Hugo wijn: de prosecco-cocktail uit Zuid-Tirol met vlierbloesem en munt

In het kort

Wat is een Hugo?

Een Hugo is een aperitief op basis van mousserende wijn. Het basisrecept: een glas prosecco, een scheut vlierbloesemsiroop, een scheut bruisend water, een handvol muntblaadjes en veel ijs. Soms een schijfje limoen of citroen erbij. Eenvoudig in opzet, fris in smaak, niet te zwaar in alcohol. Geen vermouth, geen bitter, geen gin — alleen wijn, siroop, kruid en bubbel.

De drank wordt in Italië vrijwel altijd Hugo Spritz genoemd. In Nederland zegt iedereen meestal kortweg "een Hugo" of "Hugo wijn", omdat de cocktail wordt gezien als een variant op een glas mousserende wijn. Inhoudelijk is dat ook waar het op neerkomt: een lichte prosecco met een bloemige twist.

Het smaakprofiel is herkenbaar bloemig: vlierbloesem geeft een toets van witte bloem en muskaat, de munt zorgt voor frisheid, de prosecco voor bubbel en lichte droogte. Het is een van de weinige cocktails die voor bijna iedereen werken — ook voor mensen die het bitter van Aperol of Campari niet lekker vinden.

De oorsprong: Naturns, 2005

De Hugo werd bedacht door Roland Gruber, barman in San Zeno Bar in Naturns (Italiaans: Naturno), een dorp in Zuid-Tirol — die noordelijke Italiaanse regio waar Italiaans, Duits en Ladinisch elkaar afwisselen en de bergen overgaan in wijngaarden. Gruber wilde een alternatief voor de klassieke Spritz Veneziano, de Venetiaanse mengsel van prosecco met Aperol of Select dat in die hoek van Italië de standaard was.

Eerst een Otto, daarna een Hugo

De cocktail kreeg eerst de werknaam Otto. Gruber vond dat achteraf niet goed klinken en doopte hem om naar Hugo — niet vernoemd naar iemand in het bijzonder, gewoon omdat die naam beter bekte. Het oorspronkelijke recept gebruikte citroenmelisse-siroop (Italiaans: melissa), een kruidige citroenkruid-toets. Toen de Hugo populairder werd en het buiten de regio moest worden gemaakt, bleek citroenmelisse-siroop lastig te krijgen. Vlierbloesemsiroop nam het over en bleef.

Van Zuid-Tirol naar de rest van Europa

De Hugo veroverde eerst Oostenrijk en Beieren — geografisch en cultureel dichtbij Zuid-Tirol. Daarna volgde Duitsland, Zwitserland en gaandeweg de rest van Europa. Nederland kreeg de cocktail rond 2014–2015 in het zicht, eerst in horeca, later in supermarkten met kant-en-klare flessen. De echte explosie kwam rond 2023–2024 via social media, waar Hugo-recepten in korte video's de ronde deden.

Wat zit er in een Hugo?

Het basisrecept heeft vijf onderdelen. Niet veel ruimte om iets fout te doen, maar de keuzes per onderdeel maken het verschil tussen een goede en een matige Hugo.

Prosecco

De ruggengraat van de drank. Italiaanse mousserende wijn op basis van de Glera-druif, gemaakt in de noordoostelijke regio's Veneto en Friuli. De bubbel, de drogere zuren en de neutrale fruitigheid van prosecco vormen de canvas waarop de vlierbloesem en de munt mogen schitteren. Welke prosecco precies? Daar later meer over.

Vlierbloesemsiroop of -likeur

De smaak van de Hugo. Een siroop van de witte bloemen van de zwarte vlier (Sambucus nigra), getrokken in suikerwater met citroen. Bloemig, licht muskaatachtig, met een toets honing. De alcoholvrije versie is een siroop (bv. Monin); de alcoholische versie is de vlierbloesemlikeur St-Germain, rond de 20 procent alcohol.

Bruisend water

De verdunner. Maakt de cocktail lichter, helpt de drank in toom houden qua alcohol, en zorgt dat de prik tot in het laatste slokje blijft. Gewoon mineraalwater met bubbels — Spa Rood, San Pellegrino, Chaudfontaine. Geen tonic, geen ginger ale; die hebben hun eigen smaakprofielen die in de weg zitten.

