19 Crimes wijn: het Australische merk met convict-portretten op het label

In het kort

Wat is 19 Crimes?

19 Crimes is een Australische wijnlijn die in 2012 op de markt kwam. Geen kasteel, geen wijngaard, geen oude familie. Het is een commercieel merk, opgezet door Treasury Wine Estates — een van de grootste wijnconcerns ter wereld, met merken als Penfolds, Wolf Blass en Lindemans in dezelfde stal. De wijn werd gebouwd rond één idee: een fles met een verhaal dat blijft hangen.

Dat verhaal kwam uit de Britse rechtbankarchieven. Tussen 1788 en 1868 werden ongeveer 162.000 mannen, vrouwen en kinderen vanuit Engeland en Ierland naar strafkolonies in Australië verscheept. De reden? Negentien misdrijven waarvoor de rechter "transport to Australia" mocht uitspreken in plaats van de doodstraf. Brood stelen. Bomen omhakken op een verboden plek. Een paard wegnemen. Het soort daden waarvoor je vandaag een werkstraf zou krijgen.

De marketingafdeling van Treasury Wine Estates pakte die portretten op, drukte er een AR-app omheen, en schoof het verhaal het schap in. Wat erin zit is een toegankelijke rode blend in het stijlsegment van Yellow Tail of Apothic Red. Wat eromheen zit, is een marketingverhaal dat in 2018 wereldwijd viraal ging.

Het verhaal: 19 misdrijven en een Brits archief

De negentien misdrijven zijn echt en komen uit Britse strafwetten van het einde van de achttiende eeuw. Een paar voorbeelden uit de officiële lijst:

• Diefstal van iets met een waarde boven één shilling.
• Stropen op nacht — vissen, jagen op iemand anders' land.
• Vervalsing van zegels of munten.
• Bomen omhakken in een koninklijk park.
• Het sturen van dreigbrieven.
• Het stiekem terugkomen uit ballingschap.

De doodstraf werd in die periode in Engeland nog uitgesproken voor meer dan tweehonderd verschillende delicten — voor de minder zware werd transport naar Australië een gangbaar alternatief. Tussen 1788 en 1868 zijn er ongeveer 162.000 mensen naar de kolonies verscheept. Velen overleefden de reis niet. Wie het wel haalde, bouwde mee aan wat later Australië werd.

Op het etiket van 19 Crimes staan portretten van echte veroordeelden — uit politiefoto's, archieven en gevangenisregisters. Het merk koopt het recht op die portretten en verbindt er een naam aan zoals John Boyle O'Reilly (Ierse Fenian, gedeporteerd 1868) of Jane Castings. Voor elk etiket is er een achterliggend dossier.

Of dat verhaal eervol is, of juist een vorm van leed-recyclage voor commerciële doelen, is een eerlijke discussie. Voor sommige nazaten van convicts is het een herinnering aan een belangrijk stuk geschiedenis. Anderen vinden het smakeloos. Het is een keuze die je bij het kopen van de fles bewust maakt of niet.

Treasury Wine Estates: het bedrijf erachter

Treasury Wine Estates (TWE) is een Australisch wijnconcern dat in 2011 werd afgesplitst van het brouwerijbedrijf Foster's Group. Het hoofdkantoor staat in Melbourne, het aandeel noteert aan de Australian Securities Exchange (ASX), en het bedrijf maakt jaarlijks honderden miljoenen flessen wijn.

De portefeuille is breed. Aan de bovenkant: Penfolds, met de wereldberoemde Grange uit South Australia (één fles kan 800 euro doen). In het middensegment: Wolf Blass, Wynns, Stags' Leap (Napa Valley). En aan de toegankelijke kant: Lindemans, Rosemount, Beringer en — sinds 2012 — 19 Crimes.

Schaal van die orde betekent: industriële precisie. De blends worden zo gemaakt dat elke jaargang ongeveer hetzelfde smaakt. Druiven komen van honderden contractboeren, worden in grote tanks geblend, en gaan via een wereldwijd distributienetwerk de markt op. Het is geen ambacht, het is industrieel maakwerk op nette uitvoering.

Dat is geen kritiek. Voor wat 19 Crimes wil zijn — een betaalbare doordrinker met een herkenbaar verhaal — werkt dat model uitstekend. Maar het is iets anders dan wat we bij DIRT. voeren: wijn van boeren die hun eigen prijzen bepalen, met de vingerafdruk van één plek en één persoon. Lees meer over onze wijnboeren om het verschil te zien.

Waarom is 19 Crimes zo populair?

Sinds de lancering in 2012 verkoopt 19 Crimes elk jaar meer flessen. In Nederland is het merk vanaf rond 2018 op AH-, Jumbo- en Gall-schappen verschenen. Een paar redenen waarom het werkt.

