In het kort
- Italië is 's werelds grootste wijnproducent. Ongeveer de helft van de productie is wit. Geen ander land heeft zoveel autochtone witte druivenrassen: meer dan 350 officieel toegestaan, geschat 500 in totaal.
- Pinot Grigio is de bekendste, maar niet de meest interessante. Wil je de echte ervaring met Italiaanse witte wijn? Kijk dan verder naar Soave, Verdicchio, Lugana, Fiano, Greco di Tufo en Etna Bianco.
- De geografische spreiding is enorm. Van koele alpiene wijnen in Alto Adige tot zonovergoten vulkanische wijnen op Sicilië en de Etna. Elke regio heeft zijn eigen signatuur.
- De grote witte wijnen liggen in het zuiden. Fiano di Avellino en Greco di Tufo (Campanië), Etna Bianco (Sicilië) en Verdicchio Riserva (Marche) horen bij Italië's onderschatte witte wijnen. Ze kunnen jaren tot decennia rijpen.
- De prijs-kwaliteitverhouding is uitzonderlijk goed in de zone van €12-25. Voor dat geld drink je een Soave Classico, een Verdicchio dei Castelli di Jesi of een Falanghina. Die scoren internationaal vaak hoger dan vergelijkbare Franse wijnen in dezelfde prijsklasse.
Wat maakt Italiaanse witte wijn bijzonder?
Het korte antwoord is diversiteit. Italië heeft de grootste genetische variatie aan wijndruiven ter wereld. Frankrijk maakte internationaal naam met een handvol druiven: Chardonnay, Sauvignon Blanc, Riesling. Italië heeft honderden inheemse rassen, die elk in hun eigen dorp of vallei thuishoren.
Denk aan Garganega rond Soave, Verdicchio in Marche, Fiano in Avellino, Carricante op de Etna, Cortese in Gavi en Vermentino langs de kusten. Geen daarvan groeit ergens anders met hetzelfde resultaat.
Het tweede ingrediënt is geografie. Het Italiaanse schiereiland strekt zich uit van de Alpen tot Sicilië: ongeveer 1300 kilometer noord-zuid. Wijnbouw is mogelijk van zeeniveau tot 1300 meter hoogte. Zo heeft Italië elk klimaat dat een witte druif zich kan wensen:
- Koele alpiene valleien: voor frisse stijlen.
- Vulkanische eilanden: voor minerale stijlen.
- Mediterrane kusten: voor ziltige stijlen.
Een land dat alle stijlen kan maken, omdat het alle klimaten heeft.
Het derde ingrediënt is de eetcultuur. Italiaanse witte wijn is bijna altijd gebouwd om bij eten te drinken. Hij heeft de zuren om door olie en kaas te snijden, de structuur om naast pasta of risotto te staan en de subtiliteit om niet over de schotel heen te schreeuwen.
Daarom lijken de meeste Italiaanse witte wijnen op zichzelf wat ingehouden, zeker naast wijnen uit de Nieuwe Wereld. Aan tafel komen ze ineens tot leven.
De geografie: van Alpen tot Sicilië
Italië heeft twintig administratieve regio's en alle twintig maken wijn. Voor witte wijn zijn er grofweg drie zones die ertoe doen, elk met een eigen karakter.
Het noorden: koel klimaat en frisse stijlen
Veneto, Friuli Venezia Giulia, Trentino-Alto Adige en Lombardije vormen samen het kerngebied van de Italiaanse witte wijn. De Po-vlakte en de voet van de Alpen geven een gematigd, vaak koel klimaat met grote verschillen tussen dag en nacht. Dat is perfect voor witte wijn die zijn zuren en frisheid wil bewaren.
Veneto alleen maakt ongeveer een derde van alle Italiaanse witte wijn, vooral Pinot Grigio en Prosecco. Friuli is de regio voor de wijnliefhebber: kleinschalig en divers. Het is de geboorteplaats van de moderne Italiaanse witte wijnstijl en van de internationale opmars van oranje wijn.
Het centrum: terroirwijnen met geschiedenis
Toscane, Marche, Umbrië, Lazio en Abruzzo leveren een handvol witte wijnen die in de schaduw van hun rode buren staan. Inhoudelijk zijn ze vaak even interessant.
