In het kort
- Het hangt af van de schenkmaat, niet van het glas. Thuis is dat meestal 125 tot 175 ml.
- Het standaardglas is 100 ml bij 12%. Dat is een rekeneenheid voor alcohol (10 gram), geen schenkmaat die je geserveerd krijgt.
- In de Nederlandse horeca is 100 tot 125 ml gangbaar. Een wettelijke serveermaat bestaat hier niet.
- Het glas zelf is veel groter dan de schenking. Een rode-wijnglas bevat 600 tot 700 ml, maar je vult het tot een derde.
- Een fles van 750 ml geeft vijf glazen van 150 ml. Kleinere maten van 100 ml: zeven of acht.
Het korte antwoord: hoeveel ml is een glas wijn?
Als je dit googelt, wil je waarschijnlijk gewoon een getal. Hier is het:
- Een normaal glas wijn
- Reken op 150 ml.
- Je alcoholinname bijhouden
- Reken op 100 ml.
Dat zijn de twee maten waar je in de praktijk iets aan hebt.
Het lastige is dat er geen enkel officieel getal bestaat. Een vriend met een gulle hand schenkt tot driekwart, een restaurant tekent af op een streepje, en het standaardglas waarmee de overheid rekent is weer iets anders. Iedereen praat over "een glas wijn" alsof het een vaste eenheid is, zoals een blikje frisdrank van 330 ml. Die vaste eenheid bestaat alleen op papier.
Op papier geldt in Nederland het standaardglas: 100 ml wijn van 12%, precies 10 gram pure alcohol. Het Trimbos-instituut gebruikt die maat zodat je bier, wijn en sterke drank met elkaar kunt vergelijken. Het is een rekenmodel, geen schenkadvies.
In het echt schenkt de horeca meestal ruimer, en thuis schenkt bijna niemand op de milliliter.
Schenkmaat of glasinhoud? De grote verwarring
Hier gaat het bij de meeste mensen mis. Je pakt een leeg wijnglas, leest ergens dat er "200 of 300 ml" in gaat, en denkt dat dat de hoeveelheid wijn is. Dat klopt niet. Er zijn twee verschillende getallen in het spel.
- De glasinhoud is hoeveel het glas tot aan de rand kan bevatten. Bij een rode-wijnglas is dat fors: 600 tot 700 ml, soms meer bij een grote Bourgognebol. Een witte-wijnglas is kleiner, vaak 350 tot 450 ml.
- De schenkmaat is hoeveel wijn je er daadwerkelijk in doet. Dat is 100 tot 175 ml, ongeveer een derde van de bol.
Met andere woorden: je vult een wijnglas nooit vol. Een glas met een inhoud van 600 ml dat je vult met 150 ml wijn, staat dus voor een kwart vol. Dat ziet er precies goed uit.
De lege ruimte erboven is geen verspilling. Daar verzamelen de aroma's zich, en die ruimte heb je nodig om de wijn te walsen zonder te morsen. Hoe en waarom dat werkt, lees je in onze gids over wijn proeven.
Een groot glas verleidt tot ruim schenken. Uit een ruime Bordeauxbol giet je zo 200 ml in plaats van 150, en dan haal je geen vijf maar nog geen vier glazen uit je fles.
Het glas voelt nog steeds "half leeg", terwijl je in werkelijkheid een derde meer hebt ingeschonken. De maat zit niet in het glas, maar in je hand.
