Goede goedkope wijnen: zo krijg je meer wijn voor je geld

In het kort

Wat is een goede goedkope wijn?

Een goede goedkope wijn geeft meer dan zijn prijs doet verwachten. Hij is fris en in balans, en je proeft de druif of de streek waar hij vandaan komt. Goedkoop is relatief: in de supermarkt bedoelen de meeste mensen een fles onder de 7 euro, bij een kleine wijnboer ligt de grens eerder rond de 12,50 euro.

Goed is makkelijker te toetsen dan het klinkt. Een wijn is in balans als zuur, fruit, alcohol en bij rode wijn de tannine elkaar in toom houden. Hij ruikt schoon, zonder muffe kelder, natte krant of azijn. En hij smaakt ergens naar: een Sauvignon Blanc naar citrus en groene kruiden, een Grenache naar rijp rood fruit. Complex hoeft hij niet te zijn. Kloppen wel.

Minder goed merk je ook meteen: een rode wijn die droog heet maar zoet en plakkerig smaakt, of alcohol die in je keel brandt terwijl het fruit ontbreekt. Technisch is er niets mis mee. Er zit alleen weinig in.

In deze gids houden we twee grenzen aan. De eerste is de middenprijs in het supermarktschap: bij Albert Heijn was dat 6,99 euro toen we telden. De tweede is onze eigen instap van 12,50 euro. Daartussen zit het meeste van wat mensen bedoelen als ze naar goedkope goede wijn zoeken.

Waar gaat je geld heen bij een fles van 6 euro?

Van een fles wijn van 5,99 euro gaat 1,76 euro naar de staat: 0,72 euro accijns en 1,04 euro btw. Er blijft 4,23 euro over. Daarvan betaalt iemand de wijn, de fles, de kurk of dop, het etiket, de doos, het vervoer en de marge van iedereen die de fles onderweg verkoopt.

De accijns is een vast bedrag per liter. Voor wijn met meer dan 8,5 procent alcohol is dat sinds 2024 95,69 euro per hectoliter, volgens de tarievenlijst van de Douane. Voor een fles van 75 centiliter is dat 0,72 euro, of die fles nu 3 of 30 euro kost. Mousserende wijn betaalt in Nederland hetzelfde tarief. Daarbovenop komt 21 procent btw, want alcoholhoudende dranken vallen onder het hoge btw-tarief.

Zet je die twee naast elkaar, dan zie je waarom goedkope wijn zo gevoelig is voor belasting:

Wat overblijft is geen winst. Een glazen fles, een sluiting, een etiket en het vervoer kosten per fles ongeveer hetzelfde bij een wijn van 4 als bij een wijn van 12 euro. Hoe hoger de prijs, hoe groter het deel dat naar de wijn zelf kan gaan. In het Verenigd Koninkrijk, waar de accijns veel hoger ligt, ging volgens een rekensom in Decanter uit 2021 meer dan de helft van een fles stille wijn van 5 pond naar de staat, en 39 procent van een fles van 10 pond. Hier is het effect kleiner, maar het werkt net zo. Verdubbel je van 5,99 naar 11,98 euro, dan blijft er na belasting 9,18 euro over in plaats van 4,23 euro: ruim twee keer zoveel.

Wat kost wijn in de supermarkt?

Minder dan je misschien denkt. Toen we deze gids schreven, telden we in de webshop van Albert Heijn 358 stille wijnen in een fles van 75 centiliter. De middelste kostte 6,99 euro. Ruim een derde kostte minder dan 6 euro, een op de zeven minder dan 5 euro, en zes op de zeven bleven onder de 12,50 euro.

Zo hebben we geteld. We zochten met dertig zoektermen, van rode wijn en witte wijn tot Merlot, Rioja en Primitivo, en hielden alleen stille wijn over in een fles van 75 centiliter die Albert Heijn zelf verkoopt. Flessen van Gall & Gall die ook in de webshop van AH staan, lieten we weg, net als kleine flesjes, pouches, bag-in-box, bubbels en alcoholvrij. We namen de gewone prijs, zonder bonus. De zoekfunctie van een webshop is niet waterdicht, dus zie het als een momentopname en niet als het complete assortiment.