Vernaccia di San Gimignano was Italië's eerste DOC (1966) en eerste witte DOCG (1993). Verdicchio uit Marche is een van de meest onderschatte druiven van Europa.
Trebbiano d'Abruzzo van een producent als Valentini kan in zijn beste vorm een wereldwijn zijn. Een gewone Trebbiano onder de tien euro levert vaak weinig spannends. Bij deze druif is het verschil tussen producenten gigantisch.
Het zuiden en de eilanden: aromatisch en mineraal
Campanië, Puglia, Basilicata, Calabrië, Sicilië en Sardinië vormen het mediterrane Italië. Vulkanische bodems (Vesuvius, Etna), warmte en eeuwenoude druiven maken hier samen de meest karakteristieke witte wijnen van het land.
Fiano di Avellino, Greco di Tufo en Falanghina uit Campanië horen bij de witte wijnen die wijncritici de laatste twintig jaar opnieuw zijn gaan waarderen. Etna Bianco van Carricante is sinds 2015 internationaal hot. Vermentino di Gallura DOCG van Sardinië werkt klassiek met zeevruchten.
Sicilië maakt naast Grillo en Catarratto ook de zoete Zibibbo (Passito di Pantelleria), een van de oudste wijnen ter wereld.
De belangrijkste druiven (en wat ze proeven)
Om Italiaanse witte wijn echt te begrijpen helpt het om de druif te kennen. Hieronder staan de tien meest relevante witte druiven van Italië, op volgorde van internationale bekendheid.
Druif en signatuurregio in één oogopslag
- Pinot Grigio
- Veneto, Friuli, Trentino-Alto Adige
- Glera (basis van Prosecco)
- Veneto, Friuli
- Garganega
- Veneto (Soave)
- Verdicchio
- Marche
- Vermentino
- Sardinië, Toscaanse kust, Ligurië
- Fiano
- Campanië (Avellino)
- Greco
- Campanië (Tufo)
- Cortese
- Piemonte (Gavi)
- Carricante
- Sicilië (Etna)
- Trebbiano di Lugana (Turbiana)
- Lombardije en Veneto (Gardameer)
De eerste vijf druiven
Pinot Grigio: de bekendste
Dezelfde druif als de Franse Pinot Gris en de Duitse Grauburgunder, maar in Italië gemaakt in een fundamenteel andere stijl. In volume is Pinot Grigio de op een na meest geëxporteerde wijn ter wereld, na Sauvignon Blanc.
Een gewone Veneto Pinot Grigio is licht, droog en neutraal-fris, met aroma's van peer en citroen. Hij kost zes tot tien euro en doet zijn werk: aperitief, lunch, lichte salade.
Pinot Grigio uit Alto Adige of Friuli Collio is een andere wijn: voller en dieper, met perzik, gele appel en een vleugje rook. Reken op vijftien tot vijfentwintig euro.
Pinot Gris (Frans, Duits) duidt vaker op de vollere stijl uit de Elzas of Duitsland, met meer alcohol en soms restsuiker. Pinot Grigio uit Alto Adige zit er qua stijl tussenin: voller dan Veneto, droger dan de Elzas. Lees ook onze complete gids over Pinot Grigio.
Garganega: de ziel van Soave
Een witte druif die vrijwel uitsluitend in Veneto bestaat en de basis vormt voor Soave en Soave Classico. Je proeft gele appel, witte bloemen, amandel en in de beste flessen een typische ziltige mineraliteit. Bij wijnliefhebbers staat Soave Classico hoger aangeschreven.
Garganega heeft van nature niet veel zuur. Producenten blenden daarom meestal met een klein percentage Trebbiano di Soave (of Chardonnay in de moderne stijl) voor de frisheid.
Soave is droog, ook Soave DOC, Soave Classico en de premium Soave Superiore DOCG. De zoete versie heet Recioto di Soave. Die wordt gemaakt van zongedroogde Garganega, volgens dezelfde appassimento-methode als Amarone.
Verdicchio: de onderschatte
De grote witte van Marche. Verdicchio dei Castelli di Jesi (rond de stad Jesi) is de bekendste. Verdicchio di Matelica (kleiner, hoger gelegen en mineraler) is voor de wijnkenner.
