Hoeveel ml is een glas wijn?

In het kort

Het korte antwoord: hoeveel ml is een glas wijn?

Als je dit googelt, wil je waarschijnlijk gewoon een getal. Hier is het: reken op 150 ml voor een normaal glas wijn, en op 100 ml als je je alcoholinname wilt bijhouden. Dat zijn de twee maten waar je in de praktijk iets aan hebt.

Het lastige is dat er geen enkel officieel getal bestaat. Een vriend met een gulle hand schenkt tot driekwart, een restaurant tekent af op een streepje, en het standaardglas waarmee de overheid rekent is weer iets anders. Iedereen praat over "een glas wijn" alsof het een vaste eenheid is, zoals een blikje frisdrank van 330 ml. Die vaste eenheid bestaat alleen op papier.

Op papier geldt in Nederland het standaardglas: 100 ml wijn van 12 procent, precies 10 gram pure alcohol. Het Trimbos-instituut gebruikt die maat zodat je bier, wijn en sterke drank met elkaar kunt vergelijken. Het is een rekenmodel, geen schenkadvies. In het echt schenkt de horeca meestal ruimer, en thuis schenkt bijna niemand op de milliliter.

Schenkmaat of glasinhoud? De grote verwarring

Hier gaat het bij de meeste mensen mis. Je pakt een leeg wijnglas, leest ergens dat er "200 of 300 ml" in gaat, en denkt dat dat de hoeveelheid wijn is. Dat klopt niet. Er zijn twee verschillende getallen in het spel.

• De glasinhoud is hoeveel het glas tot aan de rand kan bevatten. Bij een rode-wijnglas is dat fors: 600 tot 700 ml, soms meer bij een grote Bourgognebol. Een witte-wijnglas is kleiner, vaak 350 tot 450 ml.
• De schenkmaat is hoeveel wijn je er daadwerkelijk in doet. Dat is 100 tot 175 ml, ongeveer een derde van de bol.

Met andere woorden: je vult een wijnglas nooit vol. Een glas met een inhoud van 600 ml dat je vult met 150 ml wijn staat dus voor een kwart vol, en dat ziet er precies goed uit. De lege ruimte erboven is geen verspilling. Daar verzamelen de aroma's zich, en die ruimte heb je nodig om de wijn te walsen zonder te morsen. Hoe en waarom dat werkt, lees je in onze gids over wijn proeven.

De schenkmaten op een rij

Dit is de tabel waar de meeste mensen naar op zoek zijn. Vier gangbare schenkmaten, wat ze betekenen en hoeveel glazen je er per fles van 750 ml uit haalt.

De getallen kloppen, maar één ding leggen ze niet uit: wie bepaalt dit eigenlijk? In Nederland is er geen wettelijke serveermaat voor wijn. Een restaurant mag in principe schenken wat het wil, zolang de prijs duidelijk is en de gast niet wordt misleid. Wel is er een gewoonte: Koninklijke Horeca Nederland adviseert maatglazen of glazen met een aftekening op 100 of 150 ml. De serieuze adressen werken daarmee, juist om discussie aan tafel te voorkomen.

Vergeet de mousserende wijn niet, want die valt buiten dit rijtje. Een glas champagne of cava is meestal 100 tot 125 ml, omdat je per keer minder schenkt en de flute tot tweederde vult. Uit een fles bubbels haal je daardoor zes tot acht glazen, meer dan uit een fles stille wijn.

Verschilt het per land?

Ja, en behoorlijk. De maat die jij "normaal" vindt, hangt af van waar je drinkt.

In Engeland staan de maten in de wet. Een pub of restaurant schenkt 125 ml (klein), 175 ml (medium) of 250 ml (groot), en moet de kleine maat van 125 ml altijd kunnen aanbieden. Die maten staan ook op de kaart. Een glas van 250 ml is precies een derde van de fles, dus uit één fles komen daar drie glazen.

In de Verenigde Staten geldt de "standard pour" van 5 ounces, oftewel ongeveer 148 ml. Praktisch hetzelfde als de Nederlandse horecamaat van 150 ml. Een Amerikaanse fles geeft dus ook rond de vijf glazen.