De schenkmaten op een rij
Dit is de tabel waar de meeste mensen naar op zoek zijn. Vijf gangbare schenkmaten, wat ze betekenen en hoeveel glazen je er per fles van 750 ml uit haalt.
| Schenkmaat | Volume | Waar je dit tegenkomt | Glazen per fles |
|---|---|---|---|
| Standaardglas (NL) | 100 ml | Rekeneenheid van het Trimbos | 7,5 |
| Horeca-standaard (NL) | 125 ml | Gangbaar in de horeca (soms 100 ml) | 6 |
| Groot wijnglas | 150 ml | De maat van het Voedingscentrum, ook thuis gangbaar | 5 |
| Engelse / ruime maat | 175 ml | Wijnbars, sommige bistro's | ~4 |
| Proefglas | 50 tot 75 ml | Proeverijen, wine flights | 10 tot 15 |
De getallen kloppen, maar één ding leggen ze niet uit: wie bepaalt dit eigenlijk? In Nederland is er geen wettelijke serveermaat voor wijn. Een restaurant mag in principe schenken wat het wil, zolang de prijs duidelijk is en de gast niet wordt misleid.
Wel is er een gewoonte. Koninklijke Horeca Nederland adviseert maatglazen of glazen met een aftekening op 100 of 150 ml, zodat de gast krijgt waarvoor hij betaalt. De serieuze adressen werken daarmee, juist om discussie aan tafel te voorkomen. De meeste adressen schenken 100 tot 125 ml.
Vergeet de mousserende wijn niet, want die valt buiten dit rijtje. Een glas champagne of cava is meestal 100 tot 125 ml, omdat je per keer minder schenkt en de flûte tot twee derde vult. De bubbels verdwijnen anders te snel. Uit een fles bubbels haal je daardoor zes tot acht glazen, meer dan uit een fles stille wijn.
Verschilt het per land?
Ja, en behoorlijk. De maat die jij "normaal" vindt, hangt af van waar je drinkt.
Engeland
De maten staan in de wet. Een pub of restaurant schenkt 125 ml (klein), 175 ml (medium) of 250 ml (groot), en moet de kleine maat van 125 ml altijd kunnen aanbieden.
Die maten staan ook op de kaart. Een glas van 250 ml is precies een derde van de fles, dus uit één fles komen daar drie glazen.
Verenigde Staten
Hier geldt de "standard pour" van 5 ounces, oftewel ongeveer 148 ml.
Praktisch hetzelfde als het grote Nederlandse wijnglas van 150 ml. Een Amerikaanse fles geeft dus ook rond de vijf glazen.
Nederland
Zoals gezegd bestaat er geen wettelijke maat. Dat geeft vrijheid, maar ook ruimte voor het bekende ongemak: het ene café schenkt royaler dan het andere voor dezelfde prijs.
Vraag in twijfelgevallen gewoon of ze 100 of 125 ml schenken. Een goed adres weet het antwoord.
Hoeveel ml schenk je thuis?
Thuis hoef je niet op de milliliter te schenken, maar het helpt om te weten waar je staat. De vuistregel: vul het glas tot maximaal een derde van de bol. Dat lijkt karig, maar het is precies goed en het komt meestal neer op zo'n 150 ml.
Wil je het één keer goed ijken, dan is dit het handigste wat je kunt doen:
- Maatbeker Schenk 150 ml af.
- Overgieten In je eigen wijnglas.
- Onthouden Waar staat de wijn?
- Schatten Voortaan op het oog.
Dat ene referentiepunt verandert je inschatting voor altijd. Bij de meeste wijnglazen staat 150 ml ongeveer net onder het breedste punt van de bol. Het is nauwkeuriger dan op gevoel schenken.
Zonder dat ijkpunt schat bijna iedereen te hoog: een ruim handgeschonken glas uit een grote bol zit zomaar op 200 ml. Dat is geen glas meer, maar ruim een kwart van de fles.
Hoeveel wijn voor een diner?
Reken op 150 ml per glas, oftewel vijf glazen uit een fles van 750 ml. Bij een diner met meerdere gangen schenk je liever kleinere maten. Zo kun je per gang een ander glas aanbieden zonder dat het te veel wordt.
Voor zes eters pak je grofweg twee tot drie flessen.
Schenk liever twee kleinere glazen dan één heel groot glas. Niet uit zuinigheid, maar omdat wijn op temperatuur en in de juiste hoeveelheid simpelweg lekkerder drinkt.
