Hoeveel glazen uit een fles wijn? Eerlijk geteld

In het kort

Hoeveel glazen zitten er echt in een fles wijn?

Een standaardfles wijn bevat 750 ml. Bij een huiselijke schenk van 125 tot 150 ml per glas komt dat neer op 5 tot 6 glazen. Dat is het korte, eerlijke antwoord. Of je er nu rode, witte of mousserende wijn in hebt: de fles is bijna altijd 750 ml, dus de rekensom blijft hetzelfde.

Waar het in de praktijk misgaat, is de aanname dat een glas een vaste maat heeft. Dat is niet zo. Het ene huishouden schenkt een bescheiden bodempje, het andere vult de kelk tot halverwege. Diezelfde fles geeft de een vijf glazen en de ander acht. De fles is de constante, je hand is de variabele.

Onze vuistregel: ga uit van 6 glazen per fles als je voor jezelf rekent, en van 5 als je gul schenkt voor gasten. Reken je liever met de officiele maat, dan zijn het er ruim 7. Welke van de drie klopt, hangt puur af van hoe vol je giet.

En waarom is die fles dan 750 ml? Dat is geen toeval, maar een afspraak. De maat raakte in de negentiende eeuw ingeburgerd en werd in de Europese Unie de wettelijke standaard voor wijn die je per fles verkoopt. Het hardnekkige verhaal dat 750 ml de longinhoud van een glasblazer zou zijn, is een leuke mythe zonder bewijs. De praktische verklaring is prozaischer: het is een handzaam volume dat netjes deelbaar is en al meer dan een eeuw de norm.

Het zit in je schenkmaat, niet in de fles

De hoeveelheid glazen die je uit een fles haalt, hangt volledig af van je schenkmaat. Deel simpelweg 750 door het aantal milliliters per glas en je hebt je antwoord. Hieronder de gangbare maten op een rij, van een krappe proefschenk tot een royale huiskamerschenk.

Zie je hoe groot het verschil is? Tussen een proefschenk en een royale schenk zit een factor vier. Daarom is "hoeveel glazen zitten er in een fles" eigenlijk de verkeerde vraag. De betere vraag is: hoe vol schenk jij?

Wil je weten welke maat in jouw glas past? Vul je favoriete glas een keer met water tot je gebruikelijke hoogte en giet het over in een maatbeker. Nu weet je precies met welke regel uit de tabel jij rekent. We leggen de maten en hun gevolgen verder uit op onze pagina over het glas wijn als maat.

Het Nederlandse standaardglas en je alcohol

In Nederland is een standaardglas wijn 100 ml. Dat is de maat waarmee het Voedingscentrum en het Trimbos-instituut rekenen, en die ongeveer 10 gram pure alcohol bevat: een standaardeenheid. Met die officiele maat haal je dus 7 tot 8 glazen uit een fles.

Belangrijk om te weten, want bijna niemand schenkt thuis 100 ml. Een gulle huiskamerschenk van 150 ml staat al gelijk aan anderhalf standaardglas. Wie denkt "ik heb maar twee glazen op" heeft dan in werkelijkheid drie eenheden gedronken. Geen reden voor schuldgevoel, wel handig om te weten als je rijdt of meetelt.

Zo bereken je hoeveel wijn je nodig hebt

Hoeveel wijn je nodig hebt, reken je uit met drie gegevens: het aantal gasten, hoe lang de gelegenheid duurt en hoe stevig er gedronken wordt. De basisformule is simpel: aantal glazen gedeeld door 6 geeft het aantal flessen. Daarna rond je naar boven af, want een halve fles laat je niet liggen.

1. Schat de glazen per persoon. Bij een aperitief is dat 1 glas, bij een diner 2 tot 3, en op een lange avond 3 tot 4.
2. Vermenigvuldig met het aantal gasten. Acht mensen die elk 3 glazen drinken, is 24 glazen.
3. Deel door 6. 24 glazen gedeeld door 6 is 4 flessen.
4. Rond naar boven af en tel er eentje bij. Liever een fles over dan een gast met een leeg glas.

Een voorbeeld uit onze eigen keuken. Laatst kookten we voor acht mensen, met een glas bij de borrel en wijn bij het hoofd- en nagerecht. We schatten 3 glazen per persoon, dus 24 glazen, ofwel 4 flessen. We haalden er 5 in huis en hielden een halve fles over. Precies zoals het hoort.

Hoeveel flessen voor een diner of feest?

