In het kort
Blauwe wijn is witte wijn die blauw is gekleurd met twee pigmenten: anthocyanen uit rode druivenschillen en indigotine uit de wedeplant (of een synthetische variant).
De EU laat die blauwe kleurstof niet toe in officiële wijn. Juridisch heet het product dus 'wine product' of 'andere alcoholische drank op druivenbasis'.
De smaak: lichtzoet, fruitig, weinig tannine, rond de 11% alcohol. Het is een aperitief- of dessertdrank, geen tafelwijn.
De pioniers zijn Gïk Live (Spanje, 2015), Vindigo (Frankrijk, 2018), Pasion Blue (Spanje) en Imajyne (Frankrijk). Ze mikken op een jonger publiek dat de fles eerder fotografeert dan ontleedt.
De wijnwereld is verdeeld. Traditionalisten zien een marketingproduct dat het woord wijn misbruikt. Innovatoren zien een legitieme nieuwe categorie. Allebei hebben ze een punt.
Wil je blauwe wijn proberen, kies dan Vindigo of Gïk Live boven de zoetere alternatieven. Schenk hem ijskoud (6-8 °C) in een tulpvormig witte-wijnglas en serveer hem als aperitief bij iets fris-fruitigs.
Verwacht geen complexe wijnervaring, maar een feel-good drankje dat er goed uitziet op een terras.
Wat is blauwe wijn precies?
De definitie hangt af van wie je het vraagt. De makers noemen het wijn: een innovatie binnen een vastgeroeste categorie. De Europese wijnautoriteiten noemen het een alcoholische drank op druivenbasis.
Kleurmiddelen die niet op de officiële oenologische lijst staan, sluiten een product per definitie uit van de term wijn.
In de praktijk is blauwe wijn een witte wijn met toegevoegde blauwe kleurstof. De basiswijn wordt gemaakt zoals elke andere witte wijn: druiven persen, sap vergisten, gist eet suiker, alcohol ontstaat.
Pas na de gisting komen er bewerkingen die geen standaardstap in de wijnbereiding zijn:
- pH-aanpassing
- toevoeging van anthocyaan-extract uit rode druivenschillen
- toevoeging van indigotine
- koude stabilisatie
- vaak een dosis zoetstof of restsuiker om de smaak zachter te maken
Het visuele resultaat is verbluffend: een diep kobaltblauwe tot turquoise vloeistof die op Instagram als een magneet werkt. De smaak verschilt, van vrij neutraal tot uitgesproken zoet.
Alle blauwe wijnen delen wel een laagdrempelig, fruitig karakter. Er zit geen tannine, complexiteit of houtinvloed in zoals bij klassieke wijn.
Hoe wordt blauwe wijn gemaakt?
Het productieproces kent zes stappen. Zo zie je niet alleen dát het anders gaat, maar ook waar.
- Basiswijn De makers beginnen met een neutrale witte wijn. Bij Gïk is dat een blend van Macabeo en Xarel·lo uit Spanje. Die twee druiven gaan ook in Cava en leveren zonder veel ego een schoon, fruitig profiel. Vindigo gebruikt 100% Chardonnay uit de Languedoc. Pasion Blue leunt op Moscatel en Airén, twee Spaanse druiven met meer aromatische rijkdom en natuurlijke zoetigheid.
- Anthocyaan-extract Aan de basiswijn gaat een geconcentreerd extract uit rode druivenschillen. Anthocyanen zijn pigmenten in alle donkere druivenrassen en maken normaal rode of paarse wijn. De truc: ze veranderen van kleur met de pH. Bij lage pH (zuur, onder 3) zijn ze fel rood. Bij hoge pH (boven 5) verschuiven ze naar blauw en grijs.
- Indigotine Anthocyaan alleen geeft geen heldere kobaltblauw. Daarom komt er indigotine bij: een blauw pigment dat van nature in de wedeplant (Isatis tinctoria) zit en al duizenden jaren bekend is uit textielververij. Het kan natuurlijk of synthetisch zijn; de synthetische versie heet E132. Sommige eerste blauwe wijnen experimenteerden met E133 (Brilliant Blue FCF) of E131 (Patent Blue V). Die zijn toegestaan in levensmiddelen, maar niet in wijn. Dat maakt het juridische probleem extra scherp.
