Wijnclub: wat een lidmaatschap je echt oplevert

In het kort

Een wijnclub is een afspraak tussen jou en een wijnverkoper: jij bindt je voor kortere of langere tijd, en in ruil krijg je wijn, ledenprijzen of toegang tot proeverijen. Hoeveel dat kost verschilt enorm, want er is geen standaard. Wat je vooral wilt weten voordat je lid wordt: betaal ik contributie, en hoe kom ik er weer af.

Wat een wijnclub is

Een wijnclub is een lidmaatschap bij een wijnverkoper of wijnboer waarbij je periodiek wijn ontvangt, ledenprijzen krijgt of toegang hebt tot proeverijen. Soms betaal je een aparte bijdrage voor dat lidmaatschap, soms is het gratis en zit de marge in de wijn. De term is niet beschermd en betekent per aanbieder iets anders.

Dat laatste is het probleem met de zoekterm. Iemand die "wijnclub" intikt kan drie totaal verschillende dingen bedoelen: elke maand een doos thuis, korting bij een wijnhandel waar je klant bent, of een avond per maand met dezelfde tien mensen aan tafel. De aanbieders gebruiken de woorden wijnclub, wijnabonnement en wijnbox bovendien door elkaar heen, waardoor vergelijken lastiger is dan het hoort te zijn.

Wat de modellen wel delen: er zit een vorm van binding in. Dat kan een betaalde contributie zijn, een minimale afname, een looptijd of simpelweg de gewoonte dat je elke maand iets in huis krijgt. Die binding is het product. Daar is niets mis mee, zolang je weet waar je ja tegen zegt.

Vier soorten wijnclubs in Nederland

In de Nederlandse markt zijn er grofweg vier modellen: de club met betaalde contributie, de gratis ledenclub, de proefclub bij een wijnhandel of wijnboerderij, en de informele club onder vrienden. Ze verschillen in wat je betaalt, wat je terugkrijgt en hoe makkelijk je eruit stapt.

• De club met contributie. Je betaalt een vast bedrag per jaar of per maand en krijgt daarvoor ledenprijzen, een periodieke selectie of toegang tot evenementen. Soms wordt het bedrag automatisch geincasseerd op een vaste dag. Kijk hier goed naar de opzegvoorwaarden: een jaarlidmaatschap dat stilzwijgend verlengt is geen uitzondering.
• De gratis ledenclub. Lid worden kost niets, je registreert je en krijgt ledenprijzen, voorrang op kleine partijen of een nieuwsbrief met aanbiedingen. De verkoper verdient aan de wijn, niet aan het lidmaatschap. Risico is beperkt, maar je krijgt meestal ook minder.
• De proefclub bij een wijnhandel of wijnboerderij. Je betaalt per seizoen of per maand en krijgt een doos plus een uitnodiging om te komen proeven. Dit is de gezelligste vorm en vaak de leerzaamste, omdat er iemand bij staat die de wijn kan uitleggen. Nadeel: je moet er fysiek heen, dus de plek bepaalt of het werkt.
• De club zonder verkoper. Acht tot twaalf mensen, elke maand of elk kwartaal, iedereen neemt een fles mee of er wordt omgeslagen. Kost bijna niets en levert het meeste op qua smaak, maar iemand moet het organiseren. Hoe je zo'n avond opzet staat in onze gids over een wijnproeverij thuis organiseren.

Wat een lidmaatschap kost

De contributie van een wijnclub loopt in Nederland uiteen van nul euro tot enkele tientjes per jaar, en bij clubs met maandelijkse levering betaal je feitelijk de wijn plus een opslag. Het bedrag zegt weinig. Wat telt is de rekensom: contributie plus wijn plus verzending, gedeeld door het aantal flessen dat je echt opdrinkt.

Drie dingen waar mensen zich op verkijken. Ten eerste: contributie die doorloopt in maanden waarin je niets bestelt. Bij een club met automatische incasso betaal je ook in januari, als de decemberdoos nog halfvol in de gang staat. Ten tweede: de ledenprijs die alleen geldt op wijnen die je niet had gekozen. Ten derde: verzendkosten die per bestelling terugkomen en de korting stilletjes opeten.