Het verhaal is sticky

Een wijn met een convict op het label blijft hangen. Mensen onthouden hem, vragen ernaar, pakken hem nog eens. Dat is precies wat een marketingmerk wil — top-of-mind awareness in een schap met honderden bijna-identieke flessen.

De AR-app: Living Wine Labels

Richt je telefoon op het etiket en de convict begint te praten. Hij vertelt zijn misdrijf, zijn straf, zijn lot. Voor 2018 was dat een opvallende toepassing van augmented reality, en het werd een viral hit op YouTube. Inmiddels is de "wow"-factor wat afgenomen, maar de associatie blijft.

Het smaakprofiel is soft

De Red Blend heeft een merkbare lichte restzoete door overgebleven suiker — officieel "dry" maar in de praktijk halfdroog. Voor mensen die nog leren wat ze van rode wijn vinden is dat een soft landing. Geen scherpe tanninen, geen samentrekkende eerste slok.

Celebrity-collabs

Snoop Dogg in 2020 (Cali Red), Martha Stewart in 2022 (Martha's Chard). Die samenwerkingen brachten een jonger en multicultureel publiek binnen dat normaal niet snel een Australische wijn zou pakken. Voor het merk: pure aanwinst.

Beschikbaarheid en prijs

Ligt overal — AH, Jumbo, Gall & Gall, Plus, Dirk — en kost meestal tussen de 8 en 12 euro. In de aanbieding zie je hem soms voor 6 euro. Dat plaatst de wijn precies in het segment waar mensen zonder nadenken een fles meenemen.

Het smaakprofiel

De Red Blend is de vlaggenschipwijn en de fles die de meeste mensen kopen. Het is een blend van vijf druiven: Shiraz, Cabernet Sauvignon, Grenache, Mourvèdre en Durif. De exacte verhoudingen wisselen per jaar, maar Shiraz is doorgaans de hoofdrol.

Wat je proeft

In het glas: diep, bijna ondoorzichtig robijnrood. In de neus: zwarte kers, bramen, kandij-framboos, een hint vanille en cederhout. Op de tong: medium tot volle body, zachte tanninen die nauwelijks samentrekken, een lichte zoete toets door overgebleven restsuiker, ronde fruitige afdronk. Alcohol meestal rond de 13,5 tot 14%.

Wat het niet heeft

Geen lange afdronk, geen complexe gelaagdheid die zich na een uur in het glas blijft openen, geen tertiaire aroma's van leer, tabak of bos. Geen mineraliteit. Het is geen wijn die je in een tulpglas op je gemak ontleedt — het is een wijn die bij een hamburger of een pizza staat en daar zijn werk doet.

De wijnen in het gamma

Onder de naam 19 Crimes verschijnen meerdere wijnen, zowel uit Australië als uit Californië. Een overzicht van wat je in het Nederlandse schap kunt tegenkomen.

Red Blend: de hoofdrolspeler

Veruit de meest verkochte fles. Dit is de wijn waar de meeste mensen aan denken als ze "19 Crimes" zien. Volle, fruitige, soepel-zoetige rode die niemand teleurstelt en niemand verrast.

The Banished: iets stoerder

Een tikje droger en donkerder dan de Red Blend, met meer Cabernet-karakter. Pruim, bramen, lichte tabak. Voor wie de Red Blend te zoetig vindt is dit de logische volgende stap binnen het merk.

Hard Chard: het witte alternatief

Een Australische Chardonnay met groene appel, citroen, een vleugje butterscotch en een romige textuur door licht houtgebruik. Niet de meest verfijnde Chardonnay, wel een toegankelijke. Lees onze gids over Chardonnay voor wat de druif allemaal kan.

Cali Red en Cali Rosé: de Snoop-lijn

Sinds 2020. Geen Australische, maar Californische wijn. Cali Red is donkerder en krachtiger dan de Red Blend (14,5% alcohol versus ~13,5%), met meer pepertonen door de Petite Sirah. Cali Rosé is een vrolijke, soepele zomerwijn.

De Snoop Dogg-collab en de AR-app

In juli 2020 lanceerden 19 Crimes en Snoop Dogg samen Snoop Cali Red. Een Californische blend van Petite Sirah, Zinfandel en Merlot, met Snoop's portret op het label in dezelfde sepia-stijl als de convicts. Het was geen toevallig idee. 19 Crimes had de eerste twee jaargangen al uitgespeeld op verhaal, de gimmick van de AR-app begon te slijten, en het merk wilde een nieuw, jonger publiek aanboren.