Op het moment van tellen hadden 34 van die 358 wijnen een bonus, meestal een euro korting. Een bonusfles is pas een koopje als je hem ook zonder korting zou willen drinken.

Wat zegt dat? De meeste supermarktwijn zit in de prijsklasse waar de belasting het zwaarst weegt. Bij 6,99 euro gaat 1,93 euro naar accijns en btw. Dat een supermarkt daar toch nette wijn voor kan leveren, komt door schaal: grote volumes bij grote wijnbedrijven en vervoer per vrachtwagen in plaats van per doos. Voor een doordeweekse fles is dat een eerlijke deal.

Welke flessen per keten hun prijs waard zijn, zoeken we apart uit. Voor Albert Heijn staat dat in onze top 10 rode wijn bij Albert Heijn. Bij Jumbo zetten we de witte wijnen die wij daar zouden kopen op een rij. En waar je per kleur op let, lees je in de gids voor de beste supermarktwijnen.

Waarom kost een fles van een kleine wijnboer al snel 12 euro?

Omdat een klein domein per fles meer kosten maakt. Het werkt met een fractie van de volumes van een groot wijnbedrijf, vaak met meer handwerk, en verdeelt zijn vaste kosten over minder flessen. De belasting blijft gelijk: bij 12 euro blijft er na accijns en btw ruim 9 euro over voor wijn, fles, verpakking en marge.

Neem Château Sainte Eulalie, het domein achter onze drie goedkoopste wijnen. Isabelle en Laurent Coustal bewerken veertig hectare in de Minervois, op terrassen tussen 225 en 250 meter hoogte op de zuidflank van de Montagne Noire. De grond is stenig en kalkrijk. Dat is een andere schaal dan die van de grote wijnbedrijven die supermarkten bevoorraden, en je proeft een andere wijn: van één plek en één familie, met een naam en een adres op het etiket.

Het is ook een goed voorbeeld van een oude vuistregel: zoek de eenvoudigste wijn van een goed domein. Sainte Eulalie maakt ook rode wijn onder de appellatie Minervois-La Livinière, die volgens het Franse appellatie-instituut INAO alleen geldt voor rode wijn uit zes gemeenten aan de voet van de Montagne Noire, met minstens vijftien maanden opvoeding. Die wijnen kosten bij ons 17,95 euro en meer. Plaisir d'Eulalie komt van dezelfde familie en uit dezelfde kelder, en kost 11,85 euro.

Bij DIRT. kopen we de wijn rechtstreeks in bij de wijnboer. Er zit geen importeur tussen ons en de boer, en de wijnboer verstuurt de doos zelf naar je toe. Wij verkopen de fles aan jou en verdienen daar ook aan; dat zit gewoon in de prijs. Van de 11,85 euro die je voor een Plaisir d'Eulalie betaalt, gaat 2,77 euro naar accijns en btw. De rest is voor het domein, voor de fles en het inpakken, en voor ons.

Hoe vind je in de supermarkt een fles die zijn prijs waard is?

Kijk eerst naar herkomst en maker. Een fles met een duidelijke streek of appellatie en de naam van een producent op het achteretiket vertelt je meer dan een fantasienaam met een medaille. Kies bij wit en rosé de jongste oogst die er staat, en proef een bonusfles eerst voor je er een hele doos van meeneemt.

1. Wie maakte hem? Op het achteretiket staat wie de wijn bottelde. Een domein of een coöperatie met een naam is een aanknopingspunt; een merknaam zonder maker zegt weinig. Hoe je dat leest, staat in onze uitleg over het wijnetiket.
2. Waar komt hij vandaan? Een appellatie als Minervois of Côtes du Rhône legt meer vast over herkomst en druiven dan Vin de France of wijn uit de Europese Unie.
3. Hoe jong is hij? Eenvoudige witte wijn en rosé zijn gemaakt om jong gedronken te worden. De jongste oogst in het schap is meestal de frisste.
4. Is de bonus echt een koopje? Koop een onbekende bonuswijn eerst per fles. Bevalt hij, dan haal je de rest bij de volgende bonus.

