Franse wijn kopen: eerst de streek, dan de fles

In het kort

Waarom de streek meer zegt dan het land

Franse wijn kopen wordt een stuk makkelijker zodra je het woord Frankrijk loslaat. Wine Folly deelt het land op in elf grote wijnregio's, en het verschil tussen een koele Loire en een hete Roussillon is groter dan het verschil tussen twee landen. Kies dus eerst een streek en pas daarna een fles.

De vuistregel is simpel. Hoe noordelijker, hoe koeler het klimaat, hoe hoger de zuren en hoe lager het alcoholpercentage. Rode wijn uit de Loire smaakt strak en kruidig en blijft licht op de tong. Zak je af naar de Middellandse Zee, dan rijpt de druif verder: het fruit wordt donkerder en gulle, de alcohol loopt op, de kruidigheid gaat van peper naar laurier en tijm.

Dat verklaart ook waarom prijsvergelijken tussen streken weinig oplevert. Een fles van elf euro uit de Languedoc en een fles van eenendertig euro uit Savoie zijn geen concurrenten van elkaar; ze horen bij een ander moment en een ander bord. In onze gids over Franse wijn staan de grote lijnen per regio uitgeschreven. Op deze pagina gaat het om de twaalf boeren waar wij zelf inkopen en om wat hun wijn kost.

Wat AOP, IGP en Vin de France echt betekenen

AOP of AOC legt vast waar een wijn vandaan komt, welke druiven erin mogen, hoeveel er per hectare geoogst mag worden en hoe hij gemaakt moet worden. IGP is ruimer van opzet en laat meer druiven en hogere opbrengsten toe. Vin de France kent geen herkomstregels. Geen van de drie is een kwaliteitsoordeel.

In onze eigen kelder loopt de prijs dan ook dwars door die piramide heen. De Eulalie Sauvignon van Chateau Sainte Eulalie is een IGP uit de Pays d'Oc en kost 11,70. De Bourgogne Chardonnay van Domaine Mathias is een AOP en kost 20,70. De Chignin-Bergeron uit Savoie is ook een AOP en kost 33,20. Wie het etiket als prijslijst leest, komt bedrogen uit.

Loire: Cabernet Franc en Chenin Blanc

De Loire is de koelste streek waar wij inkopen, en dat hoor je terug. Rood is er gemaakt van Cabernet Franc: middelzwaar, met rood fruit, een kruidige toets en frisse tannine. Wit komt van Chenin Blanc, een druif die zowel kurkdroog als zoet kan uitpakken. Beide zijn hier prettig geprijsd.

Domaine des Ruaults zit in Saumur en werkt op kalkrijke bodems. Hun Saumur Blanc komt van stokken van vijftien tot twintig jaar oud, vergist op lage temperatuur en rijpt zes maanden op fijne lies in een ondergrondse kelder. De prestigecuvee Les 2 Croix komt uit Saumur Puy-Notre-Dame, van het perceel La Garde met stokken van dertig jaar, en rijpt negen maanden in vaten van vierhonderd liter. Over de stijl van Chenin Blanc en die van Cabernet Franc schreven we aparte pagina's.

Iets verderop, in Restigne, maakt Domaine du Petit Bondieu wijn in Bourgueil. Thomas Pichet nam het domein in 2012 over van zijn vader; sinds 2010 is alles biologisch gecertificeerd. Van de achtentwintig hectare staat er vijfentwintig vol Cabernet Franc, op tuffeau, grind en klei. Elk perceel gaat apart de kelder in. De Celeste komt van grindgrond en rijpt volledig op tank, zonder hout, en kost 18,80.

Wat de Loire zo bruikbaar maakt als startpunt: de wijnen van de Loire zijn licht genoeg om zonder eten te drinken en toch stevig genoeg voor aan tafel. Bij ons begint de streek bij 12,60 en loopt hij tot 27,05.

Bordeaux: Graves en Lalande-de-Pomerol

Bordeaux staat bekend om de dure flessen, maar de meeste wijn uit de streek is gewoon betaalbaar. Rood is er een mengsel van Merlot en Cabernet Sauvignon: Merlot voor soepelheid en rijp fruit, Cabernet voor ruggengraat en bewaarpotentieel. Wij kopen in bij drie Bordelese families, vanaf 13,40 per fles.

Vignobles Labuzan zit in Portets, op de grindterrassen langs de linkeroever van de Garonne. De familie maakt er al zeven generaties wijn, vandaag onder leiding van Thierry en Denis Labuzan. Juist die grindbodem geeft rode Bordeaux zijn structuur en frisheid. De Graves Rouge Grand Vin van Chateau des Gravieres kost 13,85 per fles en 76,95 per doos van zes; de witte tegenhanger staat op 13,40.

Wie een stap hoger wil, komt bij Chateau Perron uit. Dat domein staat sinds 1647 in Lalande-de-Pomerol en is daarmee een van de oudste van de gemeente. De familie Massonie beheert het sinds 1958, inmiddels in de derde generatie met Beatrice, Bertrand en Thibault. Het domein groeide van drieentwintig naar zesendertig hectare en is sinds 2022 biologisch gecertificeerd, naast HVE 3 en ISO 14001. Opvallend aan hun aanpak: ze zoeken bewust naar drinkbaarheid en frisheid in plaats van naar zwaarte. De huiswijn Chateau Perron kost 37,35, de Chateau la Croix 33,20 en de topwijn Chateau Perron la Fleur 53,85.

