Cinsault wijn: licht, fruitig en de ziel van de rose

In het kort

Wat is cinsault wijn?

Cinsault wijn is een lichte, fruitige rode wijn die gemaakt wordt van de blauwe druif cinsault, vrijwel altijd uit het warme zuiden van Frankrijk. Het kenmerk is soepel rood fruit, aardbei, kers en pruim, met lage tannine en een medium zuurgraad. De wijn is licht van body, aromatisch en bedoeld om jong te drinken.

De druif heet officieel cinsaut, met een enkele t, maar de spelling cinsault is internationaal het gangbaarst. Je komt hem ook tegen onder oude namen: in Zuid-Afrika heette hij lang Hermitage, in het Italiaanse Puglia gaat hij door het leven als Ottavianello. Het is een van die druiven die overal een ander jasje aantrekt.

Lang gold cinsault vooral als werkpaard: een productieve druif die massa's lichte wijn en rose leverde, zonder veel eigen gezicht. Dat beeld is aan het kantelen. Een nieuwe generatie boeren, vooral in Zuid-Afrika en de Languedoc, maakt van oude cinsault-stokken verrassend fijne, lichte rode wijnen die precies passen bij de moderne smaak: minder alcohol, meer frisheid, minder hout.

Herkomst: het warme zuiden van Frankrijk

Cinsault komt uit Zuid-Frankrijk en werd al in de 16e eeuw genoemd. Waarschijnlijk ontstond de druif in de Herault, het hart van de Languedoc, al bestaat ook de theorie dat Griekse handelaren hem ooit vanuit de oostelijke Middellandse Zee meebrachten. Zeker is dat hij zich thuisvoelt in droge, warme wijngaarden.

Het kerngebied is de brede boog van de Languedoc-Roussillon, de Provence en de zuidelijke Rhone. In die laatste streek is cinsault een van de dertien toegestane druiven in Chateauneuf-du-Pape, waar hij als bijrol zachtheid en geur aan de blend geeft. Door zijn hitte- en droogtebestendigheid verspreidde de druif zich ook naar de voormalige Franse gebieden in Noord-Afrika, waar hij in Marokko en Algerije nog altijd staat.

Buiten Frankrijk vind je cinsault in Zuid-Afrika, in Libanon (waar hij een vaste waarde is in de befaamde Chateau Musar) en sinds kort weer in Chili, waar producenten zoals Miguel Torres oude cinsault in de Itata-vallei herontdekken. Zelfs in Californie staat de oudste nog producerende wijngaard, de Bechtold-vineyard, geplant in 1886, vol cinsault. Het blijft een druif met een verrassend wereldwijd verhaal.

De druif in de wijngaard: hitte en hoge opbrengsten

Cinsault is in de wijngaard vooral een overlever. De druif verdraagt droogte en hitte uitstekend en levert van nature grote, sappige bessen in flinke trossen. Dat maakt hem geliefd in warme streken waar andere druiven het zwaar hebben, maar het verklaart ook zijn oude reputatie als bulkdruif.

Juist die hoge opbrengst is het probleem en de oplossing tegelijk. Laat je een cinsault-stok veel druiven dragen, dan krijg je dunne, karakterloze wijn. Snoei je hem terug, of werk je met oude stokken die van nature weinig geven, dan verandert het beeld volledig: dan komt er concentratie, fris fruit en verrassend veel finesse in het glas.

Smaakprofiel: licht, fruitig en soepel

Cinsault smaakt licht en soepel, met heldere aroma's van aardbei, rode kers en pruim, en vaak een kruidig of bloemig randje. De tannine is laag, het zuur medium en het alcoholgehalte blijft doorgaans tussen de 11 en 13 procent. Het is een fruitige, toegankelijke rode wijn zonder zware structuur, gemaakt om te drinken en niet om over na te denken.

In onze proeverij viel vooral de lichtheid op. Cinsault heeft de doordrinkbaarheid van een lichte grenache of gamay: weinig grip, veel sappig fruit en een verfrissende afdronk. De kleur is meestal licht robijnrood, doorschijnend aan de rand. Bij versies van oude stokken komt er meer diepte bij, en met wat flesrijping ontwikkelen de betere wijnen savoury tonen van tabak, teer en viooltjes.

Verwacht geen krachtpatser met dikke tannines en jaren bewaarpotentieel. Cinsault is een lichtvoetige rode wijn, en dat is precies waarom hij nu weer populair is. Hij vraagt niets van je behalve een lichte kilte en een goed gezelschap.

Cinsault als rose: de kleur van Provence

De bekendste rol van cinsault zie je zelden op het etiket: hij is een van de klassieke rosedruiven van de Provence. De lichte kleur, het zachte fruit en de lage tannine leveren precies die bleke, droge en verfrissende rose waar de streek wereldberoemd om is. Cinsault geeft de rose zijn zachtheid en zijn subtiele aardbeitoon.

