Griekse wijn: Assyrtiko, Xinomavro en waarom je het moet proberen

Laatst bijgewerkt: 19 april 2026

Stel je voor: een wijngaard op een vulkanisch eiland, druivenstokken die al honderden jaren overleven zonder te worden geënt, beschermd door de as van een oeroude vulkaan. De druiven groeien in kransen op de grond, alsof ze zichzelf warm houden tegen de Aegeïsche wind. De wijn die eruit komt smaakt naar citroen, zout en vulkanisch gesteente.

Dit is Assyrtiko van Santorini, en het is misschien het meest unieke glas wijn dat Europa heeft te bieden.

Griekenland heeft een wijntraditie van meer dan drieduizend jaar. De Grieken introduceerden wijnbouw in grote delen van het Middellandse Zeegebied. En toch heeft de Griekse wijn decennialang een matige reputatie gehad — goedkope tafelwijn, massaproductie, de schaduw van Retsina. Dat beeld klopt al lang niet meer. De moderne Griekse wijnwereld is een van de meest opwindende in Europa, vol inheemse druiven die nergens anders bestaan.

Een Wereld van Unieke Druiven

Dit is wat Griekenland anders maakt dan bijna elke andere wijnwereld: de druiven. Terwijl de rest van Europa zwaar leunt op Cabernet Sauvignon, Chardonnay en Pinot Noir, bouwt Griekenland op honderden inheemse rassen die elders onbekend zijn. Dat maakt Griekse wijn soms moeilijk te vinden in wijnboeken — maar des te spannender om te ontdekken.

Assyrtiko — De Witte Koningin

Assyrtiko is de belangrijkste witte druif van Griekenland en groeit het best op Santorini, het vulkanische eiland in de Cycladen. De bodems zijn van as en puimsteen — geen nematoden, dus de stokken zijn nooit geënt op onderstam en kunnen eeuwenoud worden.

In het glas: citroen, limoen, sinaasappelschil, wit fruit, en een opvallende mineralige zoutheid die je nergens anders tegenkomt. De zuurheid is scherp en levendig, het alcoholgehalte hoog (soms 14-15%). Vergelijk het gerust met de beste droge Rieslings of kwaliteits-Chablis — maar het smaakt als geen van beide.

Assyrtiko groeit ook buiten Santorini, onder meer op de Macedonische vasteland, maar nergens zo expressief als op het eiland.

Xinomavro — De Rode Koppigaard

Als Assyrtiko de witte ster is, is Xinomavro de meest fascinerende rode druif. De naam betekent letterlijk "zuur-zwart" — en dat zegt veel. Dit is een druif met hoge zuurheid, stevige tannines en een kleur die sneller vervalt dan je verwacht. Klinkt moeilijk, maar in de goede handen is Xinomavro een wijn van bijzondere elegantie.

De beste Xinomavro komt uit Naoussa, in het noorden van Griekenland (Macedonië), en uit Amynteo, een koelere regio iets westelijker. Jonge Xinomavro smaakt naar tomaat, olijf en kers — bijna Italiaans aandoend, soms vergeleken met Nebbiolo (de druif van Barolo). Met rijping op fles komen er tonen van gedroogde bloemen, leer en specerijen bij.

Agiorgitiko — De Vriendelijke Rode

Voor wie nog niet klaar is voor de strengheid van Xinomavro: Agiorgitiko (spreek uit: a-yor-YI-ti-ko) is de toegankelijke rode druif van Griekenland. Hij groeit in Nemea, op de Peloponnesos, en is ook bekend als "het bloed van Hercules" — want de mythische held zou zijn geboorteplaats hier hebben gehad.

Agiorgitiko smaakt richer en malser: rijpe kers, braam, kruiden, zachte tannines. Makkelijker dan Xinomavro, maar in de beste versies ook echt complex. Nemea produceert alles van lichte, vroeg drinkbare wijnen tot geconcentreerde reserve-stijlen die tien tot vijftien jaar kunnen rijpen.

De Belangrijkste Wijnregio's

Santorini

Technisch gezien een PDO (Protected Designation of Origin), maar meer dan een papieren aanduiding — het is een uniek eiland met unieke omstandigheden. De beroemde Vinsanto (gedroogde druiven, geconcentreerd en zoet) is hier ook vandaan, maar de droge Assyrtiko is wat Santorini internationaal op de kaart heeft gezet.

