Rode wijn glazen, en hoe je het juiste kiest

In het kort

Wat een goed rode wijn glas doet

Een goed rode wijn glas heeft een ruime, naar binnen buigende kelk van helder, dun glas op een steel. De kelk geeft de wijn ruimte om aroma af te geven, en de smaller wordende rand stuurt die geur naar je neus. De vorm bepaalt waar de wijn op je tong landt en hoeveel lucht hij krijgt.

Klinkt het pretentieus? Toch is het meetbaar. Lucht haalt de aroma's uit de wijn en maakt strakke tannine zachter. De plek waar de wijn je tong raakt, bepaalt of je eerst zoet, zuur of bitter proeft. Een goed glas zet die knoppen voor je goed.

Drie dingen doen het werk:

• De buik van de kelk bepaalt hoeveel oppervlak de wijn aan lucht blootstelt.
• De diameter van de opening bepaalt hoe geconcentreerd de geur je neus bereikt.
• De steel houdt je hand van de kelk, zodat je de wijn niet opwarmt.

De rest, van dikte tot merk, is verfijning. Begin bij de vorm, want daar zit het echte verschil.

Het bordeauxglas: voor stevige, tanninerijke wijn

Het bordeauxglas is hoog met een smallere, tulpvormige kelk. Die hoogte maakt een grote schoorsteen, de ruimte tussen de wijn en de rand, zodat de wijn veel zuurstof krijgt. Die lucht maakt de tannine zachter. Het glas stuurt de wijn naar achter in je mond, waar je kracht en structuur proeft.

Dit is het glas voor volle, stevige rode wijn:

• Cabernet sauvignon en bordeaux-blends
• Syrah en andere Rhone-wijnen
• Barolo en Barbaresco uit Italie
• Stevige, op eik gerijpte rode wijn in het algemeen

Drink je vooral dit type, dan is het bordeauxglas je standaardkeuze. Het tilt jonge, stugge wijn op en geeft de tannine de lucht die hij nodig heeft. Veel stevige rode wijn komt zo het best tot z'n recht.

Het bourgogneglas: voor fijne, aromatische wijn

Het bourgogneglas is lager en breder, een bolle ballon. De grote, ronde kelk (vaak 650 tot 880 ml) verzamelt de vluchtige aroma's van lichte rode wijn en brengt de wijn op de punt van je tong. Daar proef je de fijne nuances die in een hoog glas verloren zouden gaan.

Gebruik dit glas voor dunschillige, aromatische rode wijn:

• Pinot noir uit Bourgogne en daarbuiten
• Spatburgunder, de Duitse pinot noir
• Grenache en lichtere Loire-wijnen
• Andere elegante, lichtgebouwde rode wijn

De brede kelk werkt als een megafoon voor subtiele geur. Een delicate pinot noir voelt er meteen groter en opener door. Voor lichte rode wijn is dit het verschil tussen "lekker" en "wat zit hier allemaal in".

Het universele wijnglas: een glas voor alles

Een universeel glas zit tussen de bordeaux- en de bourgognevorm in: een middelgrote tulpkelk die met bijna elke rode wijn, witte wijn en zelfs mousserend redelijk goed omgaat. Het is de slimme keuze als je een set wilt in plaats van een kast vol vormen.

Voor de meeste mensen, ook fanatieke wijndrinkers, is dit ruim voldoende. Een goede universele kelk schenkt een fijne pinot noir en een fijne cabernet in zonder dat je hoeft te wisselen. Betrouwbare voorbeelden zijn de Gabriel-Glas, de Zalto Universal en de Riedel Veritas-lijn.

De winst van aparte glazen is echt, maar klein. De winst van een goed universeel glas tegenover een willekeurig keukenglas is veel groter. Daar zet je dus je geld het beste in.

Het ISO-proefglas: de standaard voor blind proeven

Het ISO-proefglas (ook het INAO-glas) is het internationale standaardglas, vastgelegd in norm ISO 3591 uit 1972. Het houdt ongeveer 215 ml in, met een proefschenk van 50 ml, en heeft een opening die smaller is dan de buik om het bouquet te concentreren.

