In het kort
- Margaux is een herkomst, geen druif. Het is een afgebakende AOC binnen de Médoc, op de linkeroever van Bordeaux. De wijn is altijd een blend met Cabernet Sauvignon als ruggengraat.
- Vijf gemeenten vallen onder Margaux: Margaux zelf, Cantenac, Soussans, Labarde en Arsac. Samen zijn dat ruwweg 1500 hectare wijngaard op grindbodems boven kalksteen.
- 21 Crus Classés uit 1855 liggen in de appellatie, meer dan in elke andere Médoc-gemeente. Het zijn er één 1er Cru (Château Margaux), vijf 2e Crus, tien 3e Crus, drie 4e Crus en twee 5e Crus.
- Stijl: geparfumeerd, elegant, met fijne tannine. Viooltjes, cassis, ceder en zoethout staan op de voorgrond. Daarmee is Margaux de tegenpool van Pauillac, dat krachtiger en donkerder is.
- Prijs loopt uiteen van twintig euro tot ruim duizend. Reken op vijftig tot honderdvijftig euro voor een goede Cru Classé. Kijk naar tweede wijnen als Pavillon Rouge of Alter Ego de Palmer voor topkwaliteit zonder topprijs.
Wat is Margaux wijn
Margaux is een appellation d’origine contrôlée, kortweg een AOC. De wijn is overwegend rood.
- Ligging
- In de Médoc, het noordelijk deel van Bordeaux, op de linkeroever van de Gironde.
- Druiven
- Cabernet Sauvignon, Merlot, Cabernet Franc, Petit Verdot en in zeldzame gevallen Malbec.
- Afgebakend
- Officieel op 10 augustus 1954, ruim een eeuw nadat het gebied al wereldfaam had verdiend met de classificatie van 1855.
- Oppervlakte
- Ongeveer 1500 hectare wijngaard, verdeeld over vijf gemeenten: Margaux, Cantenac, Soussans, Labarde en Arsac.
Dat klinkt klein in vergelijking met de hele Bordeaux-regio (115.000 hectare). Toch ligt binnen die 1500 hectare een concentratie aan klassiek bekroonde châteaux die nergens anders in Frankrijk wordt geëvenaard.
21 van de 60 Crus Classés uit 1855 staan in Margaux, meer dan in Pauillac (18), Saint-Julien (11) of Saint-Estèphe (5).
Bordeaux is het overkoepelende wijngebied rond de stad Bordeaux. Margaux is een veel kleinere appellatie binnen de Médoc, in het noordelijke deel van de linkeroever.
Elke Margaux is dus een Bordeaux, maar lang niet elke Bordeaux mag zich Margaux noemen. Margaux heeft strengere regels voor druiven, opbrengst en herkomst dan een generieke AOC Bordeaux.
De naam Margaux verwijst naar het dorp Margaux, maar ook naar Château Margaux. Dat is het 1er Cru classé waarvan de wijn al sinds de zestiende eeuw bestaat.
Thomas Jefferson kocht in 1787 een doos Château Margaux 1784 en noemde de wijn “of the first quality”. Die reputatie is sindsdien intact gebleven, met een korte dip in de jaren zeventig en een herstel onder het bewind van de familie Mentzelopoulos sinds 1977.
De vijf gemeenten en het terroir
Margaux is een paraplu-appellatie die vijf gemeenten samenbrengt onder één naam. Op het etiket lees je altijd Appellation Margaux Contrôlée, ongeacht uit welke van de vijf de wijn precies komt.
Toch verschillen ze in karakter. Wie iets dieper wil graven, leert die verschillen herkennen.
Margaux
De gemeente die de appellatie haar naam gaf. Hier staan Château Margaux, Rauzan-Ségla, Rauzan-Gassies, Lascombes, Durfort-Vivens, Ferrière, Malescot-St-Exupéry en Marquis-d’Alesme.
Het zijn de diepste grindlagen van het gebied, gemiddeld vier tot zeven meter dik.
Cantenac
Iets zuidelijker, met Château Palmer, d’Issan, Boyd-Cantenac, Cantenac-Brown, Brane-Cantenac, Kirwan, Prieuré-Lichine en Pouget.
