Wijn inschenken: hoeveel in het glas en hoe je het netjes doet

Hoeveel wijn schenk je in een glas?

De korte versie: ongeveer 125 tot 150 ml per glas. Dat is minder dan de meeste mensen denken, want een wijnglas is tegenwoordig fors. Het lijkt of je het glas maar voor een derde vult, en dat klopt precies. Een glas is gemaakt om te ademen, niet om vol te zitten.

In de praktijk gebruik je geen maatbeker. Je schenkt tot het breedste punt van de kelk, daar waar het glas het wijdst is. Bij een ruim rodewijnglas blijf je daar zelfs onder. Dat punt is geen toeval: daar heeft het wijnoppervlak de grootste diameter, en dat helpt de geur vrij te komen.

Uit een standaardfles van 750 ml haal je zo vijf tot zes glazen. Reken bij een etentje dus op ruim een halve fles per persoon over de hele avond. Wil je het preciezer weten, lees dan onze gids over hoeveel ml een glas wijn is.

Waarom je het glas niet vol schenkt

Dit is het stuk waar de meeste winst zit. Een glas dat halfvol is, smaakt en ruikt beter dan een vol glas van dezelfde wijn. Niet een beetje beter, een stuk beter.

De lege ruimte boven de wijn is geen verspilling, het is de werkruimte van de wijn. Daar verzamelen de aroma's zich. Steek je neus in een vol glas, dan ruik je niks omdat er geen lucht boven de wijn staat. Bij een halfvol glas hangt de geur netjes gevangen onder de rand, klaar om opgesnoven te worden.

• Ruimte om te draaien. Wijn draaien brengt hem in contact met lucht en maakt geur los. In een vol glas klotst alles over je tafelkleed. In een halfvol glas kun je rustig draaien.
• Langzamer opwarmen. Een kleinere hoeveelheid is sneller leeg, dus je schenkt vaker een vers, koel glas in in plaats van een halfuur op een lauwe plas te broeden.
• Beter zicht op de wijn. Met ruimte kun je het glas schuin houden tegen het licht en de kleur en helderheid bekijken.

Het is dus geen zuinigheid en geen etiquette om de etiquette. Een halfvol glas is gewoon de manier waarop de wijn het meeste van zichzelf laat zien. Wil je weten welke maat glas bij welke wijn hoort, kijk dan bij het glas wijn.

Draaien tegen de druppel

Iedereen kent hem: je schenkt netjes in, en op het laatste moment loopt er een druppel over de rand langs de fles naar beneden, recht op het tafelkleed. Daar is een simpele beweging voor.

Geef de fles aan het einde van het schenken een korte draai met je pols terwijl je hem optilt. Je draait de hals een kwartslag terwijl je de fles rechtop trekt. De laatste druppel rolt dan met de draai mee over de rand in plaats van eraf te lopen. Het voelt onhandig de eerste keer, daarna doe je het vanzelf.

• Draai en til tegelijk. Niet eerst stoppen met schenken en dan draaien, het is één vloeiende beweging.
• Doek in de andere hand. Een schone doek of servet onder de hals vangt op wat de draai mist.
• Schenktuit of stop met gietrand. Een flexibele schenktuit in de fles of een metalen schijfje snijdt de druppel af. Handig als je veel schenkt.

Etiket tonen tijdens het schenken

Houd het etiket naar boven en richting de gast terwijl je schenkt. Je legt je hand onder de fles, met je duim in de holte van de bodem of gewoon om de fles, en zorgt dat het etiket zichtbaar blijft. Zo ziet je gast wat er in het glas komt, en je houdt zelf grip op de fles.

Strikte regel is het niet. Maar bij ons heeft het etiket een extra functie. Onze flessen komen rechtstreeks van de wijnboer, zonder tussenpersoon, en op dat etiket staat wie hem gemaakt heeft en waar. Dat is precies wat je wil laten zien. Geen anoniem supermarktmerk, maar een familiebedrijf met een naam en een plek.

