Bernardus wijn: Californisch wijnhuis van Ben Pon

In het kort

Wat is Bernardus?

Bernardus is een Californisch wijnhuis dat in 1989 werd opgericht door de Nederlander Ben Pon. De thuisbasis ligt in Carmel Valley, een appellation in Monterey County aan de Californische kust, ongeveer 200 kilometer ten zuiden van San Francisco. Het Marinus Estate Vineyard werd in 1990 aangeplant. Vier jaar later, in juni 1994, opende het huis de eerste tasting room van de hele Carmel Valley — een mijlpaal die de regio op de wijnkaart hielp zetten.

De naam Bernardus komt rechtstreeks van de oprichter: Bernardus Marinus Pon Jr., kortweg Ben. De vlaggenschip-wijn Marinus draagt zijn middennaam. Dat is niet de gewoonste keuze — een wijnhuis vernoemen naar jezelf — maar het past bij een huis dat van begin af aan een persoonlijk project was en geen institutioneel commercieel project.

Het portfolio is breder dan je bij een Carmel Valley-huis zou verwachten. De Bordeaux-druiven (Cabernet Sauvignon, Merlot, Cabernet Franc, Petit Verdot) groeien op het eigen estate. Voor Pinot Noir en een groot deel van de Chardonnay loopt het huis uit naar het koelere Santa Lucia Highlands, vijftig kilometer verderop. Dat dubbele bronbeeld is een bewuste keuze: laat elke druif groeien in het klimaat dat hem past, in plaats van alles op één plek te forceren.

Ben Pon: de coureur die wijnboer werd

Het verhaal van Bernardus is moeilijk te begrijpen zonder Ben Pon. Hij was zoon van Ben Pon Sr., de Volkswagen-importeur die in 1947 voor Major Hirst de schets tekende waaruit de VW-bus is voortgekomen. Met die familie-achtergrond was een gewone carrière voor Ben Jr. weinig waarschijnlijk, en die is er ook niet gekomen.

Pon Jr. reed professioneel voor Team Porsche, deed in 1972 mee aan de Olympische Spelen in München als skeetschutter en runde verschillende ondernemingen rondom de Pon-groep. Hij kwam in de jaren tachtig in Californië terecht via de autoracerij. Tijdens een van die trips reed hij door Carmel Valley en bleef hij steken — het vredige klimaat, de heuvels, de mist die elke ochtend vanuit de Pacific naar binnen kruipt en de middag verkoelt.

In 1989 kocht hij de eerste percelen. In 1990 plantte hij het Marinus Estate Vineyard aan met Bordeaux-druiven. Pon nam er de tijd voor — de eerste serieuze Marinus kwam pas in het midden van de jaren negentig op de markt. Geen haast, geen vroege oogsten om kasstroom te genereren. Zoals één van zijn medewerkers ooit zei: hij had nooit haast en hij had nooit geldzorgen, dus hij liet de druiven gewoon doen wat ze moesten doen.

Pon overleed in september 2019. Het bedrijf bleef in Nederlandse handen: zijn zakenpartner Robert van der Wallen nam de leiding. De tasting room in Carmel Valley Village draagt sinds 2019 zijn naam.

Carmel Valley en Santa Lucia Highlands

Carmel Valley is een smalle vallei die zich oost-west uitstrekt vanuit de Pacific landinwaarts. Dat is ongebruikelijk: de meeste Californische valleien lopen noord-zuid en krijgen vooral wind uit het noorden. De oost-westligging van Carmel Valley betekent dat koele mist en wind vanuit de oceaan de hele vallei in worden getrokken op warmere dagen, om in de middag weer terug te trekken. Het gevolg is een groot dag-nachtverschil, met warme maar niet hete dagen en koele ochtenden.

Het Bordeaux-klimaat

Carmel Valley is warmer dan het direct aan de kust gelegen Monterey, maar koeler dan Napa. Voor Bordeaux-druiven — die rijpheid willen maar geen oververhitting — werkt dat goed. Cabernet Sauvignon krijgt tijd om zijn tanninen af te ronden zonder dat de zuren wegzakken. Cabernet Franc en Petit Verdot vinden er een verrassend goede uitdrukking, met meer kruidigheid dan in de meeste Napa-bottelingen.