Verse muntblaadjes

De kruidige toets. Vijf tot zeven blaadjes per glas, licht gekneusd tussen je vingers maar niet stuk geslagen. Stuk slaan haalt de bittere chlorofyl naar voren en geeft een onaangename groentoets. Zachtjes kneuzen activeert de oliën en houdt de smaak fris.

IJs en eventueel limoen

Veel ijs — grote blokken bij voorkeur, omdat ze trager smelten en de drank minder snel verwateren. Een schijfje limoen of citroen geeft net wat extra frisheid; sommige recepten gebruiken ook een schijfje komkommer voor een meer kruidige toon.

Welke prosecco kies je voor een Hugo?

Dit is waar veel Hugo's verschillen. Prosecco komt in verschillende droogheidstrappen, en de keuze beïnvloedt direct hoe zoet of fris je glas wordt.

Droogheid: Brut, Extra Dry, Dry

Prosecco wordt geclassificeerd op restsuiker per liter — verwarrend, want de namen lijken niet logisch:

• Brut Nature / Brut Zero — minder dan 3 gram restsuiker per liter. Heel droog. Voor een Hugo bijna te streng; het bloemige en de munt komen minder uit de verf.
• Brut — maximaal 12 gram per liter. Droog. Goede keuze als je de vlierbloesemsiroop al zoet vindt en de cocktail in balans wil houden.
• Extra Dry — 12 tot 17 gram per liter. Ondanks de naam ietsje zoeter dan Brut. Klassieke keuze voor een Hugo en de standaard die op terrassen wordt geschonken. Rond mondgevoel, niet te zoet.
• Dry — 17 tot 32 gram per liter. Echt zoet. In combinatie met siroop wordt het glas te plakkerig.

De gulden middenweg voor een Hugo: Extra Dry. Drink je hem zelden zoet? Pak Brut. Lees voor meer context over restsuiker en stijlen onze gids over mousserende wijn.

DOC of DOCG?

Prosecco kent twee herkomstcategorieën. Prosecco DOC komt uit een groot gebied in Veneto en Friuli en is de standaardprijscategorie tussen 6 en 12 euro. Prosecco Superiore DOCG komt uit de heuvels tussen Conegliano en Valdobbiadene, een kleiner en steiler stuk waar de wijnbouw moeilijker en de wijn fijner is. Prijscategorie 12 tot 20 euro.

Voor een Hugo is DOC voldoende. De fijnere bubbel en de extra complexiteit van DOCG verdwijnen grotendeels in de combinatie met siroop en munt. Voor een glas pure prosecco loont DOCG; voor een cocktail is het bijna zonde.

Houd het droog en koel

Twee laatste vuistregels. Een. Kies een prosecco die je ook puur lekker vindt — een matige basis maakt geen goede Hugo. Twee. Houd de fles goed koud (5–7 graden); een lauwe prosecco geeft een lauwe cocktail, en geen hoeveelheid ijs maakt dat helemaal goed.

Vlierbloesem: siroop of likeur?

Het tweede grote ingrediënt heeft twee verschijningsvormen. Welke pak je?

Vlierbloesemsiroop (alcoholvrij)

Origineel en het meest praktisch. Merken als Monin, Teisseire en Giffard zijn standaard in horeca; supermarkten verkopen huismerk-varianten (Albert Heijn, Jumbo) of biologische opties (Bonneterre, Rapunzel). Een fles van 70 cl kost 5 tot 10 euro en gaat lang mee. Per glas Hugo gebruik je ongeveer 2 cl — een ferme scheut. Smaak: bloemig, licht honing, frisser dan likeur.

Vlierbloesemlikeur (alcoholisch)

De bekendste is St-Germain, een Franse vlierbloesemlikeur die in 2007 op de markt kwam en sindsdien de horeca-standaard werd. Rond 20 procent alcohol. Smaak: ronder, voller, iets honing-achtig, met een complexere bloemtoets. Een fles van 50 cl kost 25 tot 35 euro — duurder dan siroop. Geeft de cocktail extra alcohol: een Hugo met St-Germain landt rond de 10 procent, eentje met siroop rond de 8.

