Glera wijn: de druif achter prosecco

In het kort

Wat is glera wijn?

Glera wijn is wijn van de glera-druif, een witte druif uit het noordoosten van Italie en de druif achter vrijwel alle prosecco. In de heuvels van Conegliano en Valdobbiadene ten noorden van Treviso is glera de hoofdrolspeler. De wijn is meestal mousserend, licht van body en fris, met aroma's van groene appel, peer en witte bloemen.

De druif zelf is nogal bescheiden. Glera geeft veel druiven, rijpt laat en heeft van nature niet de zware, gekruide aroma's van bijvoorbeeld chardonnay. Juist die neutraliteit is een kracht: het levert een wijn die je makkelijk wegdrinkt, met bubbels en een sappig fruitig karakter, zonder dat het zwaar of ingewikkeld wordt. Glera vraagt niet om aandacht, het maakt plezier.

Het overgrote deel van de glera gaat naar prosecco, in verschillende stijlen en zoetheden. Er bestaat ook stille glera, maar die is zeldzaam. Voor de meeste mensen begint en eindigt de druif bij die vertrouwde fles met de fijne mousse. Wil je de bredere familie van druiven verkennen, kijk dan in ons druivenoverzicht.

Hoe smaakt glera?

Glera smaakt licht, fris en fruitig, met groene appel, peer, witte perzik, meloen en witte bloemen zoals kamperfoelie. De alcohol is laag, meestal rond de 11 procent, de zuurgraad is fris en de mousse is fijn en luchtig. Het is geen wijn die je analyseert; het is een wijn die je vrolijk maakt.

Waar champagne vaak naar brood, gist en noten neigt, blijft glera bij het fruit. Dat komt door de manier van maken, waarover verderop meer. In het glas herken je prosecco meestal aan die combinatie van rijp wit fruit, een bloemige neus en een zachte, romige belletjes-textuur die minder priemt dan de fijne, agressieve mousse van champagne.

Belangrijk om te weten: hoe zoet een glera-prosecco smaakt, ligt niet aan de druif maar aan de wijnmaker. Dezelfde druif kan kurkdroog of merkbaar zoet in het glas belanden. Daarover leggen we bij de stijlen precies uit hoe dat zit.

Glera en prosecco: dezelfde druif

Glera en prosecco zijn twee kanten van hetzelfde verhaal. Glera is de druif, prosecco is de wijn en tegelijk de streek. Vrijwel alle prosecco bestaat voor minstens 85 procent uit glera. Andersom kun je van glera in theorie ook een stille wijn maken, maar in de praktijk gaat de druif bijna altijd naar mousserende prosecco.

De verwarring komt door de geschiedenis. Tot 2009 heette de druif zelf officieel prosecco. Toen Italie de naam Prosecco wilde beschermen als herkomstbenaming, was het een probleem dat de druif en de wijn dezelfde naam droegen. De oplossing: de druif kreeg zijn oude synoniem glera terug, en Prosecco werd de beschermde naam voor de wijn uit een afgebakend gebied. Meer over de bredere wereld van bubbels lees je in onze gids over mousserende wijn.

Hoe wordt glera-wijn gemaakt?

Prosecco van glera krijgt zijn bubbels via de charmat-methode, in Italie ook wel de martinotti-methode genoemd. De tweede gisting, waarbij de koolzuur en dus de bubbels ontstaan, gebeurt in grote drukvaste stalen tanks in plaats van in de afzonderlijke fles. Daarna wordt de wijn onder druk gebotteld.

Die methode is een bewuste keuze en geen goedkoop trucje. Door de korte tijd op tank blijven de frisse primaire aroma's van de druif behouden: appel, peer en bloemen. Er is nauwelijks contact met dode gistcellen, dus je krijgt niet de brood- en gisttonen die champagne juist zo kenmerken. Voor een druif die het van fruit en frisheid moet hebben, is dat precies goed.

Col fondo: de ouderwetse manier

Er is ook een kleine, ambachtelijke tegenbeweging. Bij col fondo (letterlijk "met bezinksel") vindt de tweede gisting wel in de fles plaats, zonder dat het gistdepot eruit wordt gehaald. Het resultaat is een troebele, droge, wat rustiekere prosecco die je in wijnbars steeds vaker tegenkomt. Het is de oorspronkelijke manier waarop de boeren hun glera dronken, lang voordat de grote tanks kwamen.

Stijlen en zoetheid

Glera-prosecco komt in drie mousse-niveaus en een reeks zoetheden. Qua bubbels heb je spumante (volmousserend), frizzante (licht parelend) en zeldzame tranquillo (stil). De zoetheid staat apart op het etiket, en juist daar gaat het vaak mis. Kort gezegd: brut is het droogst, en het bekende extra dry is verwarrend genoeg net iets zoeter.

Waarom is extra dry dan zoeter dan brut? Het zijn oude Franse termen die nooit helemaal logisch zijn geworden. Onthoud gewoon de volgorde: hoe "droger" het woord klinkt, hoe minder dat vaak klopt. Wil je een echt droge prosecco als aperitief, kies dan brut. Zoek je iets zachters bij fruit of taart, dan zijn extra dry en dry beter op hun plek. Wil je verder in de zoete hoek kijken, lees dan onze gids over zoete wijn.

Herkomst en de heuvels

Het hart van glera ligt in Veneto, in de heuvels tussen Conegliano en Valdobbiadene ten noorden van Treviso, met een uitloop naar Friuli-Venezia Giulia. Hier groeit de druif op steile hellingen die met de hand bewerkt worden. Sinds 2019 staan die heuvels op de Werelderfgoedlijst van UNESCO, als een cultuurlandschap dat over eeuwen door mensenhanden is gevormd.