De bodems zijn wat zwaarder, er zit vaak meer Merlot in de blend en het fruit is ronder.
Soussans
De noordelijkste gemeente, met een frisser, kruidiger karakter.
Hier liggen Marquis de Terme en een paar kleinere Cru Bourgeois.
Labarde
Zuidwestelijk gelegen, met Giscours en Dauzac.
Het microklimaat is iets warmer, met rijp rood fruit.
Arsac
De zuidelijkste gemeente, deels op zandige bodems.
Du Tertre is hier de bekende naam.
De bodem die ze verbindt
Wat de vijf gemeenten verbindt, is de bodem. Margaux ligt op de zogenoemde graves de Garonne: grindlagen die door de Garonne werden afgezet in het Pleistoceen, twee tot drie miljoen jaar geleden.
Boven op een kalkstenen ondergrond ligt een dik pakket kwartsgrind, gemengd met zand en wat klei. Het grind warmt overdag op en geeft die warmte ’s nachts weer af.
De wortels van de wijnstok duiken er diep doorheen, op zoek naar water in de kleilagen daaronder. Dat dwingt de stok om diep te wortelen, en diep gewortelde wijnstokken geven de meest geconcentreerde druiven.
Zo herken je het Margaux-terroir. Margaux smaakt anders dan Pauillac omdat de grindlagen dieper liggen en de kleibodems lager zitten. Pauillac heeft dichter bij de oppervlakte klei, wat krachtigere wijnen oplevert.
Margaux krijgt zijn parfumige finesse juist door de dunne aardlaag op het grind: weinig voeding, veel stress, en dus subtielere aroma’s in plaats van pure power. Wie Pauillac een “vuist” noemt, noemt Margaux een “fluwelen handschoen”.
De 1855-classificatie in Margaux
De classificatie van 1855 werd opgesteld voor de Wereldtentoonstelling in Parijs onder Napoléon III. Bordeaux-makelaars sorteerden 60 châteaux uit de Médoc in vijf niveaus: Premiers, Deuxièmes, Troisièmes, Quatrièmes en Cinquièmes Crus Classés. Ze keken daarvoor naar de marktprijs over de voorgaande decennia.
De ranglijst is sindsdien maar één keer aangepast: in 1973 promoveerde Mouton Rothschild van 2e naar 1er Cru. Verder bleef alles staan. Dat geeft de hiërarchie haar autoriteit, maar ook haar grootste zwakte: ze kan kwaliteitsverschuivingen niet bijhouden.
In Margaux liggen 21 Crus Classés, verdeeld over de vijf niveaus.
| Niveau | Aantal | Voorbeelden in Margaux |
|---|---|---|
| 1er Cru | 1 | Château Margaux |
| 2e Cru | 5 | Rauzan-Ségla, Rauzan-Gassies, Durfort-Vivens, Lascombes, Brane-Cantenac |
| 3e Cru | 10 | Palmer, d’Issan, Giscours, Kirwan, Cantenac-Brown, Malescot-St-Exupéry, Boyd-Cantenac, Desmirail, Ferrière, Marquis-d’Alesme |
| 4e Cru | 3 | Pouget, Prieuré-Lichine, Marquis de Terme |
| 5e Cru | 2 | Dauzac, du Tertre |
Tien 3e Crus is opvallend veel: bijna de helft van de Margaux-classés zit op dat niveau. Dat geeft de appellatie haar diepte.
Binnen die groep zit ook Palmer, een naam die zich allang als super-second gedraagt. In topjaargangen ligt Palmer qua prijs en oogstkritiek tegen het 1er Cru-niveau aan. De classificatie houdt dat formeel niet bij, de markt wel.
Cru Bourgeois
Onder de Crus Classés ligt nog een grote groep Cru Bourgeois. In 2020 telt Margaux er ongeveer 25 op de officiële lijst, verdeeld over drie Cru Bourgeois-niveaus: Bourgeois, Bourgeois Supérieur en Exceptionnel.
Goede Cru Bourgeois, zoals Siran, Labégorce en d’Angludet, kunnen zwakkere 5e Crus voorbij. Wie waarde zoekt zonder de Cru Classé-prijs, kijkt hier.
