In het kort
- De saus beslist. Gnocchi zelf smaken mild; boter, kaas, tomaat of vlees bepalen welke wijn past.
- Boter, kaas en pesto vragen wit. Droog, fris en zonder veel hout: Arneis, Soave of Vermentino.
- Tomaat en mozzarella vragen rosé. Een droge rosé past bij gnocchi alla sorrentina, net als een frisse Italiaanse witte.
- Ragù mag rood. Een sappige rode met veel zuur en soepele tannines, zoals Barbera.
- Wat de boeren schrijven: geen van onze 179 wijnen noemt gnocchi, maar 18 noemen pasta of een stevige eerste gang.
Welke wijn past bij gnocchi?
Bij gnocchi past meestal een droge witte wijn met frisse zuren, omdat de meeste sauzen boter, kaas of room bevatten. Bij boter en salie of pesto kies je een witte zoals Arneis, Soave of Vermentino. Bij tomaat en mozzarella werkt een droge rosé. Bij ragù past een rode met veel zuur en weinig tannine, zoals Barbera.
Gnocchi zijn kleine deegbolletjes van aardappel, bloem en soms ei. Ze smaken zelf bijna neutraal en zijn zacht van structuur. Daardoor kan dezelfde schaal gnocchi bij de ene saus om een witte vragen en bij de andere om een rode. De tabel is het vertrekpunt; verderop lees je per saus waarom.
| Gnocchi | Wat de smaak bepaalt | Wijn die past |
|---|---|---|
| Met boter en salie | Boter, salie en Parmezaan | Arneis, Soave of een andere frisse witte zonder hout |
| Alla sorrentina, met tomaat en mozzarella | Het zuur van de tomaat en zachte kaas | Droge rosé of een frisse Italiaanse witte |
| Met gorgonzola | Zout, scherp en romig | Witte met veel zuur, of een witte met een beetje zoet |
| Met pesto | Basilicum, rauwe knoflook en kaas | Vermentino of een andere frisse, kruidige witte |
| Met ragù | Gestoofd vlees en tomaat | Barbera of een andere sappige rode met soepele tannines |
| Alla romana, uit de oven | Griesmeel, melk, boter en Parmezaan | Een vollere witte of een lichte rode |
Waarom de saus de wijn bepaalt
Gnocchi smaken mild: aardappel, bloem en soms een ei. Wat je proeft, is vooral de saus, en de meeste gnocchisauzen zijn vet, zout of romig. Vet en zout vragen om een wijn met frisse zuren. Zout dempt het zuur in wijn, en vet bedekt je mond. Een wijn met weinig zuur smaakt daarnaast al snel vlak.
Tomaat werkt anders. Zuur in het eten laat een wijn minder zuur smaken, dus bij een tomatensaus heb je een wijn nodig die zelf genoeg zuur heeft. De hartige smaak van Parmezaan en tomaat, umami, gaat daarentegen met veel wijnstijlen goed samen: fruitig, fris, kruidig of droog.
Dan het gewicht. Hoe meer boter, room of kaas, hoe zwaarder een gerecht voelt, en hoe meer body de wijn mag hebben. Stevige tannines zijn bij gnocchi zelden nodig. Ze passen bij vet vlees, maar naast rauwe knoflook in pesto voelen ze juist harder aan. Bij pasta werkt het op dezelfde manier; in onze gids over wijn bij pasta lees je het per saustype.
Gnocchi met boter en salie
Gnocchi met boter en salie is de eenvoudigste versie en meteen de beste test voor je wijn. Gesmolten of licht gebruinde boter is vet en een beetje nootachtig, salie is kruidig en Parmezaan maakt het zout. Kies een droge witte zonder hout, met frisse zuren en een beetje body, zoals Arneis uit Piemonte of Soave uit Veneto.
Arneis komt oorspronkelijk uit de Roero, de heuvels ten noordwesten van Alba. Het is een droge, geurige witte die van nature niet veel zuur heeft; kies daarom een jonge, frisse fles zonder hout. Soave komt uit de heuvels aan de oostkant van Verona, de stad die gnocchi zelfs een eigen feestdag gaf. Boter en salie is daar een van de vaste smaken. Een frisse Arneis of Soave snijdt door de boter en overstemt de salie niet.