- pH-correctie Om de anthocyanen blauw te houden, moet de pH boven de natuurlijke zuurgraad van wijn komen. Wijnmakers gebruiken daarvoor kleine hoeveelheden kalium- of natriumbicarbonaat. Het smaakeffect is minimaal, maar de kleur stabiliseert.
- Stabilisatie en filtering Koude stabilisatie verwijdert wijnsteen en bezinksel. Filtering zorgt voor een heldere kleur zonder troebeling. Dat is bij blauwe wijn extra belangrijk: een troebele blauwe vloeistof verliest direct de aantrekkingskracht waarop het product is gebouwd.
- Zoeten en bottelen Bijna alle blauwe wijnen krijgen restsuiker of zoetstof, meestal sucralose, stevia of druivenconcentraat. Dat maakt de wijn ronder, verbergt scherpe randjes en past bij een doelgroep die zoet boven droog kiest. Daarna gaat de fles dicht, vaak een transparante of lichtblauwe fles om de kleur te tonen.
De wijnmaker van Vindigo claimt dat de Chardonnay-basis blauw wordt door schilcontact met Cabernet Sauvignon-schillen, zonder toegevoegde kleurstof. Dat is technisch mogelijk, maar levert in de praktijk een lichte paarsblauwe tint op. De heldere kobalt die je in de fles ziet, haal je er zo niet mee.
Of er wel of geen indigotine bij komt, is een vraag waar Franse oenologen sinds 2018 publiekelijk twijfel over uiten.
Anthocyanen en indigotine: wat zit er in dat blauwe glas?
Twee pigmentgroepen, twee verschillende verhalen. Als je weet welke rol elk speelt, snap je het smaakprofiel en de juridische status beter.
Anthocyanen
Anthocyanen zijn flavonoïden: natuurlijke kleurstoffen in bramen, blauwe bessen, kersen, rode kool en rode wijn. Ze zitten in vrijwel elke vrucht of bloem met een rode, paarse of blauwe tint.
In wijn komen ze uit de druivenschil tijdens de maceratie. Hoe langer het sap met de schillen in contact blijft, hoe meer kleur de wijn krijgt. Daarom is rode wijn rood en witte wijn wit, terwijl het sap bij beide vrijwel kleurloos is.
De kleur van anthocyanen verschuift met de pH:
| pH-waarde | Anthocyaan-kleur | Voorbeeld |
|---|---|---|
| 1-3 (sterk zuur) | Fel rood / magenta | Jonge rode wijn, Bordeaux |
| 3-4 (zuur) | Paars-rood | Rijpere rode wijn |
| 4-5 (licht zuur tot neutraal) | Paars naar blauw | Blauwe wijn (gecorrigeerde pH) |
| 5-7 (neutraal) | Blauw | Gïk, Vindigo |
| > 8 (basisch) | Grijs-blauw / groen | Geoxideerde anthocyaan |
Anthocyanen zijn smaakloos en geurloos. Wat blauwe wijn smaakt, komt dus volledig uit de basiswijn, de eventueel toegevoegde suiker en het kleine restje rode druivensap.
In de praktijk ligt de blauwe zone tussen pH 4,5 en 6.
Geen enkele natuurlijke druif geeft uit zichzelf een diepblauwe wijn. 'Blauwe' druiven als Pinot Noir, Cabernet en Merlot hebben een donkerpaarse tot zwarte schil, en het sap kleurt rood tot violet. Een kobaltblauwe wijn ontstaat alleen door bewerking met additieven.
Indigotine
Indigotine is een heel andere stof: een indigopigment uit de wedeplant (Isatis tinctoria). Europa verfde er eeuwenlang blauwe stoffen mee, voor jeans en uniformen.
De synthetische variant E132 wordt sinds 1879 industrieel gemaakt. Ze is goedgekeurd als voedingskleurstof in zoete drankjes, snoep, ijs en frisdrank, maar niet in wijn.
De toelating geldt per productcategorie. Een additief dat voor één levensmiddel op de EU-lijst staat, is dus niet automatisch toegestaan in alle levensmiddelen.
