In het kort
- Zuur eerst. Citroensap in de hummus laat een wijn minder zuur proeven, dus kies een fles die op zichzelf bijna te fris is.
- Droge rosé is de veiligste keuze. Hij heeft het zuur voor de citroen en genoeg rondheid voor de romige tahin.
- Frisse witte kan ook: Sauvignon Blanc, Vermentino, Assyrtiko of Albariño, zonder nieuw hout.
- Pittige hummus? Neem minder alcohol, en eventueel een wijn met een vleugje zoet.
- Hummus met paprika of lamsgehakt mag een lichte, soepele rode, licht gekoeld.
- Een hele mezze-tafel? Eén droge rosé kan de meeste hapjes aan. Komt er lam of köfte bij, zet dan een soepele rode ernaast.
- Wat de boeren schrijven: geen van onze 186 wijnen noemt hummus, wel noemen 42 wijnen groente, vegetarische gerechten of salades.
Welke wijn past bij hummus?
Bij hummus past een droge wijn met veel zuur, weinig alcohol en geen nieuw eikenhout. Een droge rosé is de veiligste keuze; een frisse witte zoals Sauvignon Blanc, Vermentino of Assyrtiko werkt net zo goed. Het zuur houdt de citroen en de rauwe knoflook bij, en de frisheid snijdt door de romige tahin en de olijfolie.
Hummus is een puree van gekookte kikkererwten met tahin, citroensap en knoflook, met olijfolie erover en vaak wat paprikapoeder of komijn. De naam is het Arabische woord voor kikkererwt; voluit heet het gerecht hummus bi tahina, kikkererwten met tahin. Op zichzelf is het een milde, romige hap, maar er zitten een paar dingen in die een wijn op de proef stellen. De tabel laat per smaak zien wat de wijn moet kunnen.
| Wat je proeft | Wat het met de wijn doet | Wat de wijn nodig heeft |
|---|---|---|
| Citroensap | Laat de wijn minder zuur en vlakker proeven | Duidelijk zuur, liefst met citrus in de smaak |
| Rauwe knoflook | Scherp, overstemt fijne aroma's | Een frisse, kruidige witte of rosé die terugpraat |
| Tahin (sesampasta) | Romig, nootachtig en een tikje bitter | Wat rondheid, of een aromatische witte |
| Kikkererwten en olijfolie | Vol en wat vettig in de mond | Frisse zuren en hooguit zo'n 13 procent alcohol |
| Komijn en paprikapoeder | Aards en kruidig, soms pittig | Fruit en weinig alcohol; bij chili een vleugje zoet |
Citroen en knoflook: waarom zuur wint
Citroensap en zout in hummus laten de zuren in een wijn zachter overkomen. Een wijn die je zonder eten bijna te fris vindt, smaakt naast een bord hummus daarom precies goed. Zuur in de wijn haalt bovendien de scherpte van rauwe knoflook iets omlaag, zonder dat je de knoflook kwijtraakt.
Het lijkt tegenstrijdig, maar zuur bij zuur werkt. Als wijn en eten dezelfde hoofdsmaak hebben, proef je die bij allebei minder sterk. Een frisse witte naast iets met citroen of tomaat smaakt daardoor niet zuurder, maar juist minder zuur. Een wijn met weinig zuur valt er juist naast weg en smaakt slap.
In de gids van Wine Folly over wijn bij hummus en de Midden-Oosterse keuken staat hetzelfde over rauwe knoflook en ui: een frisse witte met veel zuur verzacht de scherpte zonder hem te maskeren. Bij knoflook en peterselie noemt de gids kruidige witte wijnen als Sauvignon Blanc en Grüner Veltliner, bij citroen Sauvignon Blanc, Riesling en Assyrtiko.
Hummus wordt niet gebakken of gegrild. Gerechten zonder korst of roostertonen vragen om jonge, frisse wijnen zonder houtrijping. Een witte die lang op nieuw eikenhout lag, brengt vanille en toast mee die nergens in de hummus terugkomen.
Tahin en kikkererwten: romig en nootachtig
Tahin, de pasta van gemalen sesamzaad, maakt hummus romig, nootachtig en een tikje bitter. Kikkererwten en olijfolie geven er body bij. Die romigheid vraagt om een wijn met genoeg zuur om de mond schoon te spoelen, of met wat rondheid die bij de textuur aansluit. Een lichte, droge rosé doet allebei.