Santa Lucia Highlands voor Pinot

Vijftig kilometer ten oosten van Carmel Valley ligt Santa Lucia Highlands, een appellation aan de oostflank van het Santa Lucia-gebergte. Hier is het klimaat ronduit koel: stevige wind, lange groeiseizoenen, hoge zuurgraad in de druiven. Voor Pinot Noir en Chardonnay is dat ideaal terrein. Bernardus werkt er met de bekendste percelen van de regio: Sierra Mar, Soberanes, Rosella's en Garys' Vineyard. Allemaal benamingen die in de Amerikaanse Pinot Noir-wereld een eigen reputatie hebben.

Bodem

De estate-wijngaarden in Carmel Valley liggen op een mix van grind, leem en kalkachtige ondergrond. In Santa Lucia Highlands is het meer alluviaal en zanderig. In beide gevallen geldt: goede drainage, weinig vruchtbaarheid, druiven die diep moeten wortelen om water en voedingsstoffen te vinden. Dat zorgt voor concentratie in plaats van massa.

Lees meer over de Californische wijnregio's in onze gids over Napa Valley.

Waarom Bernardus populair is in Nederland

Bernardus is geen merk dat je in de Albert Heijn vindt. Het zit in de slijterij van het premium-segment, bij wijnspecialisten en online. Toch heeft het in Nederland een duidelijke plek. Een paar redenen waarom.

Nederlandse eigenaren, Nederlandse netwerken

De Pon-familie en, sinds 2019, Robert van der Wallen — allebei Nederlanders, beide met sterke commerciële netwerken in eigen land. Voor een Californisch huis dat normaal vooral in Amerika verkoopt, is dat een uitzonderlijk sterke export-pijler. Bernardus heeft daardoor stabiele distributie in NL die je bij vergelijkbare Amerikaanse huizen niet zomaar vindt.

Wat je krijgt voor je geld

De Sauvignon Blanc van rond de €22 is in zijn segment een van de meest gerespecteerde Californische opties. Niet alleen omdat hij vakkundig is gemaakt, ook omdat hij niet probeert een Sancerre te zijn. Hij is wat hij is: kruidiger, voller, met meer rijp fruit dan zijn Loire-tegenhanger. Voor de prijs een eerlijke deal. Datzelfde principe geldt voor de Chardonnay en de Pinot Noir Santa Lucia Highlands. Geen verrassingen, wel kwaliteit.

Marinus als statement-wijn

Wie zijn premium-segment serieus neemt, heeft een vlaggenschip nodig dat ergens voor staat. Marinus doet dat: een Bordeaux-blend die zich qua structuur en houdbaarheid kan meten met St-Estèphe of Pauillac op een vergelijkbaar prijspunt. Voor verzamelaars en restaurants is dat een fles met cachet — niet zomaar een Cabernet uit Amerika, maar een wijn met een specifiek herkenbaar profiel.

Goed gevoerde reputatie

Wine Enthusiast en Wine Spectator hebben Bernardus jarenlang consequent in de hogere ranges gescoord. Op Vivino staat het gamma gemiddeld op 4.2 sterren over duizenden reviews. Voor consumenten die zich op scores oriënteren is dat een aanknopingspunt.

Het gamma: van Sauvignon Blanc tot Marinus

Bernardus voert een relatief overzichtelijk portfolio, geen tientallen lijnen. Het gamma is opgebouwd rond drie pijlers: een aantal aangename instappers, een serie serieuze single-vineyard Pinot Noirs, en het vlaggenschip Marinus.

Sauvignon Blanc en Chardonnay: de instappers

De Sauvignon Blanc is voor veel mensen de eerste kennismaking met het merk. Niet schreeuwerig, niet zo geparfumeerd als een Marlborough, niet zo mineraal-gestoken als een Sancerre. Een eigen middenstijl: rijp fruit, lichte kruidigheid, droog. De Chardonnay zit in dezelfde lijn — niet de boterige, vanille-zware Californische archetypes, eerder een gepolijst middenprofiel met deels nieuw Frans eik. Voor restaurants een prettig glasallrounder.