Prosecco kent een gelaagd systeem van herkomst. De grote Prosecco DOC beslaat een ruim gebied over Veneto en Friuli. Daarboven staan twee strengere DOCG's: Conegliano Valdobbiadene en Asolo. Hoe hoger en steiler de wijngaard, hoe meer handwerk, en dat proef je meestal terug in verfijning.

De naam en de geschiedenis

De naam glera is nieuw, maar de druif is oud. Prosecco als naam komt van het gelijknamige dorpje bij Triest, aan de grens met Slovenie, dat traditioneel als bakermat van de druif geldt. Van daaruit verspreidde de druif zich westwaarts naar de heuvels van Treviso, waar hij zijn beroemdste vorm zou vinden.

Er bestaat een romantisch verhaal dat glera afstamt van Pucino, een wijn die de Romein Plinius de Oudere prees en die keizerin Livia een lang leven zou hebben bezorgd. Leuk om te vertellen, maar hard bewijs is er niet, dus we houden het bij een mooie legende. Wat wel vaststaat: glera is een echte oude Italiaanse druif, en de moederdruif van de latere Manzoni-kruisingen.

De grote sprong kwam in de twintigste eeuw, toen de tankmethode prosecco betaalbaar en schaalbaar maakte. Sindsdien is prosecco uitgegroeid tot de meest verkochte mousserende wijn ter wereld, met een volume dat dat van champagne ruim voorbijstreeft. De naamswijziging van 2009 zette daar het juridische slot op: glera de druif, Prosecco de beschermde wijn.

Prosecco rose: glera met pinot nero

Sinds 2020 bestaat er officieel Prosecco rose. Het is glera aangevuld met 10 tot 15 procent pinot nero (pinot noir), die rood wordt gevinifieerd en de wijn zijn zachte roze kleur geeft. De regels vragen een tweede gisting van minstens zestig dagen op tank, langer dan bij gewone prosecco.

Het resultaat is een rose-bubbel die iets meer body en rood fruit heeft dan de witte versie: aardbei en framboos naast de vertrouwde appel en peer. Voor een categorie die pas een paar jaar bestaat, is de rose razendsnel populair geworden, precies omdat hij dat lichte, toegankelijke prosecco-karakter combineert met de kleur en het fruit van een rose.

Bewaren en serveren

Glera-prosecco is gemaakt om jong te drinken. De frisheid en het fruit zijn op hun mooist in de eerste een tot drie jaar na de oogst; bewaren voor later heeft geen zin en maakt de wijn eerder saai dan beter. Koop dus wat je binnenkort opdrinkt, en ga voor recente jaargangen.

• Temperatuur: schenk koud, rond 6 tot 8 graden. Te warm en de mousse zakt in en de wijn wordt zoetig.
• Glas: liever een klein wittewijnglas dan een smalle flute. Meer ruimte betekent meer geur van appel, peer en bloemen.
• Openen: laat de kurk zachtjes ontsnappen in plaats van hem te laten knallen. Zo verlies je minder bubbels en druk.
• Bewaren na openen: met een goede bubbeldop houdt een aangebroken fles het een dag of twee in de koelkast, maar echt fris blijft hij niet lang.

Wat eet je erbij?

Glera is een fantastische tafelgast die veel meer kan dan alleen aperitief. De frisse zuurgraad en de fijne bubbels doen hetzelfde als een scheutje citroen: ze maken de mond schoon en snijden door zilt en vet. Daardoor werkt prosecco verrassend goed bij gefrituurde en licht gekruide gerechten.

De regel is simpel: hoe ziltiger of vetter het hapje, hoe droger de prosecco mag zijn. Bij zoete gerechten kies je juist een Dry of Extra Dry, zodat de wijn niet flets wordt naast het dessert. Meer inspiratie vind je in onze gidsen over wijn bij vis en wijn bij sushi.

Glera vs champagne en cava

Glera-prosecco wordt vaak vergeleken met champagne en cava, de twee andere grote namen in de bubbels. De verschillen zitten in de druif en vooral in de methode. Prosecco komt uit de tank en blijft fruitig en fris; champagne en cava rijpen in de fles en krijgen daardoor meer brood-, gist- en notentonen.

Geen van de drie is "beter", ze doen iets anders. Wil je een vrolijke, fruitige bubbel voor bij de borrel, dan is prosecco vaak de logische en betaalbare keuze. Zoek je meer diepgang voor bij het eten, kijk dan naar champagne of de vriendelijker geprijsde cava. Voor de dagelijkse bubbel wint glera het meestal op frisheid en prijs.

Glera en prosecco kopen

Goede prosecco kopen is vooral een kwestie van vers en van herkomst. Let op een recente jaargang, en kijk of er DOC of, nog beter, DOCG op het etiket staat. Een fles uit Conegliano Valdobbiadene of Asolo geeft meer kans op verfijning dan de allergoedkoopste bulkprosecco uit het grote DOC-gebied.

Weet je niet welke zoetheid je moet kiezen, begin dan met een brut als aperitief; dat is de veiligste en frisste keuze. Wil je iets zachters bij fruit of taart, ga voor extra dry. Bij DIRT. koop je rechtstreeks bij de wijnboer, zonder tussenpersonen die de prijs opdrijven. Bekijk onze mousserende wijnen of blader door alle wijnen om te zien wat er nu binnen is.