In welke volgorde schenk je gasten in?

De klassieke restaurantvolgorde gaat zo: de gastheer of gastvrouw krijgt eerst een klein scheutje om te proeven en de wijn te checken op kurk of fouten. Pas daarna worden de gasten ingeschonken, en als laatste vult de gastheer zijn eigen glas bij. Het idee is dat als er iets mis is met de wijn, jij het ontdekt en niet je gast.

Thuis hoef je dat proefslokje niet te doen. Daar geldt een simpeler ritme:

• Gasten eerst, jezelf als laatste. De gewoonte dat je de mensen om je tafel voor laat gaan.
• Twijfel je over de kurk? Schenk dan toch eerst jezelf een klein bodempje en ruik even. Beter jij dan je gast.
• Schenk niet alles in één keer vol. Een halfvol glas bijschenken houdt iedere wijn op temperatuur en je houdt overzicht over de fles.

Geen ingewikkelde etiquette. Het gaat om de gedachte: je zorgt eerst voor de ander.

Karaf of uit de fles?

Een karaf is geen verplichting en geen statussymbool. Het is gereedschap met twee duidelijke doelen. Voor de meeste wijnen op een doordeweekse avond schenk je gewoon uit de fles, en dat is helemaal prima.

Wanneer een karaf wel iets toevoegt

• Jonge, stevige rode wijn lucht geven. Een krachtige jonge rode (denk Barolo, jonge Bordeaux, stevige Syrah) wordt opener en zachter als je hem in een karaf giet en laat ademen. De lucht haalt de scherpe kantjes eraf.
• Oude wijn van het bezinksel scheiden. Oude rode wijn heeft vaak depot, een laagje droesem op de bodem. Voorzichtig overschenken in een karaf, met een lichtje achter de hals, laat het bezinksel in de fles achter.

Wanneer de fles prima is

• De meeste witte wijnen en lichtere rode wijnen hebben geen karaf nodig.
• Een doordeweekse fles die je gewoon lekker wil drinken: schenken uit de fles, klaar.
• Geef de fles vooraf wel even tijd om op de juiste serveertemperatuur te komen. Dat doet meer voor de smaak dan welke karaf ook.

Wil je dieper in het overschenken duiken, lees dan wijn decanteren. Daar staat precies wanneer luchten loont en wanneer je een wijn juist kapot decanteert.

Per wijnsoort: rood, wit, bubbels

De basisregels gelden voor alles, maar er zijn kleine verschillen per type.

Mousserende wijn inschenken

Bubbels schenk je in als bier: glas iets schuin houden, eerst een laagje, het schuim laten zakken en dan rustig bijvullen. Een koud glas en koude wijn schuimen minder over. Schenk je een warm glas vol in één keer, dan heb je een berg schuim en een halflege flûte.

Witte en rode wijn inschenken

Bij het proeven van wijn schenk je bewust weinig in, zodat je kunt draaien en ruiken. Witte wijn houd je iets kleiner zodat hij niet opwarmt in het glas. Rood mag wat ruimer, maar nog steeds nooit vol. De vullijn is bij beide hetzelfde: het breedste punt van de kelk, niet hoger.

Veelgemaakte fouten

• Het glas vol schenken. De meest gemaakte fout. De wijn ruikt nergens naar en warmt te snel op.
• Het glas bij de kelk vasthouden. Je handwarmte verwarmt de wijn en je laat vingerafdrukken achter. Pak de steel.
• Te koud uit de koelkast schenken. IJskoude witte wijn smaakt nergens naar. Haal hem er tien minuten voor het schenken uit.
• Alles in één keer inschenken. Liever vaker een klein, vers glas dan één keer vol en daarna een lauwe plas.
• Karaf gebruiken uit gewoonte. Een delicate, oude of lichte wijn kun je in een karaf juist kapotmaken. Eerst proeven, dan beslissen.