Welke kies je?

Voor thuisgebruik en grote groepen: siroop. Goedkoper, lichter, dichter bij het origineel. Voor een speciaal glas of als je iets meer body wilt: likeur. In horeca werken veel bartenders met allebei — siroop voor de basisversie, een scheut St-Germain als upgrade.

Hugo zelf maken

Het recept voor één glas. De volgorde maakt uit: ijs en munt eerst, prosecco en bruis als laatste.

Ingrediënten per glas

• 10 cl droge prosecco (Brut of Extra Dry), goed gekoeld
• 2 cl vlierbloesemsiroop, of 2 cl St-Germain-likeur
• 4 cl bruisend water, goed gekoeld
• 5 tot 7 verse muntblaadjes
• 1 schijfje limoen (of citroen)
• Voldoende ijsblokjes — bij voorkeur grote blokken

Stap voor stap

1. Pak een groot wijnglas of een bolle ballon (zie hieronder voor glaskeuze).
2. Vul het glas voor twee derde met ijs.
3. Kneus de muntblaadjes licht tussen je vingers en gooi ze in het glas — niet stampen, alleen activeren.
4. Schenk de vlierbloesemsiroop of -likeur over het ijs.
5. Voeg het schijfje limoen toe.
6. Schenk de prosecco rustig in, langs de wand van het glas — zo blijft de bubbel beter behouden.
7. Topt af met het bruisende water.
8. Roer héél kort met een lange lepel om de siroop te verdelen, niet langer dan twee keer roeren.
9. Serveer direct.

Verhoudingen voor een grote kan

Voor een feestje is een kan handiger dan glas voor glas mixen. Voor 8 glazen: 80 cl prosecco (1 fles), 16 cl siroop, 32 cl bruisend water, een handvol muntblaadjes, 2 limoenen in schijfjes. Mix de siroop met munt en limoen in een grote kan en zet die koud. Voeg de prosecco en het bruisende water pas op het laatst toe — anders is de prik weg voor je serveert. Schenk in glazen met ijs.

Smaakprofiel en serveertips

Een goede Hugo in het glas: lichte strogele kleur door de prosecco, fijne maar persistente bubbel, een vleugje munt dat boven het glas hangt. In de neus springt de vlierbloesem voorop — bloemig, witte bloesem, lichte muskaat. Daarachter de mint, kruidig en koel. In de mond: licht zoet door de siroop, fris door de bubbel en het zuur van de prosecco, een mintige afdronk die langer doorzingt dan je verwacht. Geen bitter, geen kruidige tannine — een drank die je makkelijk in zomerhoeveelheden drinkt.

Welk glas

Een groot wijnglas of een bolle ballon. Italianen gebruiken hetzelfde grote glas als bij een Aperol Spritz — een ronde wijntulpvorm, niet te smal. De Hugo heeft ruimte nodig voor ijs, voor de munt en voor de aroma's. Een smal champagneglas (flûte) is geen goed idee: het ijs zit klem, de munt verdwijnt onderin en de bloemige geur kan niet vrijkomen.

Serveertemperatuur

Goed gekoeld. Houd de prosecco op 5 tot 7 graden (een uur in de koelkast vóór gebruik) en zorg dat het bruisende water net zo koud is. Het ijs in het glas houdt de cocktail op temperatuur tijdens het drinken. Een lauwe Hugo verliest snel zijn frisheid; een ijskoude Hugo doet het wel. Meer over serveertemperaturen per wijntype in onze gids.

Wanneer drink je 'm

Klassiek aperitief-moment: voor het diner, met hapjes erbij, op een terras of in de tuin. De lage alcohol maakt hem geschikt voor lange middagen — anders dan een gin-tonic, die je niet eindeloos doordrinkt. In Zuid-Tirol en Beieren gaat de Hugo de hele middag mee, vaak vanaf een uur of vier.

Hugo, Aperol Spritz en andere spritzes

Een spritz is een Italiaans aperitief-template: mousserende wijn plus een bittere of zoete likeur plus bruisend water. Welke variant kies je waar?

Hugo of Aperol — welke voor jou?