Verdicchio is droog, geen zoete wijn. Smaak: citrus, groene amandel, kruidigheid en een karakteristieke bittere afdronk. Die herken je zodra je hem twee keer hebt geproefd.
Verdicchio Riserva is DOCG en bewaart probleemloos tien jaar of meer. De druif heeft ook veel glutathion, een natuurlijk antioxidant. Dat houdt de wijn lang fris, zonder veel toegevoegd sulfiet.
Vermentino: ziltig en mediterraan
Een mediterrane druif die het best presteert dicht bij zee. Sardinië heeft Vermentino di Gallura DOCG als erkende topzone. Ook Bolgheri en de Toscaanse Maremma maken excellente Vermentino. In Ligurië heet de druif soms Pigato.
Smaak: citroen, witte bloemen, perzik, een typische ziltige mineraliteit en vaak een licht bittere afdronk. Klassiek bij zeevruchten en lichte vis. Onze eigen gids over Vermentino gaat de diepte in.
Fiano: de wijn voor wie geduld heeft
Inheems in Campanië, met Fiano di Avellino DOCG als topzone. Fiano is een van de weinige witte druiven die echt diepgang opbouwt met de jaren op fles. Bij sommeliers wint hij de laatste jaren aan reputatie.
Jonge Fiano smaakt naar peer, witte perzik en een lichte rokerigheid. Na vijf tot acht jaar op fles ontwikkelt hij honing, hazelnoot en een complexe mineraliteit. Die doet aan grote witte bourgogne denken.
De productie is klein en de prijs aantrekkelijk: €15-30 voor goede flessen.
De volgende vijf druiven
Greco: de mineralige
Greco di Tufo DOCG komt ook uit Campanië. Hij groeit op tufo, een vulkanische tufsteen die de hele DOCG zijn naam geeft.
De wijn smaakt naar citrus, perzik en rokerige mineraliteit, met een ziltige, bijna zwavelige toets die kenmerkend is voor wijnen op vulkanische ondergrond.
Sterk gestructureerd en gastronomisch. Hij werkt vooral met zeevruchten en visrisotto's.
Carricante: de vulkanische
De inheemse druif van de Etna op Sicilië. De wettelijke benamingen zijn Etna Bianco DOC en de premium Etna Bianco Superiore DOCG (alleen uit de gemeente Milo).
Smaak: citroen, groene appel, kruidige peper en een uitgesproken ziltige mineraliteit van de vulkanische bodem. Hoge zuren, een lange afdronk en opvallend lang bewaarpotentieel. Een goede Etna Bianco Superiore drinkt na tien jaar nog fris en strak.
Internationaal is hij sinds rond 2015 een sommelierfavoriet.
Cortese: het aperitief van Piemonte
Gavi (Cortese di Gavi DOCG) komt uit het zuiden van Piemonte, in het overgangsgebied naar Ligurië. De wijn is droog en fris, met aroma's van citroen, groene appel en een lichte mineraliteit.
Een klassiek Italiaans aperitief, perfect bij antipasti met vis of een licht voorgerecht. Topproducenten: La Scolca, Broglia en La Raia.
Trebbiano di Lugana: de Garda-druif
Officieel een variëteit van Trebbiano, lokaal Turbiana genoemd, en de basis voor Lugana DOC aan het zuidelijke Gardameer. Lugana is een van de snelst groeiende Italiaanse witte wijnen in Nederland en Duitsland.
De wijn is vol, met perzik, witte bloemen en een ziltige mineraliteit van de kleirijke ondergrond. Het ouderdomspotentieel is vijf tot tien jaar. Topproducent Cà Lojera maakt versies die twintig jaar mee kunnen.
Glera: de basis van Prosecco
Vroeger heette de druif zelf Prosecco. Sinds 2009 heet ze wettelijk Glera, want de naam Prosecco is sindsdien gereserveerd voor de DOC. De druif is licht, met groene appel en perzik.
Glera wordt vrijwel uitsluitend mousserend verwerkt: Prosecco DOC, Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG en Asolo Prosecco DOCG. Meer over de mousserende kant lees je in onze gids over mousserende wijn.
Op zoek naar de meest minerale Italiaanse witte wijn? Dit zijn de beste kandidaten:
- Etna Bianco en Greco di Tufo: beide groeien op vulkanische bodem, die de wijn een ziltige, rokerige kant geeft.