In Nederland bestaat zoals gezegd geen wettelijke maat. Dat geeft vrijheid, maar ook ruimte voor het bekende ongemak: het ene café schenkt royaler dan het andere voor dezelfde prijs. Vraag in twijfelgevallen gewoon of ze 100 of 150 ml schenken. Een goed adres weet het antwoord.

Hoeveel ml schenk je thuis?

Thuis hoef je niet op de milliliter te schenken, maar het helpt om te weten waar je staat. De vuistregel: vul het glas tot maximaal een derde van de bol. Dat lijkt karig, maar het is precies goed, en het komt meestal neer op zo'n 150 ml.

Wil je het één keer goed ijken, dan is dit het handigste wat je kunt doen.

Dat ene referentiepunt verandert je inschatting voor altijd. Bij de meeste wijnglazen staat 150 ml ongeveer net onder het breedste punt van de bol. Zonder dat ijkpunt schat bijna iedereen te hoog: een ruim handgeschonken glas uit een grote bol zit zomaar op 200 ml, en dat is geen glas meer maar ruim een kwart van de fles.

Van milliliters naar standaardglazen

Milliliters zeggen pas iets over je inname als je ze omrekent naar alcohol. Dat gaat met een simpele formule: het volume in ml, vermenigvuldigd met het alcoholpercentage gedeeld door honderd, vermenigvuldigd met 0,79. De uitkomst is het aantal gram pure alcohol.

Een glas van 150 ml met een wijn van 12 procent: 150 x 0,12 x 0,79 = 14,2 gram. Dat is dus geen één standaardglas (10 gram), maar bijna anderhalf. De fout die mensen maken is dat ze elk gevuld glas als één eenheid tellen. Bij een lichte Mosel-Riesling van 8,5 procent klopt dat ongeveer; bij een stevige Italiaan van 14,5 procent in een ruim glas zit je er een factor twee naast.

De kern: meer milliliters en een hoger alcoholpercentage tellen allebei dubbel mee. Een groot glas zware wijn is qua alcohol bijna twee standaardglazen. Wil je dieper in de calorieën en het alcoholgehalte per glas duiken, dan staat dat allemaal in onze aparte gids over het glas wijn.

Hoeveel ml haal je uit een fles?

De standaardfles is 750 ml. Die maat is geen toeval: hij stamt uit de negentiende-eeuwse Bordeaux-glasblazerij, paste precies in een kist van een dozijn, en kwam overeen met wat twee mensen samen bij een diner redelijkerwijs drinken. Uit die 750 ml haal je, afhankelijk van je schenkmaat, het volgende aantal glazen.

Voor afwijkende flesmaten reken je gewoon evenredig. Een halve fles van 375 ml geeft twee à drie glazen. Een magnum van 1,5 liter levert tien glazen van 150 ml en is uitstekend voor zes tot acht eters. Wil je per flesmaat het exacte aantal weten, inclusief de grote feestformaten, kijk dan in onze gids over hoeveel glazen uit een fles wijn gaan.

Maakt de wijnsoort uit voor de ml?

Voor de hoeveelheid wijn die je inschenkt: nauwelijks. Een glas rode wijn en een glas witte wijn zijn allebei ongeveer 150 ml. Wat wél verschilt is het glas waarin het gaat, en daar komt de verwarring opnieuw vandaan.

• Rode wijn gaat in een grotere bol met een ruime opening, zodat de wijn lucht krijgt. De glasinhoud is groot (600 tot 700 ml), de schenkmaat blijft 150 ml.
• Witte wijn gaat in een kleiner, slanker glas dat de wijn langer koel houdt. Kleinere bol, dezelfde schenkmaat.
• Mousserende wijn is de uitzondering die wél minder krijgt: 100 tot 125 ml, want je vult de flute tot tweederde en de bubbels moeten het werk doen.

De vorm van het glas bepaalt dus hoe de wijn ruikt en op temperatuur blijft, niet hoeveel milliliter erin gaat. Welk glas bij welke stijl hoort, hebben we apart uitgewerkt in onze gids over wijnglazen. En de temperatuur waarop je het beste schenkt, vind je in onze tabel met de serveertemperatuur per wijn.