Ons eigen oordeel: laat de zware, houtgerijpte Chardonnay hier staan. Boter in het bord en boter in het glas wordt samen snel te veel van het goede. Een frisse Chardonnay zonder hout kan wel.
Gnocchi alla sorrentina: tomaat en mozzarella
Gnocchi alla sorrentina komen uit Campanië, rond Sorrento. De gnocchi gaan met tomatensaus, verse mozzarella, Parmezaan en basilicum de oven in, traditioneel in een klein aardewerken schaaltje. Tomaat brengt zuur, de kaas maakt het zacht. Een droge rosé of een frisse Italiaanse witte past hier beter dan een zware rode met veel tannine.
Wijnschrijfster Fiona Beckett raadt bij gnocchi met een verse tomatensaus frisse Italiaanse witte wijnen aan, zoals Pinot Grigio en Pecorino, een witte druif uit de Marken en Abruzzo. Bij een intensere tomatensaus kiest zij een lichte Italiaanse rode, zoals Chianti of Barbera d'Asti.
Wij zouden er een droge rosé bij zetten. Tomaat, mozzarella en basilicum: dat zijn ook de ingrediënten van een pizza margherita. Een rosé heeft het zuur voor de tomaat en het fruit voor de zachte kaas, zonder tannines die met de saus botsen.
Gnocchi met gorgonzola
Gorgonzolasaus is zout, scherp en romig tegelijk. Dat vraagt om een wijn met veel zuur, die door de room snijdt en niet wegvalt naast het zout. Een droge witte met frisse zuren werkt, en wie durft, schenkt een witte met een beetje zoet. Zoet en zout versterken elkaar, net als bij gezouten karamel.
Zout dempt bovendien het zuur in wijn, dus een slappe witte smaakt naast gorgonzola al snel als water. Een droge Riesling heeft genoeg zuur; een Riesling met een beetje restzoet maakt de combinatie ronder. Meer over wijn bij blauwe kaas lees je in onze gids over wijn bij kaas.
Gnocchi met pesto
Pesto komt uit Ligurië en bestaat uit basilicum, knoflook, pijnboompitten, olijfolie en kaas. Daar hoort een frisse, kruidige witte bij. Ligurië maakt zelf Vermentino en Pigato, twee varianten van dezelfde druif. Pigato is een stevige, minerale witte die goed bij pesto past. Een rode met veel tannine botst met de rauwe knoflook: tannines voelen daarnaast harder en droger aan.
Vermentino groeit in Noordwest-Italië, op Sardinië en in Zuid-Frankrijk, waar hij Rolle heet. Het is een geurige, droge witte, en die geur staat goed naast basilicum. Kies een jonge fles zonder hout, dan blijft het licht naast de olijfolie en de kaas. Lees meer over Vermentino uit Ligurië en Sardinië.
Gnocchi met ragù
Bij gnocchi met ragù mag de wijn rood zijn. Lang gestoofd vlees met tomaat vraagt om body en om zuur, want de tomaat maakt een wijn met weinig zuur vlak. Barbera uit Piemonte is daarom een klassieker: die druif houdt ook als hij helemaal rijp is veel natuurlijk zuur. Kies een sappige rode met soepele tannines.
In Verona hebben gnocchi zelfs een eigen feestdag. Op de laatste vrijdag van het carnaval, de Venerdì Gnocolar, trekt een optocht door de stad naar het plein van de San Zeno. Volgens het verhaal maakte een groep rijke families daar een eind aan een hongersnood door de ingrediënten voor gnocchi uit te delen; de aardappel kwam er pas later bij. In de weken ervoor rijdt er een carnavalsbus door de stad die gnocchi met rode wijn serveert. Verona heeft zelf ook een rode bij de hand: Valpolicella, uit de heuvels ten noorden van de stad.
Wil je meer weten over de druif met het hoge zuur, lees dan onze gids over Barbera.
Gnocchi alla romana uit de oven
Gnocchi alla romana zijn geen aardappelgnocchi. Je kookt griesmeel in melk, laat het opstijven, steekt er rondjes uit en bakt die met boter en Parmezaan in de oven. Het gerecht wordt aan Rome toegeschreven, maar ook Piemonte claimt het. Het is romig en hartig, en vraagt om een vollere witte of een lichte rode.
De hartige smaak van Parmezaan past bij veel wijnstijlen, dus hier heb je ruimte. Een witte met wat meer body werkt, zoals een Soave. Liever rood? Kies dan een lichte rode met weinig tannine en schenk hem licht gekoeld.