- Soave Classico en Verdicchio: bekend om hun stenige karakter, van basalt (Soave) en van krijthellingen in Marche (Verdicchio).
Houd je van Chablis? Dan zijn dit de Italiaanse alternatieven.
Soorten: licht, vol, mineraal, aromatisch, zoet
De categorie Italiaanse witte wijn is groot genoeg om in stijlen op te delen. Onderstaande indeling helpt je om in een winkel of restaurant snel te vinden wat je zoekt.
| Stijl | Voorbeelden | Klassiek bij |
|---|---|---|
| Licht & fris | Pinot Grigio Veneto, Gavi, Frascati, basis Soave | Aperitief, antipasti, lichte vis, salade |
| Vol & mineraal | Soave Classico, Lugana, Verdicchio Riserva, Greco di Tufo | Risotto met zeevruchten, schaaldieren, gegrilde vis |
| Diepgang & rijp | Fiano di Avellino, Etna Bianco Superiore, Pinot Grigio Alto Adige Riserva | Vettere vis, gevogelte, romige pasta, oude kaas |
| Aromatisch | Moscato (droog), Zibibbo, Müller-Thurgau, Ribolla Gialla | Pittige gerechten, Aziatisch, geitenkaas |
| Oranje (schilcontact) | Ribolla Gialla skin-contact, Friulano-blends | Curry, fermentaties, charcuterie, harde kaas |
| Zoet (dessert) | Recioto di Soave, Vin Santo, Passito di Pantelleria, Moscato d'Asti | Cantucci, gedroogd fruit, blauwe kaas, foie gras |
Mousserend (apart)
Italiaanse witte mousserende wijn verdient een eigen artikel. In het kort:
- Prosecco (Glera, Veneto en Friuli): de bekendste. Fris, licht zoet en een perfect aperitief.
- Franciacorta DOCG (Lombardije, Chardonnay en Pinot Noir, methode traditionnelle): Italië's serieuze antwoord op Champagne.
- Trento DOC uit Trentino: een andere bestemming voor methode traditionnelle.
- Asti DOCG en Moscato d'Asti DOCG uit Piemonte: zoete tot halfzoete mousserende wijnen. In Nederland verdienen ze het om vaker bij het dessert te staan.
Topregio's voor witte wijn in Italië
Veneto
De grootste witte-wijnregio van Italië. De productie wordt gedomineerd door Pinot Grigio delle Venezie DOC en Prosecco, beide gericht op volume en commercieel succesvol.
Voor de wijnkenner zijn de kleinere appellaties belangrijker. Soave Classico is de oorspronkelijke kernzone rond het dorp Soave, op vulkanische basalt. Daarnaast zijn er Soave Superiore DOCG en Recioto di Soave voor de zoete versie.
Producenten om te kennen: Pieropan, Inama, Suavia, Coffele en Tamellini.
Friuli Venezia Giulia
De wijnliefhebbersregio van Italië. In de jaren zeventig was Friuli de eerste die moderne, koel gefermenteerde witte wijn maakte. Die omwenteling moderniseerde de hele Italiaanse witte wijnstijl.
Vandaag is Friuli ook de geboorteplaats van de internationale opmars van natuurwijn en oranje wijn, met namen als Gravner, Radikon, La Castellada en Damijan. Onze gids over natuurwijn gaat dieper in op de Friulische pioniers.
Belangrijkste druiven: Friulano, Ribolla Gialla, Pinot Grigio, Sauvignon Blanc en Chardonnay.
Trentino-Alto Adige
De alpiene regio. Hoogtes tussen 200 en 1000 meter, koele nachten en snelle drainage: perfecte omstandigheden voor witte wijn. Alto Adige (Südtirol) levert excellente Pinot Grigio, Pinot Bianco, Sauvignon Blanc en Riesling Renano.
Trentino levert daarnaast veel basiswijn van hoge kwaliteit voor Trento DOC (mousserend, methode traditionnelle).
Producenten: Cantina Terlano, Manincor, Elena Walch en Foradori. Foradori staat vooral bekend om rood, maar maakt ook fantastische witte wijn van Nosiola.
Marche
Verdicchio-land. Er zijn twee DOCG-zones: Castelli di Jesi (groter, dichter bij zee) en Matelica (kleiner, hoger gelegen, intenser). Producenten: Bucci, Garofoli, Sartarelli, Andrea Felici en Belisario.