Voor een diner reken je ongeveer een halve fles per persoon. Voor een lange avond met borrel en hapjes loopt dat op naar driekwart fles per gast. Hieronder een snelle tabel zodat je niet hoeft te rekenen aan de kassa.

Twee dingen om mee te wegen. Een stevige, volle rode wijn drinkt langzamer weg dan een frisse witte, dus daarvan heb je vaak net iets minder nodig. En als je meerdere wijnen schenkt, koop dan per wijn minder maar in totaal iets meer: open flessen blijven zelden allemaal precies leeg.

Andere flesmaten en hun glazen

Niet alle wijn komt in een fles van 750 ml. Van het kleine piccolootje tot de feestelijke magnum: hoe groter de fles, hoe meer glazen, recht evenredig. Hier de gangbare maten met hun opbrengst bij een schenk van 125 ml.

De magnum is meer dan een feestformaat. Wijn rijpt er langzamer in dan in een gewone fles, omdat de verhouding tussen wijn en lucht onder de kurk gunstiger ligt. Voor een tafel van zes is het bovendien een praktische maat: een magnum, twee glazen per persoon, klaar. De piccolo van 187 ml zie je vooral bij mousserende wijn, als losse portie voor bij het ontbijt of een toost.

Bubbels: hoeveel glazen uit een fles champagne?

Een fles champagne, cava of prosecco is net als stille wijn 750 ml en geeft ongeveer 6 glazen. Bij bubbels schenk je namelijk iets kleiner, rond de 100 tot 125 ml, in een smal glas. Dat is geen zuinigheid: in een flute of tulpglas blijven de belletjes langer mooi opstijgen, en een halfvol glas blijft kouder dan een vol glas dat staat op te warmen.

Voor een toost reken je dus een fles per zes gasten. Wil je dat iedereen het glas nog eens kan bijvullen, neem dan een fles per drie a vier personen. De losse piccolo van 187 ml is hiervoor handig: een portie van ruim een glas, ideaal voor bij een ontbijt of als welkomstdrankje. Bekijk onze mousserende wijnen als je voor een feest inkoopt.

Hoeveel glazen bij een proeverij?

Bij een proeverij schenk je veel kleiner: 40 tot 60 ml per glas. Uit een fles van 750 ml haal je dan 12 tot 18 proefglazen. Met dat soort maten kun je een gezelschap een rij wijnen laten proeven zonder dat iedereen na drie flessen onder de tafel ligt.

Reken het even door voor een avond. Wil je met acht mensen zes verschillende wijnen proeven, dan heb je van elke wijn een fles nodig: zes flessen geven elk twaalf tot achttien schenkjes, ruim genoeg voor acht proevers met een tweede ronde voor de favorieten. We werken dit helemaal uit, inclusief volgorde en voorbereiding, in onze gids over een wijnproeverij organiseren.

Groot glas, kleine schenk

Een groot wijnglas houdt vaak 500 tot 700 ml in, maar je vult het maar voor ongeveer een derde. Die lege ruimte is geen verspilling, maar het hele punt: de wijn krijgt lucht, kan zijn geur opbouwen in de kelk en je kunt walsen zonder te morsen. Een grote ballon betekent dus niet dat er meer wijn in gaat.

Daar zit een hardnekkig misverstand. Mensen zien een fors Bourgogneglas en denken dat een fles dan maar drie glazen geeft. In werkelijkheid is de schenk nog steeds 125 tot 150 ml, alleen oogt dat in een grote kelk als een bescheiden bodempje. De glasmaat zegt niets over je schenkmaat. Welk glas bij welke wijn hoort, lees je in onze gids over wijnglazen.

Veelgemaakte fouten bij inschenken

De meeste misrekeningen komen niet door de fles, maar door gewoontes aan tafel. Drie die we vaak zien.

Te vol schenken

Een glas tot de rand vullen voelt gul, maar het werkt averechts. De wijn warmt sneller op, je kunt niet walsen en je haalt maar drie glazen uit de fles. Stop bij het breedste punt van de kelk.

De fles op kamertemperatuur laten staan

Een te warme wijn drinkt zwaarder weg, waardoor mensen sneller een nieuw glas willen. Schenk op de juiste serveertemperatuur en de fles gaat merkbaar verder. Koel zelfs rode wijn licht terug op een warme dag.

Geen water op tafel

Zonder water erbij grijpen gasten naar de wijn om hun dorst te lessen, en dan ben je zo door je voorraad heen. Zet een karaf water neer en je flessen houden het langer vol. Reken bij een barbecue of in de zon sowieso ruimer met water dan met wijn.