Wine Folly noemt bij tahin aromatische of nootachtige witte wijnen, zoals een rijpere Riesling, Viognier of Fiano. Dat is de andere route: niet door de romigheid heen snijden, maar er met een vollere witte op aansluiten. Dat werkt goed bij hummus met een extra lepel tahin eroverheen, en minder bij een frisse versie met veel citroen.
Let op de alcohol. Vet in eten en alcohol in wijn voel je allebei als gewicht in de mond. Hummus met een flinke scheut olijfolie is al vol, dus een wijn van 12 tot 13 procent houdt het geheel fris. Daarboven wordt de combinatie snel zwaar.
Ook oranje wijn kan: witte wijn die zoals rode wijn op de schillen is vergist. Hij heeft meer tannine en grip dan gewone witte wijn, en die stevigheid kan aan tafel goed uitpakken naast een romige dip. Kies dan een lichtere oranje wijn, geen stugge.
Droge rosé: de veiligste fles bij hummus
Een droge, frisse rosé is bij hummus de veiligste keuze. Hij heeft het zuur voor de citroen, het rode fruit voor de paprika en de komijn, en net genoeg rondheid voor de romige tahin. Kies een bleke, droge rosé uit Zuid-Frankrijk of van elders rond de Middellandse Zee, liefst rond de 12,5 procent alcohol.
Fiona Beckett, oud-wijncolumnist van The Guardian, noemt een droge rosé haar favoriete wijn bij hummus: bleek, droog en uit de Provence of elders uit Zuid-Frankrijk, en zeker niet te zoet of te fruitig. Ze wijst er ook op dat hummus zelden alleen op tafel staat, maar meestal tussen andere dips, olijven en gevulde wijnbladeren.
Veel Zuid-Franse rosés bevatten Cinsault, een druif die lichte, zachte wijnen met kersenfruit geeft en daarom veel voor rosé wordt gebruikt. Dezelfde druif staat al sinds de negentiende eeuw in Libanon, waar hummus bij de dagelijkse keuken hoort. Printemps d'Eulalie van Château Sainte Eulalie in de Minervois is voor een kwart Cinsault, naast Syrah, Mourvèdre en Grenache. Het domein laat de malolactische gisting achterwege, zodat de frisheid blijft staan. Meer over de druif lees je in onze uitleg over Cinsault.
Wil je een rosé met wat meer spanning, dan is Rosae van Domaine Sol Payré een goede kandidaat: honderd procent Grenache uit de Roussillon, binnen vier maanden na de oogst gebotteld, met aardbei, rode bes en citrus. Het domein schenkt hem zelf bij de mediterrane keuken en bij salades.
Frisse witte wijn: citrus, kruiden en geen hout
Liever wit? Kies dan een droge witte wijn met veel zuur, citrustonen en geen nieuw eikenhout. Sauvignon Blanc past bij knoflook en peterselie, Vermentino brengt citrus en een zilte toets mee, en Assyrtiko uit Griekenland heeft de strakke zuren voor een hummus met veel citroen. Een volle Chardonnay op nieuw hout is te zwaar.
Vermentino is een mediterrane druif voor frisse witte wijnen. Bij Domaine de la Rochelierre in Fitou maken Emilie en Jean-Marie Fabre er Camille van, met Roussanne en Grenache blanc erbij voor body en rondheid. Volgens het domein geeft de Vermentino de frisheid en het zilte; in het glas beschrijven ze wit fruit, citrus en anijs, met een broodachtige toets van de rijping op de fijne gist.
Assyrtiko komt oorspronkelijk van Santorini en houdt zelfs in een heet klimaat zijn zuren vast. Die strakke zuren maken hem een logische partner voor citroen en olijfolie. In onze gids over Griekse wijn lees je meer over Assyrtiko en de andere Griekse druiven.
Sauvignon Blanc werkt door zijn kruidige, frisse kant: die sluit aan bij peterselie, koriander en knoflook. Kies een versie zonder hout. Bij koriander noemt Wine Folly ook aromatische witte wijnen met veel zuur, zoals Albariño en Verdejo.
Hummus met paprika, chili of extra knoflook
Hummus krijg je in allerlei smaken: met geroosterde paprika, met chili, met extra knoflook of met verse kruiden. Dat verschuift de keuze. Bij paprika mag het een lichte, soepele rode zijn. Bij chili kies je weinig alcohol en eventueel een vleugje zoet. Bij extra knoflook of kruiden blijft een frisse witte de beste keuze.