Marche is ook de thuisbasis van Pecorino, niet de kaas maar de druif. Onze aparte gids over Pecorino behandelt die.
Campanië
De zuid-Italiaanse regio met de meest interessante witte wijnen. Er zijn drie DOCG's: Fiano di Avellino, Greco di Tufo en Taurasi (rood). Vulkanische bodems (Vesuvius en de vulkanen rond Avellino) geven de wijnen een specifieke minerale identiteit.
Producenten: Mastroberardino (de grote naam die de regio in de twintigste eeuw heeft helpen redden), Feudi di San Gregorio, Pietracupa en Quintodecimo.
Falanghina is de toegankelijke instapdruif voor onder de twaalf euro.
Sardinië
Vermentino-eiland. Vermentino di Gallura DOCG aan de noordkust is de erkende topzone. Bekende producenten zijn Argiolas, Capichera, Pala en Sella & Mosca.
Sardinië maakt ook minder bekende witte wijnen: Vernaccia di Oristano (een solera-gerijpte wijn die op sherry lijkt) en Nuragus.
Sicilië en Etna
Qua omvang is Sicilië een van Italië's grootste wijnregio's. Qua kwaliteit is het een van de snelst evoluerende. Witte druiven: Grillo (vol, ziltig), Catarratto (basis van Marsala, maar steeds vaker droge stille witte wijn), Inzolia en Zibibbo (Moscato van Alexandrië, basis van Passito di Pantelleria).
De Etna verdient een aparte vermelding: vulkanische bodem, hoogtes tot 1000 meter en koele nachten. Etna Bianco DOC en Etna Bianco Superiore DOCG (uitsluitend uit Milo) zijn de witte appellaties.
Producenten: Planeta, Donnafugata, Tasca d'Almerita, Frank Cornelissen en Pietradolce.
Toscane
Bekend om rood (Chianti, Brunello, Bolgheri), maar de regio maakt ook serieuze witte wijn. Vernaccia di San Gimignano DOCG is de historische witte van Toscane, met San Quirico, Panizzi en Falchini als referenties.
Vermentino aan de kust (Bolgheri, Maremma) is de moderne tweede speler. De zoete Vin Santo del Chianti is de Toscaanse klassieker, gemaakt van Trebbiano en Malvasia. Modern Toscane experimenteert ook met Chardonnay en Sauvignon Blanc voor IGT-wijnen.
Wil je de breedte van Italiaanse witte wijn snel ervaren? Proef deze drie. Drie flessen, drie totaal andere wijnen, alle drie typisch Italiaans.
- Soave Classico van Pieropan of Inama (rond €15): de noord-Italiaanse, vol-minerale stijl.
- Fiano di Avellino van Mastroberardino of Feudi di San Gregorio (rond €18-22): de zuid-Italiaanse, honingrijke kant.
- Vermentino di Gallura van Argiolas of Capichera (rond €15-20): de mediterrane, ziltige kustsfeer.
Italiaanse witte wijn en eten - onze beste pairings
De Italiaanse keuken en de Italiaanse witte wijn zijn samen ontstaan en passen vrijwel altijd bij elkaar. Hieronder staan pairings die in elke keuken werken.
Antipasti en aperitief
- Pinot Grigio of Gavi bij carpaccio, vitello tonnato, gerookte zalm en garnalencocktail.
- Prosecco bij prosciutto met meloen, focaccia, olijven en gefrituurde zeevruchten (frittura).
- Falanghina bij Caprese, mozzarella di bufala en tomatensalade.
Pasta en risotto
- Soave Classico bij risotto met asperges, pasta met courgettebloemen en gnocchi met salie en boter.
- Verdicchio bij spaghetti vongole, linguine met zeevruchten en brodetto (Adriatische vissoep).
- Greco di Tufo bij zeevruchtenrisotto, paccheri met kreeft en pasta met sardines (pasta con le sarde).
- Vermentino bij pasta met pesto Genovese, trofie met groene bonen en spaghetti alle vongole.
Vis en zeevruchten
- Vermentino, Soave Classico of Verdicchio bij witvis met citroen. Hun ziltige mineraliteit werkt hier uitstekend.