De Pinot Noirs

De Santa Lucia Highlands-bottling is de toegang tot wat Bernardus serieus kan met deze druif. Daarboven liggen de single-vineyard wijnen, elk met een eigen identiteit: Rosella's met meer rood fruit en frisheid, Sierra Mar met meer aardse complexiteit, Soberanes met structuur en kruidigheid, Garys' met diepte en lengte. Lees onze gids over de Pinot Noir-druif voor de bredere context.

Marinus: het vlaggenschip

Marinus is de wijn waar Bernardus om bekendstaat in de wijnwereld. Hij wordt gemaakt van de Bordeaux-druiven uit het eigen Marinus Estate Vineyard in Carmel Valley. De blend wisselt licht per jaargang maar draait meestal om Cabernet Sauvignon (50-65%), aangevuld met Merlot, Cabernet Franc en een kleine portie Petit Verdot.

Hoe hij gemaakt wordt

De druiven worden afzonderlijk gevinificeerd en pas na de eerste rijping samengevoegd. De rijping is lang: 18 tot 22 maanden in een mix van nieuwe en eerder gebruikte Franse eikvaten. Het deel nieuw eik schommelt rond de 40 tot 60 procent, afhankelijk van het jaar. Dat is meer dan een Bordeaux uit het middensegment, vergelijkbaar met een lichtere classified-growth uit de Médoc.

Wat je in het glas krijgt

Diep robijnrood met paarse rand wanneer hij jong is, donker granaat wanneer hij ouder wordt. In de neus cassis, zwarte bes, pruim, cederhout, lichte tabaksbladeren en met wat lucht een toets vanille en mokka. Op de tong vol lichaam met stevige maar fijngetekende tanninen, lange afdronk met een aardse staart. Alcohol meestal 14 tot 14,5 procent.

Drinkvenster

Marinus is geen wijn voor direct opentrekken. Hij wint duidelijk bij minimaal 5 jaar fleskelderen, en houdt zich op zijn best tussen 5 en 15 jaar na de oogst. Topjaargangen kunnen zelfs 20 jaar mee. Wie hem jong drinkt: minimaal anderhalf uur karaffen om de tanninen tijd te geven zich te ontvouwen.

De single-vineyard Pinot Noirs

Naast Marinus heeft Bernardus een tweede stevige pijler: een serie single-vineyard Pinot Noirs uit Santa Lucia Highlands. Voor wie Amerikaanse Pinot serieus volgt, zijn deze flessen interessanter dan veel van wat er uit het beter bekende Sonoma Coast komt.

Wat single-vineyard betekent

Een single-vineyard wijn komt uit één afgebakend perceel, niet uit een blend van meerdere wijngaarden. Het idee: laat de eigenschappen van die plek doorklinken, in plaats van ze weg te middelen. Sierra Mar, Soberanes, Rosella's en Garys' zijn vier wijngaarden in Santa Lucia Highlands met elk een eigen reputatie. Soms maken meerdere wijnhuizen Pinot uit hetzelfde perceel, wat een directe stijlvergelijking mogelijk maakt.

De stijlen

• Rosella's Vineyard: roder fruit, framboos en kers, fijne kruidigheid, hoge zuurgraad. De meest geparfumeerde.
• Sierra Mar Vineyard: meer aardse complexiteit, paddenstoel, donker rood fruit, lichte rookachtigheid. Voor wie van een ietwat oudere Bourgogne-stijl houdt.
• Soberanes Vineyard: de meest gestructureerde van de vier. Donkerder fruit, peper, stevige tanninen voor een Pinot.
• Garys' Vineyard: diepte en lengte, klassieke balans, meestal de wijn die het langst kan rijpen.

De prijzen voor deze bottelingen zitten meestal tussen de €45 en €70 per fles. Op die prijs is concurrentie met een Bourgogne-Village uit een goede producent reëel. Wie van Pinot houdt en eens iets buiten Frankrijk wil proeven, kan hier moeilijk een verkeerde keuze maken.