Wat de boeren zelf aanraden
Geen van de 179 wijnen in onze winkel noemt gnocchi bij naam in het eetadvies van de boer. Wel noemen 18 wijnen pasta of een stevige eerste gang. Daarvan zijn er 12 rood, 5 wit en 1 rosé. Bij 5 rode wijnen staat er letterlijk pasta met tomatensaus bij.
De boeren denken bij pasta dus vaak aan rood, maar dan met tomaat. Bij blauwe kaas of gorgonzola noemen de boeren 4 wijnen, en daar zit geen enkele rode tussen. Het zijn twee zoete witte wijnen, een Chenin Blanc uit Saumur en een Riesling Spätlese, en twee droge oranje wijnen uit Sicilië. Dat sluit aan bij wat je hierboven las over gorgonzola: zuur en een beetje zoet.
Wat wij eruit halen: voor gnocchi met boter, room, kaas of pesto zouden wij een witte openen. Battaglino schrijft bij zijn Arneis San Michele zelf pasta en risotto. Tenuta Viglione schrijft bij zijn Primitivo Rosato pizza en lichte pastagerechten, en dat past bij gnocchi alla sorrentina.
Temperatuur en één fles voor de hele tafel
Schenk witte wijn en rosé bij gnocchi op 10 tot 12 graden en een lichte rode op 14 tot 16 graden. Gnocchi komen heet en vaak met boter of kaas op tafel; een koele wijn blijft daarnaast fris. Eet iedereen een andere saus, dan is een droge rosé of een frisse witte de veiligste keus voor de hele tafel.
Haal de witte een kwartier voor het eten uit de koelkast, dan is hij niet ijskoud meer maar nog wel fris. Een lichte rode kan juist een half uur in de koelkast. Een jonge Arneis drink je binnen een paar jaar: de frisheid is precies waarom je hem bij gnocchi schenkt.
Veelgestelde vragen over wijn bij gnocchi
Welke wijn past bij gnocchi?
Dat hangt van de saus af. Bij boter en salie, pesto of een romige kaassaus past een droge witte wijn met frisse zuren, zoals Arneis, Soave of Vermentino. Bij gnocchi alla sorrentina met tomaat en mozzarella werkt een droge rosé. Bij ragù kies je een sappige rode met veel zuur en weinig tannine, zoals Barbera.
Welke wijn past bij gnocchi met boter en salie?
Een droge witte zonder hout, met frisse zuren en een beetje body. Arneis uit Piemonte en Soave uit Veneto zijn goede keuzes. De zuren houden de boter in toom en de wijn overstemt de salie niet. Een witte met veel hout maakt het gerecht snel te zwaar.
Welke wijn drink je bij gnocchi alla sorrentina?
Een droge rosé of een frisse Italiaanse witte. De tomatensaus brengt zuur, de mozzarella maakt het zacht. Een wijn met te weinig zuur smaakt naast tomaat vlak. Is de saus lang gestoofd en stevig, dan kan ook een lichte Italiaanse rode zoals Barbera.
Welke wijn past bij gnocchi met gorgonzola?
Een witte met veel zuur, die door de room snijdt en niet wegvalt naast het zout. Wie durft, kiest een witte met een beetje zoet: zoet en zout versterken elkaar. Bij de boeren in onze winkel staat bij blauwe kaas geen enkele rode wijn als advies.
Kun je rode wijn drinken bij gnocchi?
Ja, vooral bij gnocchi met ragù of een stevige tomatensaus. Kies dan een rode met veel zuur en soepele tannines, zoals Barbera. Bij boter, room, kaas of pesto past een witte meestal beter: stevige tannines voelen naast rauwe knoflook harder aan.
Welke wijn past bij gnocchi met pesto?
Een frisse, kruidige witte, zoals Vermentino. Pesto komt uit Ligurië, en daar maken ze zelf Vermentino en Pigato, een variant van dezelfde druif. Vermijd een rode met veel tannine, want rauwe knoflook laat tannines harder aanvoelen.
Op welke temperatuur schenk je wijn bij gnocchi?
Schenk witte wijn en rosé op 10 tot 12 graden en een lichte rode op 14 tot 16 graden. Gnocchi komen heet op tafel, vaak met boter of kaas. Een koele wijn blijft daarnaast fris.