- Lugana bij zeevruchten en schaaldieren, meervis uit het Gardameer, gegrilde dorade met citroen en fritto misto.
- Etna Bianco of Greco di Tufo bij sint-jakobsschelpen, octopuscarpaccio en gegrilde inktvis. Ook Etna Bianco past bij schaaldieren.
- Fiano di Avellino bij gebakken kabeljauw met olijven en kappertjes en makreel uit de oven.
- Een vollere Fiano di Avellino of een Pinot Grigio uit Alto Adige bij vettere vis, zoals tonijn of zalm van de grill.
Gevogelte, varken en gerijpte kaas
- Fiano of vol Pinot Grigio uit Alto Adige bij kip met citroen en rozemarijn en varkenshaas met salie.
- Verdicchio Riserva bij oude Pecorino-kaas, geitenkaas met honing en harde Toscaanse kazen.
- Vin Santo bij cantucci (klassieke Toscaanse dipper), gorgonzola dolce en gedroogde vijgen.
Pittige en niet-Italiaanse gerechten
- Moscato d'Asti of droge Zibibbo bij Thaise of Vietnamese curry. De aromatische muskaat past bij citrus, gember en kokos.
- Ribolla Gialla skin-contact (oranje) bij Indiase curry, gefermenteerde gerechten en harde kaas met fruit.
- Falanghina bij pittige tomatenpasta, arrabbiata en puttanesca. De wijn heeft voldoende fruit om de chili op te vangen.
Voor een breder overzicht van wijn-en-eten-principes: onze complete gids over wijn-spijscombinaties behandelt de algemene regels die ook hier gelden.
Schenken, bewaren, prijs
Temperatuur
De meeste Italiaanse witte wijnen schenk je tussen 8 en 12 °C.
- Lichte stijlen
- 8 °C, recht uit de koelkast. Denk aan Pinot Grigio, Gavi, basis-Soave en Prosecco.
- Vollere stijlen
- Rond 10 tot 12 °C, iets minder koud, zodat de aroma's beter loskomen. Denk aan Soave Classico, Lugana, Verdicchio, Fiano en Etna Bianco.
Te koud serveren is de meest gemaakte fout. Een vollere Fiano of een Etna Bianco van 6 °C smaakt naar niets. Onze gids over serveertemperatuur heeft het volledige overzicht.
Glas
Een standaard witte-wijnglas van 30 tot 40 cl werkt voor de meeste Italiaanse witte wijnen prima. Neem voor lichte stijlen (Pinot Grigio, Prosecco, Gavi) een wat smaller glas. Voor volle en gerijpte wijnen (Fiano, Etna Bianco, gerijpte Lugana) pak je een iets ruimer glas, zodat de aroma's zich kunnen ontvouwen.
Een bourgogneglas (tulp) is niet nodig. Dat type glas is voor Chardonnay en grote Rhône-witten. Meer in onze gids over wijnglazen.
Bewaren
Het ouderdomspotentieel van Italiaanse witte wijn verschilt sterk per stijl. Een paar vuistregels:
- 1-2 jaar
- Basis-Pinot Grigio, Frascati, simpele Trebbiano en jonge Falanghina. Drink ze binnen dit tijdsbestek voor maximale frisheid.
- 3-5 jaar
- Soave Classico, Verdicchio dei Castelli di Jesi, Gavi, Vermentino en Falanghina van een goede producent.
- 5-10 jaar
- Soave Superiore, Lugana van een topproducent, Fiano di Avellino, Greco di Tufo en Pinot Grigio Alto Adige Riserva.
- 10-20+ jaar
- Verdicchio Riserva (Bucci, Garofoli), Etna Bianco Superiore, top-Fiano en gerijpte Vinsanto en Vin Santo.
De grote witte wijnen winnen met de jaren aan complexiteit, met honing- en hazelnoottonen die zich pas op fles ontwikkelen.
Bewaar de fles liggend en donker, bij een stabiele temperatuur tussen 10 en 14 °C. Onze gids over wijn bewaren gaat in op de details.
Prijsgids 2026
- €6-10
- Instap-Pinot Grigio uit Veneto, simpele Trebbiano, Frascati en supermarkt-Prosecco. Doet zijn werk, niet meer.