Anders dan anthocyaan is indigotine pH-stabiel: het blijft blauw bij elke zuurgraad. De combinatie van verschoven anthocyaan en indigotine geeft daarom een consistent diepblauwe kleur. Die verandert niet tijdens transport of in het glas.
De vier bekendste merken blauwe wijn
Sinds 2015 zijn er tientallen blauwe-wijnlabels op de markt gekomen, maar vier vallen het meeste op. Daarnaast verschijnen regelmatig kleinere labels uit Portugal en Italië. Dit zijn de wezenlijke verschillen.
Gïk Live (Spanje)
De pionier. Zes jonge ondernemers uit de Spaanse regio Bierzo lanceerden hem in mei 2015 onder de slogan 'wine doesn't have to be red, white or rosé'.
- Basis: Macabeo, Xarel·lo en Garnacha, gemengd met rode most voor extra anthocyanen.
- Productie: bij een externe wijnmaker in Castilla-La Mancha.
- Kleur: anthocyaan uit rode druivenschillen en indigotine uit Isatis tinctoria.
- Smaak: licht zoet (gemeten rond 6 g/L restsuiker), 11,5% alcohol.
- Etiket: sinds 2016 'wine product', verplicht door de Spaanse autoriteiten.
Sterk punt: doordachte branding, breed verkrijgbaar in EU-supermarkten en een redelijke smaak voor de prijs (€8-12). Zwak punt: de zoetheid loopt bij sommige batches op richting frisdrankniveau.
Vindigo (Frankrijk)
De Franse uitdager, gelanceerd in 2018 door René Le Bail in Sète aan de Middellandse Zee. Basis: 100% Chardonnay uit de Languedoc.
Vindigo claimt dat de blauwe kleur komt uit schilcontact met Cabernet Sauvignon-schillen. Dat zou een natuurlijke anthocyaanroute zijn, zonder toegevoegde indigotine, althans volgens de maker. Franse wijnautoriteiten blijven sceptisch over die claim.
Smaak: droger en frisser dan Gïk, met meer mineraliteit en perzikaroma. Alcohol: 11%. Prijs: €13-17.
Sterk punt: meer wijnachtig dan de zoete alternatieven. Zwak punt: lastig te krijgen buiten Frankrijk en gespecialiseerde online wijnhandel.
Pasion Blue / Pasion Azul (Spanje)
Een zoetere, fruitigere variant van Moscatel en Airén. De Moscatel brengt een sterk aromatisch profiel met perzik, abrikoos en tropisch fruit.
Pasion Blue zit qua suikergehalte hoger (8-12 g/L), wat hem tot een dessertachtige drank maakt. Alcohol: 11,5%. Prijs: €9-14.
Sterk punt: de Moscatel-basis voegt echt druivenaroma toe. Zwak punt: door de zoetheid mist hij de balans van Vindigo of Gïk. Hij is meer een basis voor aperitief of longdrink dan een glas wijn.
Imajyne (Frankrijk)
Een Provençaals project voor de horeca: bars, hotels en restaurants. Basis: Chardonnay en Sauvignon Blanc uit Zuid-Frankrijk, met anthocyaanpigment en indigotine.
Iets droger dan Pasion Blue en qua stijl vergelijkbaar met Vindigo. Imajyne wordt vaak in heldere glazen geserveerd, soms met een twist van limoen of als basis voor een blauwe spritz.
Sterk punt: geschikt voor de horeca en goed verkrijgbaar op Franse terrassen. Zwak punt: weinig distributie in winkels buiten Frankrijk.
| Merk | Land | Druif | Stijl | Prijs |
|---|---|---|---|---|
| Gïk Live | Spanje (Bierzo) | Macabeo, Xarel·lo | Lichtzoet | €8-12 |
| Vindigo | Frankrijk (Languedoc) | Chardonnay | Droog, fris | €13-17 |
| Pasion Blue | Spanje | Moscatel, Airén | Zoet, aromatisch | €9-14 |
| Imajyne | Frankrijk (Provence) | Chardonnay, Sauvignon Blanc | Droog | €12-16 |
Verwar Blue Nun niet met blauwe wijn. Blue Nun is een Duits Liebfraumilch-merk uit de jaren twintig met een blauw etiket. De wijn zelf heeft een gewone witte-wijnkleur.