Geroosterde paprika maakt hummus zoeter en aardser. Wine Folly zet er aardse rode wijnen naast, zoals Pinot Noir en Cabernet Franc uit de Loire. Haut Midi Rouge van Domaine du Petit Bondieu is zo'n Cabernet Franc, uit Chinon: framboos, viooltje en soepele tannines, en volgens de boer mag hij licht gekoeld. Het domein zet hem zelf naast gegrilde groenten.
Pittige hummus met chili of harissa vraagt om weinig alcohol. Alcohol maakt het branden van pittig eten heftiger, en een volle wijn lijkt naast scherp eten nog zwaarder. Een lichte witte of rosé met een vleugje zoet, zoals een halfdroge Riesling, tempert de hitte juist. Meer daarover lees je in onze gids over wijn bij pittig eten.
Warme hummus met lamsgehakt of hele kikkererwten
In de Levant komt hummus vaak warm op tafel, met hele kikkererwten erdoor of met pijnboompitten en olijfolie erop. Schep je er gebakken lamsgehakt met specerijen op, dan wordt het een maaltijd en mag de wijn steviger zijn. Een soepele rode met zachte tannine en wat kruidigheid past bij lam en komijn. Houd de alcohol rond de 13 procent.
Bij lam met warme specerijen werkt een rode wijn die zelf wat specerij in zich heeft. Wine Folly zet bij lam en couscous fruitige rode wijnen neer, waarvan de tannine door het vet van het vlees snijdt, en bij komijn met rood vlees Syrah. Domaine Sergent in Madiran maakt Les Cèdres, de toegankelijke Madiran van het huis: naast Tannat zitten er Cabernet Sauvignon en Cabernet Franc in, wat hem soepeler maakt. De boer beschrijft zwart fruit, kaneel en zoethout, en schenkt hem zelf bij couscous en tajine.
Gaat het om warme hummus met alleen kikkererwten en olijfolie, zonder vlees? Dan volstaat de rosé of de frisse witte. Een lichte, gekoelde rode met Cinsault kan ook, maar is niet nodig.
Welke wijn past bij een mezze-tafel?
Wijn bij mezze kies je voor de hele tafel, niet per hapje. Een droge, frisse rosé is de veiligste fles, want die kan tegen citroen, knoflook en zout tegelijk. Bij twee flessen zet je een frisse witte naast een lichte rode. Wie twijfelt, schenkt een droge mousserende wijn: licht en fris past bij bijna alles.
Op zo'n tafel staat hummus tussen andere dips, olijven, gevulde wijnbladeren, falafel en gegrilde groenten, en later vaak iets van de grill. Fiona Beckett beschrijft een Libanese lunch in de Provence waar één lichte, frisse rosé uit de Côtes de Provence alles aankon: baba ganoush, hummus, taramasalata, tabouleh, gevulde wijnbladeren en pasteitjes met kaas, spinazie of pittige worst. Sally Prosser, die toen achttien jaar in het Midden-Oosten woonde, zet in haar artikel op dezelfde site ook rosé op één: genoeg fruit, niets zoets en geen botterige Chardonnay op hout.
Per hapje: wat vraagt het van de wijn?
Staat er één gerecht duidelijk in het midden, kies dan daarop. Hapjes met citroen, yoghurt of rauwe knoflook willen zuur. Wat uit de pan of van de grill komt, mag meer body hebben.
| Hapje | Wat er speelt | Wat past |
|---|---|---|
| Baba ganoush | Romige, rokerige aubergine met tahin en citroen | Droge rosé, Assyrtiko of Sauvignon Blanc; een zachte Syrah als je de rook wilt volgen |
| Tabouleh | Citroensap, tomaat, peterselie en ui | Kruidige, frisse witte: Sauvignon Blanc, Riesling of Grüner Veltliner |
| Tzatziki of cacık | Yoghurt, komkommer en rauwe knoflook | Frisse witte zonder hout, of droge rosé |
| Taramasalata | Zilte viskuit met olijfolie en citroen | Droge rosé of strakke witte |
| Gevulde wijnbladeren | Rijst, citroen en verse kruiden | Lichte droge rosé of frisse witte |
| Olijven en feta | Zout, soms wat zuur | Frisse witte of droge mousserende wijn; zout maakt zuur zachter |
| Falafel | Knoflook, kruiden en vaak tahinsaus | Sauvignon Blanc; met veel tahinsaus een rondere witte |
| Hartige pasteitjes | Krokant deeg met kaas of spinazie | Bijna elke frisse, droge witte of een eenvoudige mousserende wijn |
| Köfte, kibbeh of kebab | Vet, komijn en soms houtskool | Soepele rode met wat kruidigheid; mousserend snijdt ook door het vet |
Baba ganoush, tabouleh, falafel en kebab volgen de gids van Wine Folly, de pasteitjes een artikel van Beckett. De rest leiden we zelf af uit zuur, zout en vet. Voor een vegetarische tafel met meer gerechten vind je per groente en peulvrucht advies in onze gids over wijn bij vegetarisch eten.