- €10-15
- De kernzone voor goede Soave Classico, Verdicchio, Vermentino, Falanghina, Lugana en Cortese di Gavi. Hier krijg je veel waar voor je geld.
- €15-25
- Fiano di Avellino, Greco di Tufo, Pinot Grigio Alto Adige, Verdicchio Riserva, Etna Bianco en Lugana Superiore.
- €25-40
- Top-Fiano (Mastroberardino, Quintodecimo), Etna Bianco Superiore, Pinot Grigio Friuli Colli Orientali, Vinsanto en top-Vernaccia.
- €40+
- Cultproducenten (Gravner, Radikon, Foradori, Pietradolce), oude jaargangen en premium Franciacorta.
Onder €15 zit je in de kernzone van de Italiaanse witte wijn. Een Soave Classico van een goede producent (Pieropan, Inama, Suavia) levert vaak meer dan de prijs suggereert. Dat geldt ook voor Verdicchio dei Castelli di Jesi (Bucci, Garofoli), Vermentino di Gallura en Falanghina. Kies bij Pinot Grigio liever Alto Adige dan een Veneto-massafles.
Hoe kies je de juiste fles
Een paar praktische beslisregels voor in de winkel of online.
Volgens de gelegenheid
- Aperitief of borrel
- Prosecco, Pinot Grigio, Gavi, Falanghina.
- Diner met vis
- Soave Classico, Verdicchio, Vermentino, Greco di Tufo.
- Diner met romige pasta of risotto
- Lugana, Fiano, vol Pinot Grigio uit Alto Adige.
- Cadeaufles voor de wijnkenner
- Fiano di Avellino, Etna Bianco Superiore, top-Soave (Pieropan La Rocca), oude Verdicchio Riserva.
- Bij het dessert
- Moscato d'Asti, Vin Santo, Recioto di Soave, Passito di Pantelleria.
Volgens de jaargang
- Lichte stijlen
- Pinot Grigio, Gavi, basis-Soave en Vermentino: kies altijd de meest recente jaargang. Frisheid is hier de hoofdzaak.
- Vol en mineraal
- Soave Classico, Lugana, Fiano en Etna Bianco: kies rustig een fles van twee tot vijf jaar oud. Die wint vaak aan complexiteit.
- Topcategorie
- Verdicchio Riserva, Etna Bianco Superiore en gerijpte Fiano: hier is een oudere jaargang juist gewenst.
Volgens het label
- DOCG
- Denominazione di Origine Controllata e Garantita: de hoogste Italiaanse classificatie. Niet altijd betere kwaliteit dan DOC, maar wel strengere productieregels. Voorbeelden: Fiano di Avellino, Greco di Tufo, Vernaccia di San Gimignano, Soave Superiore.
- DOC
- De standaard, met een goede betrouwbaarheid voor consistente kwaliteit. Voorbeelden: Soave DOC, Verdicchio dei Castelli di Jesi DOC, Lugana DOC.
- IGT
- Lokale streekwijn, vaak gemaakt buiten de wettelijke regels van de regionale DOC, bijvoorbeeld met internationale druiven of een niet-toegestane blend. Niet per definitie minder: veel cultwijnen vallen onder IGT.
- Classico
- Uit de oorspronkelijke kernzone van een appellatie. Bijna altijd kwalitatief beter dan de gewone versie. Voorbeelden: Soave Classico, Bardolino Classico.
- Superiore
- Een hoger wettelijk minimumalcoholgehalte of een langere rijping.
- Riserva
- Extra rijping, vaak het topniveau binnen een appellatie.
Wat Italianen zelf drinken
Italianen drinken vooral lokaal en seizoensgebonden.
- Veneto en Friuli: Pinot Grigio of Soave.
- Toscane: Vernaccia di San Gimignano.
- Marche: Verdicchio.
- Campanië: Falanghina of Greco.
De gemiddelde Italiaan kiest in de supermarkt vaak een eenvoudige Trebbiano of een Pinot Grigio uit een pak van drie liter. De wijnkenner kiest een Soave Classico of een Fiano.
Ben je nog nooit verder gekomen dan Pinot Grigio? Kies je volgende fles dan bewust van een andere druif of regio. Een Soave Classico, een Vermentino di Gallura of een Falanghina kost amper meer dan een gemiddelde Pinot Grigio en opent een totaal andere kant van Italië.