Een tweede glas inschenken is bovendien een mooi excuus om de fles nog eens te ruiken en te zien hoe hij zich heeft ontwikkeld.
Van milliliters naar standaardglazen
Milliliters zeggen pas iets over je inname als je ze omrekent naar alcohol. Dat gaat met een simpele formule: het volume in ml, vermenigvuldigd met het alcoholpercentage gedeeld door honderd, vermenigvuldigd met 0,79. De uitkomst is het aantal gram pure alcohol.
Een glas van 150 ml met een wijn van 12%: 150 × 0,12 × 0,79 = 14,2 gram. Dat is dus niet één standaardglas (10 gram), maar bijna anderhalf. De fout die mensen maken, is dat ze elk gevuld glas als één eenheid tellen.
Bij een lichte Mosel-Riesling van 8,5% klopt dat ongeveer. Bij een stevige Italiaan van 14,5% in een ruim glas zit je er een factor twee naast.
De kern: meer milliliters en een hoger alcoholpercentage tellen allebei dubbel mee. Een groot glas zware wijn is qua alcohol bijna twee standaardglazen.
Er is geen hoeveelheid wijn die als gezond geldt. De Wereldgezondheidsorganisatie stelt dat er geen veilige hoeveelheid alcohol bestaat. Het standaardglas van 100 ml is een rekeneenheid om je inname bij te houden, geen aanbeveling.
Wil je dieper in de calorieën en het alcoholgehalte per glas duiken? Dat staat allemaal in onze aparte gids over het glas wijn.
Hoeveel ml haal je uit een fles?
De standaardfles is 750 ml. Die maat is geen toeval: hij stamt uit de negentiende-eeuwse Bordeaux-glasblazerij, paste precies in een kist van een dozijn en kwam overeen met wat twee mensen samen bij een diner redelijkerwijs drinken. Uit die 750 ml haal je, afhankelijk van je schenkmaat, het volgende aantal glazen.
| Schenkmaat | Glazen per fles | Waarvoor |
|---|---|---|
| 150 ml | 5 | De thuismaat |
| 100 ml | 7 | Standaardglazen |
| 175 ml | 4 | Ruime schenking |
| 60 ml | 12 | Proefglazen |
Voor afwijkende flesmaten reken je gewoon evenredig. Een halve fles van 375 ml geeft twee à drie glazen. Een magnum van 1,5 liter levert tien glazen van 150 ml en is uitstekend voor zes tot acht eters.
Wil je per flesmaat het exacte aantal weten, inclusief de grote feestformaten? Kijk dan in onze gids over hoeveel glazen uit een fles wijn gaan.
Maakt de wijnsoort uit voor de ml?
Voor de hoeveelheid wijn die je inschenkt: nauwelijks. Een glas rode wijn en een glas witte wijn zijn allebei ongeveer 150 ml. Wat wél verschilt, is het glas waarin het gaat, en daar komt de verwarring opnieuw vandaan.
- Rode wijn gaat in een grotere bol met een ruime opening, zodat de wijn lucht krijgt. De glasinhoud is groot (600 tot 700 ml), de schenkmaat blijft 150 ml.
- Witte wijn gaat in een kleiner, slanker glas dat de wijn langer koel houdt. Kleinere bol, dezelfde schenkmaat.
- Mousserende wijn is de uitzondering die wél minder krijgt: 100 tot 125 ml, want je vult de flûte tot twee derde en de bubbels moeten het werk doen.
De vorm van het glas bepaalt dus hoe de wijn ruikt en op temperatuur blijft, niet hoeveel milliliter erin gaat. Welk glas bij welke stijl hoort, hebben we apart uitgewerkt in onze gids over wijnglazen. En de temperatuur waarop je het beste schenkt, vind je in onze tabel met de serveertemperatuur per wijn.