Château Margaux en Château Palmer
Twee namen tillen de appellatie boven elke andere Médoc-gemeente uit: Château Margaux en Château Palmer. Geen gids over Margaux zonder ze allebei.
Château Margaux
Het enige 1er Cru classé van de appellatie en wereldwijd een van de vier oorspronkelijke premier crus van 1855, naast Lafite, Latour en Haut-Brion.
- Landgoed
- 265 hectare, waarvan 99 hectare in productie als rode wijngaard.
- Aanplant
- Cabernet Sauvignon domineert met 75%, aangevuld met 20% Merlot, 3% Cabernet Franc en 2% Petit Verdot.
- Grand vin
- Gewoon “Château Margaux” op het etiket: de selectie van de allerbeste vaten. In een goed jaar gaat slechts 35% van de productie naar de grand vin. De rest gaat naar de tweede en derde wijn.
- Topjaargangen
- Bij 2009, 2010, 2015, 2016 en 2018 noteert de wijn vanaf release rond 1000 euro per fles. Hij gaat dan tussen de vijftig en honderd jaar door.
- Andere wijnen
- Pavillon Rouge is de tweede wijn. Pavillon Blanc is een aparte droge Sauvignon Blanc onder AOC Bordeaux blanc, want de appellatie Margaux is uitsluitend rood.
Château Palmer
Op papier een 3e Cru classé uit 1855, in de praktijk een van de vijf duurste niet-1er Crus uit de Médoc.
- Ligging
- In Cantenac, op een van de hoogste grindterrassen van de appellatie.
- Geschiedenis
- In 1814 gekocht door majoor Charles Palmer, een Britse officier. Sinds 1938 is het château in handen van een groep van vier Engels-Franse families.
- Blend
- Voor Bordeaux-begrippen ongebruikelijk: bijna evenveel Merlot (40%) als Cabernet Sauvignon (47%). Dat geeft de wijn een rondere en directer aantrekkelijke vorm.
- Alter Ego
- Sinds 1998 de tweede wijn van Palmer. Het is niet de “jongere selectie” van de grand vin, maar een bewust andere stijl: rijper fruit, lagere rijpingseisen, eerder drinkbaar.
- Prijs in Nederland
- De grand vin kost tussen 350 en 700 euro, afhankelijk van de jaargang. Alter Ego kost tussen 120 en 200 euro.
- Biodynamisch
- Vanaf 2018 produceert Palmer ook biodynamische wijnen, gecertificeerd door Demeter. Dat is uitzonderlijk voor een topchâteau in Bordeaux.
Smaakprofiel: waarom Margaux “elegant” heet
In Bordeaux-jargon krijgt Margaux vaak het label “féminin”. Die term ligt de laatste jaren terecht onder vuur, maar hij vertelt wel iets.
Wat wijnschrijvers eigenlijk bedoelen: Margaux is parfumiger, fijner van tannine en minder breed gebouwd dan de andere klassieke linkeroever-appellaties.
- Pauillac: donker fruit, ceder en een rechte rug.
- Saint-Estèphe: rauwer, aardser, soms een tikje wild.
- Margaux: zit daartussen, met meer bloemige aroma’s en een ranker mondgevoel.
Het standaard-aromaprofiel van een serieuze Margaux:
- Aroma’s
- Zwarte bessen, viooltjes, rozenblaadjes, ceder, een tikje grafiet of potlood, soms zoethout in oudere flessen.
- Mondgevoel
- Fijne, gladde tannine. Niet veel structuur op de tongranden, wel een lange afdronk.
- Alcoholpercentage
- 13 tot 14,5%, in warme jaren tot 15%.
- Zuurgraad
- Matig hoog, voldoende om de wijn fris te houden bij tafel.
- Houtinvloed
- 18 tot 24 maanden in Franse barriques voor de Cru Classés, doorgaans 30 tot 70% nieuw hout.
De stijl wordt voor een groot deel verklaard door het grind. De wortels staan onder waterstress en geven kleine, geconcentreerde druiven. De bovengrondse delen profiteren van de hitte die het grind uitstraalt, en dat geeft rijpheid.
De combinatie levert precies de finesse op: rijp, maar nooit log.