Eén fles, of toch twee?
Eén fles: droge rosé. Bij twee flessen schenk je de frisse witte bij de koude hapjes en een lichte rode zodra er iets warms van de grill komt. Haut Midi Rouge uit Chinon past daar licht gekoeld bij. Begin je met olijven en iets krokants, dan werkt een droge mousserende wijn als eerste glas. Favìl Spumante Bianco Brut van Tenuta Viglione uit Puglia is zo'n fles: droog en levendig, met wit fruit en bloesem, en gemaakt voor het aperitief of lichte hapjes.
Een zware rode met veel hout bewaar je voor een andere avond. Naast citroen, yoghurt en rauwe knoflook komt hij niet tot zijn recht.
Griekse meze: gemaakt om bij te drinken
In Griekenland zijn meze kleine hapjes die juist bedoeld zijn om bij wijn of ouzo te eten. Grieken hebben er zelfs een woord voor: krasomezedes, de hapjes die beter bij wijn passen dan bij ouzo. Denk aan tzatziki, taramasalata, skordalia (een stevige puree met veel knoflook), kaasdriehoekjes van filodeeg, lamsballetjes en dolmadakia, kleine gevulde wijnbladeren met citroen en dille.
Bij zo'n tafel vol dips met citroen, knoflook en yoghurt past een frisse witte wijn, en dat geldt bij hummus net zo. Beckett noemt een geurige witte van Moschofilero en Roditis voor een selectie meze. Klassiek is ook retsina, droge wijn met dennenhars. DIRT. verkoopt geen Griekse wijn; een frisse mediterrane witte als Camille volgt dezelfde lijn.
Turkse meze: raki, of een strakke witte
Bij Turkse meze hoort raki, de anijsdrank die daar de nationale drank is. Wijn heeft er veel minder traditie: Turkije heeft een van de grootste wijngaardoppervlakten ter wereld, maar slechts zo'n 3 procent van de druiven wordt wijn. Beckett vindt raki goed passen bij een hele tafel mezze, al houdt niet iedereen van anijs. Bij iets zuurs, zoals makreel in azijn, wijst ze naar een strakke, citroenachtige witte als Assyrtiko of een Spaanse Rueda.
Wat ze in Libanon drinken: arak en Cinsault
In Libanon staat bij mezze vaak arak op tafel, de anijsbrandewijn die als nationale drank geldt. Toch is Libanon ook een van de oudste wijnlanden ter wereld. Het hart van de wijnbouw ligt in de Bekaavallei, een hoogvlakte op zo'n 1.000 meter tussen twee bergketens, met droge zomers en koele nachten.
De moderne Libanese wijnbouw begon in 1857, toen jezuïeten in Ksara nieuwe druivenrassen uit Algerije aanplantten, vooral Cinsault en Carignan. Cinsault geeft lichte, zachte wijnen met kersenfruit en is daardoor ook een rosédruif bij uitstek. Een Libanese rode of rosé is dus een logische fles bij hummus, en het is dezelfde druif die in veel Zuid-Franse rosés zit.
Libanese wijn vind je in Nederland niet overal, en DIRT. verkoopt hem niet. De les die je eruit haalt, werkt ook met wijn van dichterbij: lichte, fruitige wijnen van zuidelijke druiven als Cinsault en Grenache, met genoeg frisheid, horen bij deze keuken.
Wat onze boeren schrijven over hummus en mezze
Geen van onze wijnboeren noemt hummus, maar ze schrijven wel over de gerechten die ernaast op tafel staan. We telden in de beschrijvingen, pairingtips en schenkadviezen van de boeren welke gerechten ze zelf noemen. Een eerlijke kanttekening: de koppeling met hummus is onze afleiding uit die tips, geen advies van de boer zelf.
Geen van onze 186 wijnen van 38 wijnboeren noemt hummus, kikkererwten, tahin, falafel of mezze. Ook tzatziki, aubergine, feta, olijven of gevulde wijnbladeren noemt geen enkele boer als gerecht erbij.
Wel noemen 42 wijnen van 18 boeren groente, vegetarische gerechten of salades als goede tafelgenoot.
- 10 wijnen van 7 boeren noemen antipasti of tapas, de Italiaanse en Spaanse neven van mezze.