Producenten om te kennen: Domaine Sigalas, Estate Argyros, Gaia Wines.

Naoussa

Het hart van Xinomavro-productie, in het bergachtige noorden. Koeler klimaat, arme bodems, druiven die laat rijpen. De beste Naoussa's zijn ernstige, bewaarwaardige wijnen — geef ze 5 tot 10 jaar en ze komen open als een bloem.

Producenten: Kir-Yianni, Boutaris, Thymiopoulos Vineyards (een jonge wijnmaker die Xinomavro opnieuw heeft uitgevonden voor een modern publiek).

Nemea

De warmere, zachtere tegenhanger van Naoussa — hier groeit Agiorgitiko in de zon van de Peloponnesos. Toegankelijker wijnen, rijper fruit, maar in de top ook echte complexiteit.

Producenten: Gaia Wines (hun "Gaia Estate" is een benchmark), Ktima Papaioannou.

Macedonië (Noord-Griekenland)

Buiten Naoussa en Amynteo is er nog een bredere regio in Noord-Griekenland die interessante inheemse druiven voortbrengt, waaronder Malagousia — een aromatische witte druif die bijna uitgestorven was en nu als een van de meest opwindende nieuwe ontdekkingen in Griekse witte wijn geldt.

En Retsina Dan?

Geen gids over Griekse wijn is compleet zonder Retsina — de wijn met dennenhars. Het is de meest beroemde én meest verdelende Griekse wijn. Traditioneel wordt er hars van de Alep-den aan de wijn toegevoegd tijdens de fermentatie, wat een specifiek, harsachtig aroma geeft.

Retsina heeft een slechte naam bij veel wijnliefhebbers, maar dat is grotendeels gebaseerd op goedkope massaproductie. Er bestaan verfijnde, moderne Retsina's die het harskarakter subtiel integreren — denk aan Malagousia of Savatiano als basisdruif, met voorzichtige harsdosering. Het is een stijl die past bij de Griekse keuken, niet bij de westerse wijnkritiek.

Als je nieuwsgierig bent: probeer Ritinitis Nobilis van Tetramythos — een van de meest serieuze moderne Retsina's die er zijn.

Prijs-Kwaliteitverhouding: Een Verborgen Schat

Hier is het goede nieuws voor wijnkopers: Griekse wijn is nog steeds relatief onbekend op de internationale markt. Dat betekent dat je voor 15 tot 25 euro een Assyrtiko of Xinomavro kunt kopen die qua kwaliteit concurreert met witte Bourgondewijn of Barolo van het dubbele of driedubbele.

Dit gaat veranderen. Naarmate Griekse wijn meer aandacht krijgt van internationale wijnmedia, gaan de prijzen omhoog. Dit is het moment om te ontdekken.

Griekse Wijn en Eten

De Griekse keuken en Griekse wijn zijn gemaakt voor elkaar — en dat is niet alleen een cliché.

FAQ

Waar koop ik goede Griekse wijn in Nederland?

Gespecialiseerde wijnzaken dragen steeds vaker Griekse wijnen. Zoek naar importeurs die zich op Mediterrane wijnen richten. Online is er ook goed aanbod, met namen als Sigalas, Argyros, Thymiopoulos en Gaia als ijkpunt.

Is Griekse wijn altijd duur?

Nee — er zijn uitstekende flessen van 12 tot 20 euro. Santorini Assyrtiko kan duurder zijn (de kleine productie en unieke omstandigheden rechtvaardigen dat), maar Agiorgitiko en Xinomavro van het vasteland zijn vaak uitstekend betaalbaar.

Wat is het verschil tussen Assyrtiko en Retsina?

Assyrtiko is een druivenras — de fijnste witte druif van Griekenland. Retsina is een wijnstijl waarbij dennenhars wordt toegevoegd aan de wijn tijdens fermentatie. Assyrtiko kan gewoon droge witte wijn zijn zonder hars.

Moet ik Griekse rode wijn decanteer?

Xinomavro profiteert van beluchting, zeker als hij jong is. Geef hem een uur in een karaf of open de fles twee uur voor je drinkt. Agiorgitiko kan direct, maar ook bij die druif helpt een half uur decanteer voor jonge, tannineuze versies.

Meer weten over Mediterrane wijn? Lees ook onze gids over rode wijn of ontdek witte wijn voor de frisste droge stijlen uit Europa.