Leer de stijl proeven. Zet voor een eerste serieuze Margaux-introductie een goede 3e of 4e Cru klaar van ongeveer tien jaar oud. Een d’Issan 2014, een Prieuré-Lichine 2015 of een Cantenac-Brown 2016 zit in een courant prijssegment (zeventig tot honderdtwintig euro).
Zo’n fles heeft genoeg vlees op de botten om het verschil met een jonge Cru Bourgeois meteen te voelen. Drink hem naast een lamsbout of een biefstuk, niet alleen uit het glas.
Druiven en de Bordeaux-blend
Margaux is, zoals alle Médoc-wijn, een blend van meerdere druivenrassen. Pure rasvarianten bestaan in de appellatie niet: de AOC-regels staan ze formeel toe, maar de traditie en het terroir maken ze onpraktisch.
Een typische Margaux bestaat uit:
| Druif | Aandeel | Rol in de blend |
|---|---|---|
| Cabernet Sauvignon | 55-75% | Ruggengraat. Cassis, ceder, tannine, bewaring |
| Merlot | 20-40% | Vlees en ronding. Rijp pruimenfruit, mondvulling |
| Cabernet Franc | 5-15% | Parfum. Viooltjes, kruidigheid, finesse |
| Petit Verdot | 0-5% | Kleur en peper. Klein percentage, grote impact |
| Malbec | 0-3% | Historische druif. Vrijwel verdwenen na vorst 1956 |
De winter van februari 1956 was historisch: temperaturen tot min vijfentwintig graden vernietigden grote delen van de Bordeaux-wijnstokken. Veel Malbec en Carmenère werd toen niet meer aangeplant.
Argentinië werd daarna Malbec-land. Bordeaux ging vrijwel exclusief over op Cabernet en Merlot.
Per château varieert de blend behoorlijk.
- Château Margaux: leunt sterk op Cabernet Sauvignon (75%).
- Palmer: geeft Merlot bijna evenveel ruimte (40%).
- Lascombes: was lang Merlot-dominant en is sinds 2002 weer richting Cabernet getrokken.
Die verschillen verklaren waarom twee Margaux-wijnen uit hetzelfde jaar erg verschillend kunnen smaken. Het is geen homogene appellatie, het is een mozaïek.
Wat kost een Margaux in Nederland
De prijsbandbreedte is gigantisch. Onderaan zit een eenvoudige Margaux AOC van een coöperatie of een kleine eigenaar, voor twintig tot veertig euro. Bovenaan staat Château Margaux uit een topjaar, voor anderhalfduizend tot drieduizend euro. Daartussen zit alles.
| Segment | Prijs NL | Wat krijg je |
|---|---|---|
| Basis-Margaux AOC | €20-45 | Coöperatie of kleine eigenaar. Drinkbaar, weinig terroir-karakter |
| Cru Bourgeois | €25-55 | Siran, Labégorce, d’Angludet. Goede waarde, herkenbaar Margaux |
| 5e en 4e Cru classé | €50-90 | Dauzac, du Tertre, Prieuré-Lichine, Marquis de Terme |
| 3e Cru classé | €70-150 | d’Issan, Giscours, Cantenac-Brown, Kirwan, Malescot-St-Exupéry |
| 2e Cru classé | €100-250 | Brane-Cantenac, Rauzan-Ségla, Lascombes, Durfort-Vivens |
| Super-second (Palmer) | €350-700 | 3e Cru classé maar prijs en kwaliteit op 1er-niveau |
| 1er Cru (Château Margaux) | €800-1500 | Topjaargang 2009, 2016, 2018: €1500-3000 |
Bij de prijssprong tussen 3e en 2e Cru zit doorgaans de grootste smaakwinst. Tussen 2e Cru en super-second of 1er Cru wordt de verhouding tussen prijs en kwaliteit ongunstiger.
Je betaalt dan sterk voor reputatie, label en investeringswaarde, niet alleen voor wat er in het glas zit.
De sweet spot voor prijs en kwaliteit. Voor wie de Margaux-stijl wil leren kennen, ligt die rond zestig tot honderdvijftig euro: 3e en 4e Crus classés in een drinkbaar oud-jaar (zes tot tien jaar).