- 8 wijnen van 5 boeren noemen couscous, tajine of de oosterse keuken.
- 17 wijnen van 11 boeren noemen geitenkaas, 8 wijnen van 6 boeren lam en 7 wijnen van 6 boeren gegrilde groenten.
- Bij twee rosés die bij hummus het meest voor de hand liggen, Printemps d'Eulalie en Rosae, noemen de boeren zelf salades en mediterrane gerechten.
Koel schenken, net als de hummus
Hummus eet je koel of op kamertemperatuur, en de wijn hoort daar koel bij te zijn. Een droge rosé of frisse witte schenk je tussen ongeveer 8 en 13 graden, een lichte rode rond de 15 graden. Rode wijn met weinig tannine kan prima wat koeler, want koude maakt vooral stevige tannine stroef.
De boeren geven zelf hun temperatuur op. Rosae van Domaine Sol Payré gaat op 8 graden, Camille van Domaine de la Rochelierre tussen 8 en 13 graden, en Printemps d'Eulalie wat minder koud, op 13 tot 14 graden. Haut Midi Rouge van Domaine du Petit Bondieu schenk je op 15 graden.
Veelgestelde vragen over wijn bij hummus
Welke wijn past bij hummus?
Een droge wijn met veel zuur, weinig alcohol en geen nieuw hout. Een droge rosé is de veiligste keuze. Een frisse witte zoals Sauvignon Blanc, Vermentino, Assyrtiko of Albariño werkt ook goed tegen de citroen en de knoflook.
Past rode wijn bij hummus?
Bij gewone hummus liever niet: een zware rode met veel tannine en hout drukt de frisse dip weg. Een lichte, soepele rode werkt wel bij hummus met geroosterde paprika of lamsgehakt. Denk aan Cabernet Franc uit de Loire, Cinsault of een lichte Pinot Noir, licht gekoeld.
Welke witte wijn past bij hummus?
Een droge, frisse witte zonder nieuw eikenhout: Sauvignon Blanc, Vermentino, Assyrtiko of Albariño. Die hebben de zuren en de citrus om de citroen bij te houden. Bij hummus met veel tahin kan ook een rondere witte, zoals Viognier.
Welke wijn past bij pittige hummus?
Een lichte witte of rosé met weinig alcohol, eventueel met een vleugje zoet, zoals een halfdroge Riesling. Alcohol maakt het branden van chili heftiger. Een zware rode is bij pittige hummus de slechtste keuze.
Welke wijn past bij hummus met paprika?
Geroosterde paprika maakt hummus zoeter en aardser. Een droge rosé met rood fruit werkt, net als een lichte rode met weinig tannine, zoals Cabernet Franc uit de Loire of Pinot Noir. Schenk die rode licht gekoeld.
Welke wijn past bij een mezze-tafel?
Een droge, frisse rosé is de veiligste fles. Op een mezze-tafel staan dips, olijven, groenten en soms vlees naast elkaar, dus een wijn voor één hapje werkt niet. Bij twee flessen neem je een frisse witte en een lichte rode. Droge mousserende wijn is ook een veilige keuze.
Welke wijn past bij Libanese mezze?
Een droge, frisse rosé, uit Libanon zelf of in de stijl van de Provence. Komt er lam of köfte bij, dan past een soepele rode met wat kruidigheid. In Libanon staat naast wijn vaak arak op tafel.
Welke wijn past bij baba ganoush?
Een droge rosé, of een frisse witte zoals Assyrtiko of Sauvignon Blanc. Wil je de rooksmaak van de aubergine volgen, neem dan een zachte Syrah met weinig tannine.
Welke wijn past bij falafel?
Een frisse, kruidige witte zoals Sauvignon Blanc past bij de knoflook en de kruiden in falafel. Met een romige tahinsaus erbij werkt ook een rondere witte met steenfruit, zoals Viognier of Grenache Blanc.
Wat drinken ze in Libanon bij hummus?
Vaak arak, de anijsbrandewijn die als nationale drank van Libanon geldt. Libanon maakt ook wijn, vooral in de Bekaavallei, waar sinds 1857 Cinsault en Carignan staan. Een lichte Libanese rode of rosé past goed bij mezze.
Past mousserende wijn bij hummus?
Ja. Droge mousserende wijn heeft zuur en koolzuur die de romige tahin en de olijfolie wegspoelen, en weinig alcohol. Kies brut, niet extra dry: die bevat meer suiker. Bij een tafel met veel verschillende hapjes is hij een veilige keuze.