Hugo voor wie het bitter van Aperol of Campari minder waardeert, voor wie van bloemige en kruidige tonen houdt, of voor wie iets minder alcohol in het glas wil. Aperol voor wie de kruidige bitterzoet juist lekker vindt en gewend is. Veel terrassen schenken inmiddels allebei en het is meer een persoonlijke voorkeur dan een kwestie van betere of slechtere cocktail.

Saint-Germain Spritz

Letterlijk een Hugo zonder munt en zonder siroop, met de vlierbloesemlikeur St-Germain als smaakmaker. Voller, ronder, een tikje complexer. Voor wie de munt in een Hugo niet hoeft, een goede uitstap.

Wijn-alternatieven voor prosecco

Geen prosecco in huis? Dan zijn er nog steeds prima opties die het basisidee overeind houden.

Cava Brut (Spanje)

Spaanse mousserende wijn op basis van Macabeo, Xarel-lo en Parellada. Vergelijkbare bubbel als prosecco, iets droger, een tikje mineraler. Werkt prima in een Hugo en is vaak goedkoper dan een vergelijkbare prosecco. Meer over Spaanse mousserende wijn hier.

Crémant de Loire of Crémant d'Alsace (Frankrijk)

Franse mousserende wijn gemaakt volgens de méthode traditionnelle — dezelfde manier als champagne, maar buiten de Champagne-streek. Fijnere bubbel dan prosecco, iets meer body. Geeft de Hugo een net iets serieuzere onderbouw.

Sekt (Duitsland)

Werkt — mits je een goede Brut Sekt pakt. Veel goedkope Sekt is te zoet of heeft een industriële bubbel. Een kwaliteits-Sekt uit de Mosel of Pfalz doet het prima.

Wat niet werkt

Champagne is overkill en zonde. De complexiteit van champagne verdwijnt totaal in de cocktail; je betaalt voor smaken die je niet proeft. Asti en Moscato d'Asti zijn juist te zoet en hebben een aromatische tonigheid die met de vlierbloesem botst. Stille witte wijn werkt niet — de bubbel is essentieel voor het mondgevoel.

Hugo zonder alcohol

Vervang de prosecco door alcoholvrije mousserende wijn. Goede opties zijn Codorníu Cero, Freixenet Alcohol Free of Henkell Free. Combineer met vlierbloesemsiroop (alcoholvrij), bruisend water, munt en limoen. Smaakt het meest naar het origineel als je een serieuze alcoholvrije bubbel pakt. Lees meer over alcoholvrije wijn bij DIRT.

Bij welke hapjes past een Hugo?

Een Hugo is een aperitief — niet bedoeld om naast een groot diner mee te drinken, maar om vooraf te schenken met lichte hapjes. Een paar combinaties die goed werken.

Italiaanse antipasti

• Bruschetta met tomaat, basilicum en olijfolie — de frisheid van de Hugo tilt het tomatenzuur op
• Vitello tonnato — kalfsvlees met tonijnmayonaise, een licht koud voorgerecht waar de cocktail mooi naast valt
• Gefrituurde calamari met citroen — de bubbel snijdt door het vet
• Caprese — tomaat, mozzarella, basilicum. De Hugo voegt een bloemige laag toe

Mediterrane mezze en tapas

• Hummus met flatbread
• Gegrilde halloumi met honing
• Olijven en gezouten amandelen
• Patatas bravas of croquetas

Lichte vis en schaaldieren

• Sushi en sashimi van witvis (zalm of tonijn werkt ook)
• Ceviche van zeebaars of dorade
• Carpaccio van tonijn met olijfolie en citroen
• Gegrilde gambas

Voor meer combinaties bekijk onze gids over wijn bij vis.

Zomerse salades

• Watermeloen-feta met munt — speelt direct in op de munt in het glas
• Geitenkaassalade met perzik en walnoten
• Salade met asperges en eieren

Wat je beter laat

Stevig rood vlees met zware saus heeft een rode wijn nodig. Erg pittige curry's of stevige Aziatische gerechten schreeuwen over een lichte Hugo heen. Sterke blauwe kazen zijn te dominant. Chocolade en dessertgerechten zijn over het algemeen te zwaar — er zit suiker in de Hugo, maar niet genoeg om een echt dessert op te vangen.