Bernardus en eten

Met een gamma dat zo breed is, hangt de pairing volledig af van welke fles op tafel staat. Een paar combinaties die werken.

Marinus

• Lamsrack of lamskotelet met rozemarijn en knoflook
• Ossenhaas of entrecôte van de grill
• Wildragout, hertenrug, paddenstoelenstoof
• Gerijpte harde kazen: oude Manchego, Comté, oud-Gouda boerderijkaas

Pinot Noir Santa Lucia Highlands

• Eend met sinaasappel of cassis
• Gegrilde zalm of tonijn
• Risotto van paddenstoelen
• Gevogelte met truffel of estragon

Chardonnay

• Kreeft of langoustines met boter
• Gegrilde witvis met romige saus
• Kip met estragon en witte wijnsaus
• Geroosterde pompoen of pastinaak

Sauvignon Blanc

• Geitenkaas, jong en oud
• Oesters en schelpdieren
• Salades met grapefruit, fennel, asperges
• Ceviche of tartaar van witvis

Lees onze gids over wijn bij de BBQ voor pairings met gegrild vlees, of de gids over wijn bij kaas voor de kaasplank.

Bernardus vs andere Californische huizen

Bernardus is geen alleenstaand fenomeen. Californië heeft tientallen huizen die zich in het premium-segment positioneren. Een paar referentiepunten om Bernardus te plaatsen.

Wat Bernardus onderscheidt: de combinatie van een Bordeaux-stijl Marinus (in een vergelijkbaar prijspunt als veel Napa-collega's) en een serieus Pinot Noir-portfolio uit Santa Lucia Highlands. Veel Napa-huizen doen alleen Cabernet, veel Sonoma- en Santa Barbara-huizen doen alleen Pinot. Bernardus doet beide goed, vanuit één huis met één wijnmaker. Of dat een sterkte of een onfocus is, hangt af van wat je zoekt — voor wie variatie wil in hetzelfde huis is het een voordeel.

Serveren en bewaren

Temperatuur

Marinus en de Cabernet Sauvignon: 16 tot 18 graden Celsius. Pinot Noir: 14 tot 16 graden. Chardonnay: 10 tot 12 graden. Sauvignon Blanc: 8 tot 10 graden. Voor de roden geldt: te warm en de alcohol komt naar voren, te koud en het fruit sluit. Lees de gids over serveertemperatuur van wijn voor de details.

Karaf

Marinus heeft tijd nodig — minimaal 60 minuten karaffen, bij een jongere jaargang gerust 90 minuten of langer. De single-vineyard Pinot Noirs profiteren van 30 tot 45 minuten karaffen, vooral als ze nog jong zijn. Sauvignon Blanc en Chardonnay zijn klaar voor het glas zodra de fles op temperatuur is — niet karaffen. Onze gids over wijn decanteren heeft het volledige verhaal.

Glas

Een Bordeaux-glas (grote ronde kelk met smallere opening) voor Marinus en de Cabernet. Een Bourgogne-glas (brede ronde kelk) voor de Pinot Noir. Een tulpvormig glas voor de Chardonnay. Voor Sauvignon Blanc een wat smaller glas — minder oppervlakte, minder snelle aroma-vlucht. Onze gids over wijnglazen heeft de details.

Bewaren

Sauvignon Blanc binnen 2 tot 3 jaar drinken. Chardonnay 3 tot 6 jaar — sommige jaren langer. Pinot Noir Santa Lucia Highlands 3 tot 8 jaar. Marinus drinkt op zijn best tussen 5 en 15 jaar na de oogst, in goede jaargangen langer. Bewaar liggend, donker, stabiel op 12 tot 16 graden. Lees onze gids over wijn bewaren voor de praktische kant.

Na openen

Marinus en de Cabernet blijven 3 tot 5 dagen drinkbaar in de koelkast met een goede afsluiter. De stevige tanninen werken als natuurlijk conserveermiddel. Pinot Noir geeft eerder af, ongeveer 2 tot 3 dagen op koelte. De witten 2 tot 3 dagen, langer bij de Chardonnay door het eikgebruik.