Per keten zetten we de flessen die wij zouden kopen op een rij, van rode wijn bij Lidl tot de rosés van Albert Heijn. Dat scheelt je een hoop proberen.

Welke streken en druiven geven veel wijn voor weinig geld?

Streken zonder de beroemde naam van Bourgogne of Bordeaux, en druiven die weinig mensen kennen. De Languedoc en de Minervois in Zuid-Frankrijk en Puglia in de hak van Italië leveren veel wijn met karakter onder de 12 euro. Een IGP-wijn, in Zuid-Frankrijk vaak Pays d'Oc, van een goede maker is bovendien vaak scherper geprijsd dan een bekende appellatie.

Wine Folly noemt de Languedoc-Roussillon een streek met veel waar voor je geld voor wie op zijn budget let. Het is een groot, warm gebied met heel verschillende makers, van coöperaties tot kleine familiedomeinen. Hoe de streek in elkaar zit, lees je in onze gids over de Languedoc-Roussillon.

In Italië wijst Wine Folly naar Puglia als de plek voor betaalbare, volle rode wijn: de warme, droge hak van de laars geeft sappige wijn van Primitivo en Negroamaro, zonder het prijskaartje dat je daarbij zou verwachten. Meer over de streek staat in onze Puglia-gids.

Bij druiven werkt het net zo. Cabernet Sauvignon, Merlot en Chardonnay kent iedereen, en daar betaal je soms voor. Zuid-Franse druiven als Grenache, Cinsault en Mourvèdre, of een Zuid-Italiaanse witte als Fiano, hebben minder naam en daardoor vaak een vriendelijker prijskaartje. Onze rosé van Sainte Eulalie is er een voorbeeld van, met Cinsault, Mourvèdre en Grenache naast Syrah.

Een IGP-etiket betekent minder regels dan een appellatie. Over de kwaliteit zegt het weinig. Een maker mag er meer druiven en een bredere herkomst in kwijt. Een goede producent gebruikt die ruimte om een frisse, betaalbare wijn te maken naast zijn duurdere appellatiewijnen, zoals Sainte Eulalie doet met zijn Sauvignon Blanc onder de vlag Pays d'Oc.

Goedkoop wijn online kopen: wat kost de verzending echt?

Online telt de verzending mee in je prijs per fles. Bij DIRT. kost verzending 6 euro per wijnboer en vervalt die vanaf twaalf flessen bij dezelfde boer. Eén fles Plaisir d'Eulalie van 11,85 euro kost zo 17,85 euro. Bij een doos van zes betaal je 12,84 euro per fles, bij twaalf flessen niet meer dan de prijs op de site.

De regel uit ons verzendbeleid: 6 euro per wijnboer, gratis vanaf twaalf flessen bij dezelfde wijnboer. Bestel je bij twee boeren, dan zijn dat twee zendingen en betaal je twee keer. Reken op ongeveer 2 tot 5 werkdagen na je betaling, en we bezorgen alleen in Nederland. Hoe bestellen bij ons verder werkt, staat in de uitleg over wijn bestellen.

Wil je proeven zonder zelf te kiezen, dan is er de DIRT.BOX: zes flessen uit de kelder van één wijnboer voor 70 euro, 11,67 euro per fles, plus 6 euro verzending.

Goede goedkope wijnen bij DIRT.: drie flessen onder de 12,50 euro

Onder de 12,50 euro verkopen we nu drie wijnen, alle drie van Château Sainte Eulalie in de Minervois: de witte Eulalie Sauvignon voor 11,70 euro, en de rode Plaisir d'Eulalie en de rosé Printemps d'Eulalie voor 11,85 euro. Omdat ze van één domein komen, combineer je ze tot twaalf flessen zonder verzendkosten.