In de Provence staat cinsault zelden alleen. Hij wordt meestal geblend met grenache voor het fruit en met syrah voor wat structuur en kleur. Cinsault is daarin de druif die de wijn licht en drinkbaar houdt, terwijl de andere druiven diepte toevoegen. Zonder cinsault zou veel Provence-rose voller en zwaarder uitvallen dan de bedoeling is.

Cinsault in de blend: de zachte middenstem

Naast rose is cinsault vooral een blendpartner. In de zuidelijke Rhone en de Languedoc duikt hij op in de klassieke mediterrane melanges, meestal naast grenache, syrah, mourvedre en carignan. Zijn taak is duidelijk: hij brengt zachtheid, geur en drinkbaarheid.

Waar grenache alcohol en zoet fruit levert en mourvedre stevige tannine, is cinsault de druif die de scherpe randjes afvijlt. Hij maakt een blend soepeler en toegankelijker, en voegt een parfum van rood fruit en bloemen toe. In veel betaalbare zuidelijke rode wijnen is cinsault de onzichtbare hand die alles net wat vriendelijker maakt.

Precies daarom werd hij lang onderschat: als bijrol valt hij niet op. Maar neem cinsault uit de blend weg, en je merkt meteen dat er iets mist. Het is de druif die je niet ziet en toch proeft.

Zuid-Afrika en de geboorte van pinotage

De interessantste tweede thuisbasis van cinsault is Zuid-Afrika. Franse Hugenoten brachten de druif er in de late 19e eeuw naartoe, waar hij bekend werd onder de naam Hermitage. Lang was cinsault daar de meest geplante rode druif, de ruggengraat van de vroege Zuid-Afrikaanse wijnbouw.

In 1925 kruiste de Stellenbossche wetenschapper Abraham Perold cinsault, daar dus Hermitage genoemd, met pinot noir. Het resultaat kreeg de naam pinotage, een samentrekking van Pinot en Hermitage. Zo werd cinsault, zelf een lichte en fruitige druif, de ouder van een van de meest kenmerkende rode wijnen van Zuid-Afrika.

Cinsault en eten: licht en mediterraan

Cinsault is door zijn lage tannine en frisse fruit een dankbare tafelwijn voor lichte, mediterrane gerechten. Hij dringt zich nooit op, dus hij past bij eten waar een zware rode wijn overheen zou walsen: gegrilde groenten, gevogelte, charcuterie en kruidige Noord-Afrikaanse keuken.

Waar cinsault in uitblinkt: lamskoteletjes van de grill, een tajine met pruimen en amandelen, gegrilde aubergine, of gewoon een plank vleeswaren en zachte kazen. Serveer je hem licht gekoeld, dan werkt hij zelfs uitstekend bij een zomerse barbecue met groente en wit vlees, waar hij een lichte rode dorstlesser wordt.

Onze tip: houd het licht en zet de fles kort in de koeling. Cinsault heeft geen zwaar bord nodig om te schitteren, en een lichte kilte tilt het frisse fruit juist naar boven.

Cinsault kopen, serveren en bewaren

Schenk cinsault licht gekoeld, rond 13 tot 15 graden. Door de lage tannine en het lichte fruit werkt een lichte kilte verfrissend, net als bij een lichte pinot noir of gamay. Zet de fles een half uur voor het serveren in de koelkast, of kort in een emmer met ijs en water als het snel moet.

Drink cinsault vooral jong. De meeste flessen zijn op hun best binnen een tot drie jaar na de oogst, wanneer het frisse fruit nog volop aanwezig is. Alleen serieuze wijnen van oude stokken uit Zuid-Afrika of de Languedoc kunnen langer mee en ontwikkelen dan die savoury tonen van tabak en viooltjes. Bij twijfel: drink hem jong en koel.

Cinsault vs andere lichte rode druiven

Cinsault hoort thuis in het kamp van de lichte, fruitige rode wijnen, samen met druiven als grenache, gamay en een lichte pinot noir. Wat hem onderscheidt is de combinatie van heel lage tannine en zacht, aardbeiachtig fruit: hij is bijna altijd de lichtste en soepelste van het stel.

Vergeleken met grenache heeft cinsault minder alcohol en minder zoet fruit; naast pinotage, zijn eigen kind, valt op hoeveel lichter en vriendelijker hij is. Zoek je een rode wijn die je koel kunt drinken en die nooit zwaar op de maag ligt, dan is cinsault een uitstekende keuze.

Kortom: kies cinsault als je de lichtste, meest doordrinkbare rode wijn uit het zuiden zoekt, tegen een prijs die zelden pijn doet. Voor een warme dag, licht gekoeld en zonder poeha, wint hij het vaak van zwaardere roden.