Het idee is eerlijkheid: iedereen proeft uit een identiek glas, dus je beoordeelt de wijn en niet het glaswerk. Het werd in 1970 door de Franse INAO als officieel glas aangenomen en kreeg in 1971 een AFNOR-norm. Voor thuis is het klein en sober, maar voor een blinde proeverij is het precies goed.

Wil je thuis serieus vergelijken? Dan is een setje ISO-glazen verrassend handig: elk monster krijgt exact dezelfde kans.

Maat, vorm en rand: waar je op let

Kies voor rode wijn een kelk van minstens 500 ml, zodat je kunt zwenken zonder te morsen, met een rand die naar binnen buigt om aroma vast te houden. Een dunnere rand voelt prettiger aan je lippen. Groter is niet altijd beter: een enorme kelk trekt een lichte rode wijn juist te dun open.

De kelkinhoud verschilt flink per type. Ter vergelijking, van klein proefglas tot ruime bourgognekelk:

Let bij het kopen vooral op de vorm van de rand en de dikte van het glas. Die twee voel en proef je elke slok; de exacte inhoud merk je alleen als je extreem groot of klein gaat.

Kristal of glas? Met of zonder steel?

Loodvrij kristal is dunner en helderder dan gewoon glas en heeft een fijnere rand, waardoor de wijn eleganter aanvoelt op je lippen. Gewoon glas is goedkoper en steviger. Het verschil is echt, maar subtiel; voor dagelijks gebruik is goed glas prima.

De steel is geen decoratie. Hou je het glas bij de steel of de voet vast, dan warm je de wijn niet op met je hand en blijft de kelk vrij van vingerafdrukken. Glazen zonder steel staan casual en zijn lekker stevig, maar ze warmen sneller op, en dat merk je bij rode wijn die je rond kelderkoel wilt houden.

Hoeveel schenk je in en hoe hou je het glas vast?

Schenk rode wijn tot het breedste punt van de kelk, grofweg 150 ml, en nooit voller dan een derde van het glas. Zo houd je ruimte om te zwenken en kunnen de aroma's zich boven de wijn verzamelen. Uit een fles van 750 ml haal je op die manier ongeveer vijf glazen.

Een tot de rand gevuld glas ziet er gul uit, maar werkt averechts: er is geen ruimte voor lucht en geur. Wil je precies weten hoeveel je uit een fles haalt, lees dan hoeveel glazen er in een fles wijn gaan.

Glazen schoonmaken en bewaren

Was fijne en kristallen glazen met de hand in warm water met weinig of geen zeep, en polijst ze nog warm met een pluisvrije microvezeldoek. Bewaar ze rechtop in een stofvrije kast. De vaatwasser kan dun kristal dof maken of de rand beschadigen.

Een paar gewoontes houden je glazen jarenlang helder:

• Spoel meteen na gebruik met warm water, zodat wijnresten niet indrogen.
• Droog en polijst direct, dan voorkom je kringen en kalkvlekken.
• Zet glazen rechtop weg, niet op de rand: dat is het dunste en kwetsbaarste deel.
• Bewaar ze uit de buurt van sterk ruikende kasten; glas neemt geuren op.

Heb je echt aparte glazen nodig?

Eerlijk? Nee. Een goed universeel glas schenkt zowel een fijne pinot noir als een stevige cabernet prima in. Aparte bordeaux- en bourgogneglazen scherpen de beleving aan en zijn leuk als je er plezier in hebt, maar de wijn zelf telt veel zwaarder dan de kast vol glaswerk eromheen.

Onze tip: koop eerst zes goede universele glazen. Drink je daarna merkbaar vaker een bepaald type, een fijne merlot of juist een lichte pinot, dan kun je gericht uitbreiden. Begin niet andersom, met een kast vol vormen die je zelden gebruikt.