Reken daarom altijd in prijs per fles, inclusief alles. Een club van 40 euro per jaar die je zes flessen per jaar laat kopen kost je bijna zeven euro per fles extra. Dezelfde club die je zestig flessen laat kopen kost 67 cent per fles. Zelfde club, totaal andere som. Wie wil vergelijken wat abonnementsvormen in Nederland feitelijk kosten, vindt die vergelijking terug op onze pagina over wijnabonnementen naast elkaar.

Onze versie: een box zonder club

DIRT. heeft geen wijnclub en geen lidmaatschap. Er is geen contributie, geen ledenprijs en geen instapbedrag. Wat we wel hebben is de DIRT.BOX: zes flessen voor 70 euro, en elke editie komt uit de kelder van een wijnboer. Je kiest de kleur en het ritme, en je stopt wanneer je wilt.

Waarom geen club? Omdat een lidmaatschap een drempel is die wij niet kunnen verantwoorden. Wij kopen rechtstreeks in bij Europese familiedomeinen en verkopen die wijn zelf door. De prijs die je ziet, is de prijs. Er is geen tweede prijs voor leden en geen eerste prijs voor niet-leden, want dan zou de niet-lid-prijs te hoog zijn. Dat is een keuze, geen deugd: het scheelt ons ook administratie.

Wat de box wel doet, en wat een klassieke club zelden doet: de zes flessen komen uit een kelder in plaats van uit zes. Je kiest tussen Mix, Rood, Wit, Rose en Mousserend, en tussen Mijzelf en Cadeau. Er zitten video's van de maker bij, zodat je tijdens het drinken ziet wie het gemaakt heeft. Hoe die doos er van binnen uitziet staat uitgebreider in onze gids over de wijnbox.

Wat je per fles betaalt

De DIRT.BOX kost 70 euro voor zes flessen, wat neerkomt op 11,67 euro per fles. Dat bedrag geldt voor alle varianten en voor alle drie de ritmes. Verzending komt daar eenmalig bij: 6 euro, omdat de doos uit een kelder komt en dus een zending is.

De eerlijke vergelijking is niet de supermarkt, maar onze eigen winkel. De goedkoopste losse Doos (6) die wij nu verkopen is de Eulalie Sauvignon van Chateau Sainte Eulalie: 70,25 euro voor zes flessen, oftewel 11,71 per fles. De box zit daar een paar cent onder en bij de duurdere domeinen zit hij er flink onder. Je betaalt dus geen toeslag voor het gemak, en je krijgt ook geen bodemprijs: je krijgt de gewone prijs voor een doos van zes.

Waarom zes flessen uit een kelder meer leren

Zes wijnen van dezelfde wijnboer proeven leert je meer over wijn dan zes wijnen uit zes landen. Je hoort dan geen zes losse verhalen maar een handschrift. Dezelfde grond en dezelfde handen, met per fles een andere druif, een ander perceel of een andere rijping erbovenop. De verschillen die overblijven zijn de interessante verschillen.

Dat is geen romantiek maar hoe proeven werkt. Wine Folly schrijft het droog op in zijn gids over hoe je wijn proeft: proeven bouwt een catalogus van beelden, geuren en smaken op, en dat komt met herhaling en vergelijking. Zes keer een andere regio geeft je zes losse indrukken. Zes keer dezelfde kelder geeft je een ijkpunt waar je de rest van je leven aan kunt afmeten.

In onze eigen proeverijen valt dat elke keer weer op bij de instapwijn van een domein. Die is meestal het minst spectaculair en het meest leerzaam, omdat hij laat zien wat de wijnboer doet als er geen dure eiken vaten tussen zitten. Wie daarna de duurdere fles uit dezelfde kelder proeft, hoort wat het hout en de selectie precies veranderen. Los gekocht mis je die vergelijking.

Caveat, want die hoort erbij: bij een klein domein kan het gebeuren dat niet alle zes flessen verschillend zijn. Sommige kelders hebben simpelweg vier wijnen. Dan krijg je dubbele flessen, en dat is voor wie alles anders wil juist vervelend. Wil je per se zes verschillende etiketten, stel dan zelf een doos samen uit de wijnen die nu in de winkel staan.

Eenmalig, elke maand of elke vier maanden

Bij de DIRT.BOX kies je uit drie ritmes: eenmalig, elke maand of elke vier maanden. Alle drie kosten 70 euro per levering, dus je betaalt niets extra voor de herhaling en je krijgt ook geen korting. Eenmalig is een box en een betaling; alleen de andere twee zijn terugkerend.