Ook 'blauw' op een wijnetiket kan slaan op de druifkleur, zoals 'blaufränkisch' of 'blue grape'. Dat levert een normale rode wijn op, geen kobaltblauwe vloeistof.
Hoe smaakt blauwe wijn?
De eerlijke samenvatting: fruitig, zoet tot halfzoet, weinig structuur. Je proeft in essentie de witte basiswijn met zoetstof.
De blauwe kleurstoffen voegen geen smaak toe. Anthocyaan en indigotine zijn in de gebruikte concentraties praktisch geur- en smaakloos.
Aromatisch domineren perzik, abrikoos, lychee, ananas en citrus. Bij een Moscatel-basis (Pasion Blue) komt daar een floraal vleugje rozen en oranjebloesem bij.
- Zoetheid
- Zoet tot halfzoet, vaak 5-8 gram restsuiker per liter.
- Zuur
- Een licht zuurtje.
- Alcohol
- Tussen 9 en 11,5%.
- Textuur
- Licht en glad door de toegevoegde suiker.
- Structuur
- Nauwelijks: er zit geen tannine, weinig zuur en geen houtinvloed in.
- Afdronk
- Kort en zoet.
Wie gewend is aan complexe wijnen met een lange minerale of kruidige finish, ervaart blauwe wijn als oppervlakkig. Wie hem benadert als wat hij is, een eigentijds feel-good drankje, komt er prima mee weg.
Mag blauwe wijn 'wijn' heten? Het EU-debat
Korte versie: nee, niet in de EU. Lange versie: het hangt af van de gebruikte kleurstof en van hoe streng de toezichthouder leest.
De Europese Unie definieert wijn in Verordening 1308/2013: een product dat uitsluitend ontstaat uit de gehele of gedeeltelijke alcoholische gisting van verse druiven of druivensap.
Welke toevoegingen tijdens of na de gisting zijn toegestaan, staat in Verordening 606/2014, de zogenaamde oenologische praktijken. Daarop staan zaken als zwaveldioxide, wijnsteenzuur, gist en sommige kleurcorrecties met druivenanthocyaan. Indigotine of synthetische blauwe kleurstoffen staan er niet op.
Wat dat in de praktijk deed:
- Gïk Live: in juli 2016 oordeelde het Spaanse Ministerie van Landbouw, Visserij en Voedsel dat het product niet onder de wijndefinitie viel, vanwege ongeoorloofde kleurstoftoevoeging. Gïk mocht blijven verkopen, maar moest het herclassificeren. Sindsdien staat op het Spaanse etiket 'wine product' of 'bebida alcohólica derivada del vino', niet 'vino'. In andere EU-landen geldt een vergelijkbare etiketteringsplicht.
- Vindigo: Franse wijnautoriteiten en oenologen uit Bordeaux uitten in 2018 publiekelijk twijfel over de claim dat Vindigo alleen blauw wordt door anthocyaanextractie uit Cabernet-schillen. Er is tot nu toe geen formeel verbod uitgesproken, maar de juridische status blijft kwetsbaar.
Verkopen mag dus wel, maar onder de officiële benaming 'wijn' niet.
Staat er op de fles in kleine letters 'wine product', 'bebida' of 'autre boisson alcoolisée à base de vin'? Dat is geen drukfout. Het is een verplichte EU-aanduiding.
De inhoud kan smakelijk zijn, maar wijn in juridische zin is het niet.
Bij welk eten past blauwe wijn?
De zoetheid en lichtheid maken blauwe wijn een goede match voor specifieke situaties, en een slechte match voor de meeste klassieke wijngerechten. Het is een aperitief- en dessertdrank, geen tafelwijn.
Wel geschikt
- Aperitief in de zomer: ijskoud geschonken, eventueel met ijsblokjes of tonic voor een spritz. Werkt op een warm terras of bij borrelhapjes (olijven, mangostukjes, lichte chips).