Eulalie Sauvignon, wit, 11,70 euro

Sauvignon Blanc onder de vlag Pays d'Oc, de enige witte wijn van het domein. Sainte Eulalie beschrijft hem met aroma's van mango en passievrucht, een ronde aanzet en daarachter een mooie levendigheid. Schenk hem rond de 8 graden, bij het aperitief, bij vis of bij de Aziatische keuken.

Plaisir d'Eulalie, rood, 11,85 euro

De toegankelijke rode van het huis: een Minervois die het domein zelf zeer fruitig noemt, met klein rood en zwart fruit. Een fles voor elke dag, die het hele jaar op tafel past: bij gegrild vlees, charcuterie en de mediterrane keuken. Het domein schenkt hem op 16 tot 18 graden.

Printemps d'Eulalie, rosé, 11,85 euro

Een rosé van Syrah, Cinsault, Mourvèdre en Grenache in gelijke delen. De druiven worden direct geperst en de wijn gist op 15 graden, zonder malolactische gisting, zodat de frisheid blijft. Aardbei met een zweem zoethout. Het domein zet hem op tafel bij charcuterie, salades en geitenkaas, en geeft hem twee jaar.

Net boven de grens

Tussen 12,50 en 13 euro liggen nog negen wijnen, van twee andere boeren. Ook daar vervalt de verzending bij twaalf flessen van dezelfde boer.

Prijzen zoals ze bij het schrijven in de webshop stonden. De actuele prijs staat altijd bij de fles, en de hele lijst vind je bij al onze wijnen.

Hoe haal je meer uit een goedkope fles?

Schenk hem op de juiste temperatuur. Een eenvoudige rode wijn smaakt op 14 tot 16 graden frisser en minder alcoholisch dan op kamertemperatuur. Witte wijn schenk je op 7 tot 9 graden en rosé op 8 tot 10, niet ijskoud uit de koelkast. Een jonge, wat stugge rode wijn wordt ronder als hij een half uur lucht krijgt.

Een woonkamer van 21 graden is te warm voor rode wijn: de alcohol gaat dan voorop en het fruit verdwijnt naar achteren. Zet een fles rood een kwartier in de koelkast voor je hem opent. Een witte wijn die net uit de koelkast komt, mag juist even op tafel staan. De volledige tabel per stijl staat in onze gids over serveertemperatuur. Ook Wine Folly raadt aan om rode wijn iets koeler dan kamertemperatuur te schenken.

Lucht helpt vooral jonge rode wijn met wat tannine. Een karaf is mooi, een groot glas waarin je de wijn laat draaien werkt ook. Wanneer het zin heeft en wanneer niet, lees je in de uitleg over decanteren.

En eet erbij. Het zuur in wijn snijdt door vet en zout, en een simpel gerecht vraagt niet om een complexe fles. Pasta, pizza, een stoofpot of een kaasplank zijn precies waar een fruitige rode als Plaisir d'Eulalie of een Grolleau Noir voor gemaakt zijn. Wat overblijft, gaat met de kurk of dop terug op de fles in de koelkast.

Is duurdere wijn altijd beter?

Niet voor de meeste drinkers. In een grote reeks blindproeverijen in de Verenigde Staten gaven gewone wijndrinkers duurdere wijnen gemiddeld geen hoger cijfer, eerder een iets lager. Alleen bij proevers met een wijnopleiding was dat verband niet negatief. De prijs zegt vooral iets over kosten en naam, en weinig over wat jij lekker vindt.

Het onderzoek verscheen in 2008 in de Journal of Wine Economics. Het telde 6.175 beoordelingen uit 17 blindproeverijen, met 506 deelnemers en 523 wijnen van 1,65 tot 150 dollar per fles. De proevers wisten alleen de kleur van de wijn. Ongeveer 12 procent had een wijnopleiding gevolgd, zoals een sommeliercursus.

Een fles van 4 euro wordt daar niet beter van. Maar je eigen smaak blijkt een betere gids dan het prijskaartje. De eerlijkste test is blind proeven: twee flessen in een papieren zak, iemand anders schenkt, en jij kiest.