Welk ritme realistisch is, hangt af van hoeveel je drinkt. Elke maand betekent tweeenzeventig flessen per jaar. Dat is voor een huishouden dat dagelijks een glas drinkt prima te doen, maar voor de meeste mensen te veel. Elke vier maanden komt neer op achttien flessen per jaar, en dat ritme houden mensen in de praktijk het langst vol. Twijfel je: neem hem eerst eenmalig.

De eerste levering wordt binnen vijf tot acht werkdagen verwacht. Daarna volgt het ritme dat je gekozen hebt. Meer over hoe terugkerende leveringen bij ons werken staat op de pagina over wijnabonnementen.

Beginnen, pauzeren en stoppen

Stoppen doe je met een mail naar info@dirt.family. Er is geen minimale looptijd en geen opzegtermijn. Mail ons voor de volgende verwerking, dan bevestigen we per e-mail wat nog kan worden stopgezet. Een stopzetting krijg je dus altijd zwart op wit terug.

Datzelfde adres gebruik je om te pauzeren, bijvoorbeeld als je drie maanden weg bent of als de kast nog vol staat. We zetten het handmatig stil en starten het weer op wanneer je het zegt. Dat is niet geautomatiseerd, wat betekent dat je ons echt even moet mailen, maar ook dat er geen knop is die het verkeerde doet.

Dit is precies het punt waarop een lidmaatschap en een box uit elkaar lopen. Bij een club met contributie is opzeggen een datum: je moet op tijd zijn, anders loopt het jaar door. Bij ons is het een mail, en de enige deadline is de eerstvolgende verwerking van je box.

Een wijnclub kiezen die bij je past

Kies op basis van wat je wilt leren of drinken, niet op basis van de aanbieding. Loop vier vragen langs voordat je je aanmeldt: betaal ik apart voor het lidmaatschap, hoeveel flessen krijg ik per jaar, kan ik de selectie sturen, en hoe stop ik. Wie die vier kan beantwoorden, vergelijkt clubs eerlijk.

• Je wilt vooral goedkoop drinken. Dan is een club met contributie zelden slim. Zoek een verkoper met een goede dooskorting en koop zelf zes flessen bij elkaar.
• Je wilt leren proeven. Neem een club die per keer een kelder, een streek of een druif behandelt, of organiseer zelf een proefavond. Variatie zonder rode draad leert minder dan het lijkt.
• Je wilt niet nadenken. Dan is een terugkerende doos precies goed, mits je hem in een mail kunt stopzetten.
• Je zoekt een cadeau. Geef geen lidmaatschap weg waar de ontvanger later zelf vanaf moet. Een losse doos of fles is vriendelijker. Wat wel en niet werkt staat in onze gids over wijn cadeau geven.

En een eerlijke: als je precies weet welke fles je wilt, heb je aan geen enkele club iets. Dan koop je die fles. Een club is er voor de keren dat je het niet weet, of dat je iets wilt tegenkomen dat je zelf nooit uit het schap had gepakt.

Wat je doet als de doos binnen is

Zet de doos eerst een dag stil op een koele, donkere plek. Wijn die net een rit achter de rug heeft, proeft de eerste uren gesloten. Daarna is de belangrijkste ingreep de schenktemperatuur, want die verandert meer aan een wijn dan de meeste mensen verwachten.

Wine Folly houdt in zijn overzicht van schenktemperaturen per wijnstijl deze bandbreedtes aan: mousserend en lichte witte wijn tussen 3 en 7 graden, volle witte wijn tussen 7 en 12, lichte en middelvolle rode wijn tussen 12 en 15, en volle rode wijn tussen 15 en 20 graden. Kamertemperatuur in een Nederlands huis is vaak 21 graden of meer, dus de meeste rode wijn heeft twintig minuten in de koelkast nodig in plaats van andersom.

Bewaren doe je koel, donker en constant, rond 12 tot 15 graden, liggend als de fles een kurk heeft. De kartonnen doos is prima opslag, want karton houdt licht tegen. Zet hem in een koele gang, een kelder of de meterkast, en niet in de keuken of naast de verwarming. Meer huishoudelijke wijnvragen staan in de rubriek bewaren en praktisch.