De samenwerking trok aandacht. Snoop is geen wijn-icoon zoals Francis Ford Coppola of Brad Pitt — hij verbindt 19 Crimes aan hiphop, cannabiscultuur en een jonger demografisch profiel. In de eerste maanden na lancering steeg de verkoop van 19 Crimes substantieel, vooral in de Verenigde Staten. Een jaar later kwam Cali Rosé erbij, en in 2022 Martha Stewart's Chardonnay.

De Living Wine Labels-app blijft het andere bekende element. Richt je telefoon op een etiket en de convict begint te praten — Snoop ook. Voor 2018 was die AR-truc indrukwekkend. Vandaag is het minder bijzonder, maar voor wie de fles nog niet kent blijft het een leuk extraatje. De ervaring werkt op iOS en Android en is gratis. [Onzeker — beschikbaarheid en updates van de app wisselen per regio en kunnen veranderen.]

Wijn en eten

Het soepele, fruitige, licht-zoetige profiel maakt 19 Crimes Red Blend flexibel bij doordeweekse gerechten — vooral als er vuur, vet of een tomatensaus bij zit. Een paar combinaties die werken.

Klassieke pairings voor Red Blend en Cali Red

• BBQ: spareribs, pulled pork, hamburger, gegrilde steak. Het natuurlijke domein van deze wijn. Lees onze gids over wijn bij BBQ.
• Pizza: salami, pepperoni, prosciutto. De zoete fruittoon werkt met de tomaat. Zie ook wijn bij pizza.
• Pasta met tomatensaus: bolognese, lasagne, arrabbiata. Beproefde combinatie.
• Tex-Mex: taco's, fajitas, chili con carne. Cali Red doet dit beter dan Red Blend.
• Stoofschotels: rundergoulash, hachee, gevulde paprika's.

Voor Hard Chard en Martha's Chard

• Gegrilde kip met romige saus
• Pasta carbonara of pasta met room en kip
• Witte vis met botersaus: kabeljauw, heilbot
• Kaasplank met brie, camembert en zachte geitenkaas
• Risotto met champignons of asperges

Voor Cali Rosé

• Borrelplankjes met olijven, kaas en gedroogde worst
• Salade met geitenkaas, watermeloen en feta
• Sushi (vooral de salmon en spicy tuna)
• Lichte zomerse pasta met citroen

Wat je beter laat

Red Blend bij delicate witvis of sushi: te dominant. Hard Chard bij rood vlees: te licht in body. En 19 Crimes naast een complex hoofdgerecht met fijne aroma's: de wijn is daar simpelweg niet voor gebouwd. Voor dat soort momenten zou je naar een serieuzere Shiraz uit de Barossa Valley of een Cabernet uit Coonawarra reiken — meer body, meer structuur, ander geld.

19 Crimes vs serieuze Australische wijn

Hou je van het profiel maar wil je weten wat er gebeurt als je een paar euro meer uitgeeft? Australië heeft veel te bieden in elke prijsklasse.

De stap van 19 Crimes naar een eerlijke Shiraz van 12 tot 15 euro is wat ons betreft de zinvolste upgrade. Dezelfde grondsmaak — donker fruit, warmte, zacht eikgebruik — maar zonder de restzoete en met meer eigen karakter. Voor 3 tot 5 euro extra krijg je een wijn waar iemand zijn naam aan durft te verbinden.

Serveren en bewaren

Temperatuur

De Red Blend, The Banished en Cali Red op 16 tot 18 graden Celsius. Dat is iets onder kamertemperatuur. Leg de fles 15 tot 20 minuten in de koelkast voor het serveren als hij in een warme kamer staat. Te warm en de alcohol gaat domineren. Hard Chard, Martha's Chard en Cali Rosé op 8 tot 10 graden, goed gekoeld uit de koelkast. Lees onze gids over serveertemperatuur voor alle details.

Glas

Een gewoon rood wijnglas voor de Red Blend en Cali Red. Niets fancy. Een tulpvormig wit wijnglas voor de Chards en de Rosé. Onze gids over wijnglazen heeft de uitleg.

Bewaren

19 Crimes is geen bewaarwijn. Drink binnen 2 tot 3 jaar na de oogst. Geen tannine of zuur dat lange rijping rechtvaardigt. Bewaar de fles liggend, donker, bij stabiele temperatuur (12 tot 16 graden is prima). Geen kelder nodig — een donkere kast op een koele plek volstaat. Meer in onze gids wijn bewaren en praktisch.

Na openen

Rood blijft 3 tot 5 dagen drinkbaar in de koelkast met een afsluiter erop. Cali Rosé en de Chards 2 tot 3 dagen. Hoe sneller je hem drinkt, hoe meer fruit je nog proeft.