Daar krijg je het volledige terroirkarakter, een serieuze rijping en de fijne tannine die de appellatie typeert. Je betaalt dan niet voor de wereldfaam van Château Margaux of de speculatie rond Palmer.
Welke jaargang kies je?
- Zonder uitzondering hoog: 2009, 2010, 2015, 2016 en 2018. Rijp fruit, perfecte balans, lange bewaring.
- Sterk, maar wisselend per château: 2019, 2020 en 2022.
- Moeilijker: 2013 en 2017 hadden meer regen. Kies selectief.
- Nu drinken: 2014, 2015 en 2016 zitten op een courante leeftijd.
- Lang bewaren: kies 2016 of 2018.
Tweede wijnen: instap zonder topprijs
De grote châteaux maken naast hun grand vin een tweede wijn, en soms een derde. Dat zijn percelen, vaten of jongere stokken die de selectie voor de hoofdwijn niet halen. Tweede wijnen geven je vaak 70 tot 85% van het smaak-DNA voor 20 tot 35% van de prijs.
Pavillon Rouge du Château Margaux
Tweede wijn van Château Margaux, sinds 1908 weer in productie. Bevat percelen en vaten die de selectie voor de grand vin niet halen, vaak van jongere stokken.
Prijs NL: €250-450. In een topjaar (2016, 2018) verkoopt Pavillon Rouge zich beter dan menig 2e Cru-grand vin uit een normaal jaar.
Alter Ego de Palmer
Geen klassieke tweede wijn maar een aparte stijl, vanaf 1998. Meer Merlot, lagere rijpingseisen, eerder drinkbaar.
Prijs NL: €120-200. Een logische instap als je het Palmer-handschrift wilt leren kennen zonder direct de grand vin te kopen.
Ségla
Tweede wijn van Rauzan-Ségla.
Prijs NL: €40-70.
Baron de Brane
Tweede wijn van Brane-Cantenac.
Prijs NL: €30-50.
Chevalier de Lascombes
Tweede wijn van Lascombes.
Prijs NL: €25-45.
De economische logica is helder: wil je een fles met écht Château Margaux-DNA in je kelder zonder duizend euro op tafel te leggen, dan koop je Pavillon Rouge.
Wat het smaakkarakter betreft is dat niet “een mindere fles”, maar een logisch ander prijspunt voor wijn uit dezelfde domeinen.
Pairing en serveren
Margaux is een tafelwijn, niet een bankwijn. De fijne tannine en de levendige zuren vragen om vlees of vette eiwitten om hun beste vorm te tonen. Het is een wijn voor stevige, niet te pittige gerechten.
Drink hem zelden alleen: een goede Margaux op de bank is verspilde elegantie.
| Gerecht | Type Margaux | Waarom het werkt |
|---|---|---|
| Gebraden lamsbout met tijm | 3e of 2e Cru classé van 8-15 jaar oud | Klassiek paar. Tannine breekt het vet, ceder versterkt de tijm |
| Biefstuk met pepersaus | 4e of 5e Cru, 5-10 jaar oud | Peper haakt in op de Petit Verdot, vlees vraagt om tannine |
| Gebraden eend (magret) | Cru Bourgeois of basis-Margaux | Eendvet vraagt om frisse zuren, niet om megakracht |
| Confit de canard | Brane-Cantenac of Rauzan-Ségla | Rijke maaltijd vraagt om wijn met body en fruit-rondheid |
| Wild (haas, ree, fazant) | Palmer, Château Margaux, oud Riserva-segment | Wildaroma’s haken in op aardse oudere Margaux |
| Comté van 24 maanden | Oudere Margaux van 12+ jaar | Notige kaas en gerijpte tertiaire aroma’s spelen samen |
| Oude Gouda, Mimolette | 3e of 4e Cru van 6-10 jaar | Zout en hard vraagt om fruit en tannine |
Mijd vis, scherpe Aziatische gerechten en zoet. Daar gaat de fijne tanninestructuur van Margaux verloren.
Serveren
- Temperatuur
- 16-18 °C, niet warmer. Bij kamertemperatuur (vandaag de dag al snel 21 °C) verliest de wijn zijn frisheid en wordt de alcohol prominenter. Een uurtje in de koeling voor het uitschenken doet wonderen.