- Fruitdesserts: vers fruit zoals perzik, abrikoos, mango, watermeloen en ananas. De fruitige zoetheid echoot het dessert zonder ermee te concurreren.
- Lichte fruitsalades: meloen met feta, watermeloensalade, sinaasappel met venkel. Hier werkt blauwe wijn als drinkbaar vinaigrette-equivalent.
- Sushi en ceviche: het zoete profiel kan rauwe vis met yuzu of limoen balanceren. Niet ideaal, wel acceptabel.
Niet geschikt
- Rood vlees: te licht, zonder tannine om vet en eiwit te dragen.
- Oude kazen: een rijpe Comté of Manchego overstemt blauwe wijn volledig.
- Hartige stoofgerechten: pasta met ragù, boeuf bourguignon of tajine zijn te zwaar en te hartig voor een halfzoete fruitwijn.
- Pittig eten: kan, maar Riesling Trocken of Gewürztraminer doet het beter, zonder de plakkerige zoetheid.
Hoe schenk je blauwe wijn?
Drie regels en je hebt het te pakken.
- Temperatuur
- 6-8 °C, koud zoals een zoete witte wijn of Prosecco. Te warm en de zoetheid wordt plakkerig; te koud en je proeft niets. Twee uur in de koelkast vanaf kamertemperatuur is genoeg, of vijftien minuten in een ijsemmer met ijswater.
- Glas
- Een tulpvormig witte-wijnglas geeft de kleur het meeste effect, omdat het licht door de bolle wand breekt. Een champagneflûte werkt visueel ook sterk: smal en lang. Sommige bars serveren in een coupe of een laag tumblerglas met ijs, of met een scheutje tonic als spritz. Dat is meer voor het plaatje dan voor de smaakontwikkeling.
- Ongeopend
- Blauwe wijn is geen wijn om te rijpen. Drink hem binnen één à twee jaar na productie. Rijping is niet nodig.
- Geopend
- Twee tot vier dagen in de koelkast, met een goede stop. De kleur verschuift na een paar dagen contact met zuurstof naar dofgrijs. De smaak is na een week meestal nog acceptabel, maar dan is het visuele aspect weg. Dat is juist de hele reden van bestaan.
Onze eerlijke mening over blauwe wijn
Wij verkopen geen blauwe wijn bij DIRT., en dat is een bewuste keuze. Niet omdat we tegen innovatie zijn: natuurwijn is zelf een vrij recente categorie binnen de wijnwereld.
Blauwe wijn lijkt ons vooral een marketingproduct dat het woord wijn oprekt. De inhoudelijke kwaliteit die wijnliefhebbers zoeken, voegt het niet toe.
Tegelijk doen we niet alsof blauwe wijn geen bestaansrecht heeft. Voor de juiste setting is het een prima drankje: een warm zomerterras, een vrijgezellenfeest, een verjaardag met visuele wow-factor.
Het is alleen geen wijn in de zin waarin wij dat woord gebruiken: een product waarin je herkomst, druivenkarakter, terroir en ambacht kunt proeven.
Zoek je een visueel opvallend wijnmoment? Kies dan een oranje wijn (witte druiven met schilcontact, amber van kleur) of een diepe pét-nat in een ongefilterde paarse tint. Beide zijn echte wijn, echt ambacht en visueel net zo onverwacht.
Of geef juist de simpelste eerlijke fles een kans. Een goede natuurwijn heeft geen kunstmatige kleurstof nodig om indruk te maken.
Voor de pragmatische lezer die toch blauwe wijn wil proberen: Vindigo staat het dichtst bij echte wijn, met de minste zoetheid en het meest herkenbare Chardonnay-profiel. Gïk Live is breed verkrijgbaar en doet wat het belooft. Pasion Blue en Imajyne zijn vooral interessant als je de zoetere kant zoekt.
Blauwe wijn werkt voor het oog en voor het Instagram-moment. Voor de smaakliefhebber loont het meer om diezelfde €12 in een goede natuurlijke witte of oranje wijn te steken.
Wil je gewoon iets leuks op tafel zetten dat gesprekken aanwakkert? Eén fles om de zoveel tijd doet niemand kwaad.