- Karaferen
- Jonge flessen (minder dan tien jaar): een half uur tot een uur. Oude flessen: vijftien tot dertig minuten, en alleen om de wijn te scheiden van het depot dat zich na vijftien jaar onderin verzamelt.
- Glas
- Een breed glas op tulpvorm laat de parfumige aroma’s het beste uitkomen. Een standaard Bordeaux-glas of een groot Burgunder-glas werkt allebei.
Hoe lang kun je Margaux bewaren?
- Eenvoudige Margaux AOC
- Drink je binnen drie tot vijf jaar na de oogst.
- 4e of 5e Cru classé
- Komt vaak na zes tot tien jaar op zijn best en houdt vijftien tot twintig jaar.
- Grotere Crus
- Palmer, Brane-Cantenac of Rauzan-Ségla gaan in topjaargangen twintig tot dertig jaar door.
- Château Margaux
- Uit een groot jaar (2009, 2010, 2016) kan hij rustig dertig tot vijftig jaar bewaard worden, bij goede condities.
Mythes ontkracht
Rond Margaux hangen een aantal hardnekkige aannames. Een paar zijn waar, een paar niet, en een paar zijn half waar.
- “Margaux is altijd duur.” Onjuist. Basis-Margaux AOC begint rond twintig tot dertig euro. Cru Bourgeois ligt tussen dertig en zestig. Pas vanaf Cru Classé wordt het serieus geld. De goedkoopste fles met “Margaux” op het etiket kost evenveel als een goede Spaanse Rioja Reserva.
- “Cru Bourgeois ligt onder Cru Classé.” Niet altijd. De twee classificaties staan los van elkaar. Cru Bourgeois is een aparte hiërarchie, sinds 2003 elke vijf jaar herzien, met drie niveaus (Bourgeois, Bourgeois Supérieur, Exceptionnel). Een topklasse Cru Bourgeois Exceptionnel (Siran, Labégorce, d’Angludet) kan een zwakke 5e Cru classé in de schaduw zetten, vooral omdat de 1855-classificatie nooit gecorrigeerd is.
- “De 1855-classificatie is heilig.” Slechts één keer aangepast in 170 jaar, en dan nog alleen om Mouton Rothschild in 1973 van 2e naar 1er Cru te promoveren. Veel châteaux zijn beter geworden, andere slechter. Palmer (3e Cru) is een super-second; Boyd-Cantenac en Pouget zijn al jaren niet meer wat hun classificatie suggereert. De classificatie is historisch interessant, geen actuele kwaliteitsranglijst.
- “Margaux is een druif.” Nee. Margaux is een herkomst. De hoofddruif is Cabernet Sauvignon, geblend met Merlot en Cabernet Franc. Pure rasvarianten bestaan in de appellatie niet.
- “Hoe duurder, hoe beter.” Tot een grens. Tot ongeveer honderdvijftig euro koop je evenredige smaakwinst. Daarboven betaal je een steeds groter aandeel reputatie, opslagcapaciteit en verzamelaarsmarkt. Pavillon Rouge à 350 euro is niet “drie keer betere wijn” dan een goede 3e Cru à 120 euro; het is een ander stuk van de markt.
- “Palmer is een 1er Cru.” Officieel niet. Palmer staat op de classificatie als 3e Cru. Maar kwaliteit en prijs hebben zich allang los van het label ontwikkeld. Wijnhandelaren en oogstkritiek behandelen Palmer als super-second of zelfs informeel 1er Cru-niveau. Het label zegt 3e, de markt zegt 1+.
Klaar voor een eerste Margaux?
Wie de Margaux-stijl wil leren kennen zonder direct duizend euro neer te leggen, kijkt naar Cru Bourgeois van een goede maker of een 3e of 4e Cru classé van zes tot tien jaar oud. Of begint met een Pavillon Rouge, daar zit het Château Margaux-DNA voor een kwart van de hoofdprijs.
Bekijk rode wijnen →Alle regio’sOnze rode Bordeaux-collectie
Niet alleen Margaux maar de hele Médoc en rechteroever, passend bij wat er in je glas hoort.