Languedoc en Roussillon: zon, wind en waar voor je geld

Voor wie op prijs-kwaliteit let, is dit het interessantste stuk van Frankrijk. Schrale bodems, veel zon en altijd wind dwingen de stok om te werken voor zijn water, en dat geeft geconcentreerde druiven met dikke schillen. De wijnen zijn gul en kruidig, en ze kosten vaak de helft van een vergelijkbare Bordeaux.

Chateau Sainte Eulalie ligt op de zuidflank van de Montagne Noire, midden in het cru La Liviniere in de Minervois. Isabelle en Laurent Coustal bewerken veertig hectare op terrassen tussen tweehonderdvijfentwintig en tweehonderdvijftig meter hoogte, pal op het zuiden en beschut tegen de noordenwind. De bodem is stenig, kalkrijk en rijk aan mangaan. Het domein draagt sinds 2014 het label Haute Valeur Environnementale en is sinds 2023 biologisch gecertificeerd.

Dat cru is geen marketingterm. Minervois-La Liviniere won als eerste zone van de hele Languedoc cru-status, en wel in 1999. Wijnschrijver Andrew Jefford noteerde in Decanter dat het gebied tweeduizend zevenhonderd geklasseerde hectare telt waarvan er maar vierhonderd beplant zijn, op honderd tot vierhonderd meter hoogte. Klein dus, en streng. De Buona Pulcella van dit domein kost 14,30 per fles en 85,90 per doos; de vlaggenschipwijn La Cantilene staat op 17,95.

Verder naar het zuiden, waar de garrigue tot aan de Middellandse Zee loopt, maken Emilie en Jean-Marie Fabre wijn in Fitou. Hun Tradition is een mengsel van Carignan, Grenache, Syrah en Mourvedre, opgevoed op staal zodat het fruit vooropstaat, en kost 13,95. Dat is wat ons betreft de scherpst geprijsde fles van de hele Franse kelder.

Nog een stuk zuidelijker, tussen Perpignan en Collioure aan de voet van de Pyreneeen, ligt Domaine Sol Payre. Gustave Payre kocht het domein in 1913; vandaag runnen Tatiana en Didier Rodriguez er vijftig hectare biologische wijngaard. De oudste percelen liggen op de terrassen van de Coteau Saint-Martin bij Elne, op klei en kalk vol kiezels; in 2010 kwam er zeven hectare bij in de Agly-vallei, op graniet, schist en gneis. Met dertien wijnen is dit onze grootste Franse leverancier. Meer over de stijl van deze streek staat op de pagina over Languedoc en Roussillon.

Sol Payre maakt ook vin doux naturel, een zoete wijn waarbij de gisting wordt gestopt met alcohol. Hun Rivesaltes Hors d'Age is 100 procent Grenache Noir, een assemblage van de jaren 2005 tot 2007, bekroond in de Guide Hachette 2020. Met 53,85 is het de duurste fles van onze Franse selectie, en de enige die je in een klein glas na het eten schenkt.

Sud-Ouest: Madiran en de stugste druif van Frankrijk

Het zuidwesten is de minst bekende hoek van Frankrijk en precies daarom vaak de beste koop. Madiran draait om Tannat, een druif die zo veel tannine meebrengt dat hij bijna altijd wordt bijgeschaafd met Cabernet. Wit komt er van Manseng, in een droge en een zoete versie.

Domaine Sergent is sinds 1902 een familie van wijnboeren in Maumusson; vandaag staan er twee zussen aan het roer. Voor de naam Madiran AOC is minimaal zestig procent Tannat verplicht, en die druif bevat fors hogere polyfenolgehaltes dan de meeste andere blauwe rassen; in Frankrijk wordt hij daarom vaak versneden met Cabernet Sauvignon of Cabernet Franc om de stroefheid te temmen. Precies dat doen de zussen bij Les Cedres, hun toegankelijke Madiran van 15,00. Les Noyers, 19,15, is de klassieke versie met een steviger tanninegeraamte.

Naast het rood maken dezelfde zussen Pacherenc du Vic-Bilh van Petit en Gros Manseng. De droge versie kost 15,00 en is fris en citrusachtig; de zoete, van later geoogste druiven, kost 19,15. Dat laatste is een van de weinige zoete witte wijnen die ook naast hartige gerechten overeind blijft.

Bourgogne, Savoie en de Elzas: de kleine hoeken

Drie streken waar wij precies een wijnboer per stuk hebben, en alle drie om een andere reden. Bourgogne voor klassieke Chardonnay, Savoie voor een bergdruif die je nergens anders tegenkomt, en de Elzas voor natuurwijn. Samen dekken ze het koele, witte deel van onze Franse kelder.

Domaine Mathias is een familiedomein in Chaintre, in de zuidelijke Bourgogne. Beatrice, Gilles en Thibault Mathias bewerken elf hectare in het Maconnais, met appellaties als Pouilly-Fuisse, Pouilly-Vinzelles en Macon-Chaintre. Het hele domein werkt sinds 2010 biologisch en is vanaf de oogst 2013 volledig gecertificeerd. Hun Bourgogne Chardonnay komt van klei- en kalkbodems rond Chaintre, rijpt op de gist en kost 20,70. Klassiek gemaakt, zonder opsmuk.

In Savoie, tussen de bergen, werkt Maison Ravier op steile percelen pal op het zuiden, op conglomeraatbodem. Chignin-Bergeron is daar de lokale naam voor pure Roussanne, een druif die op die warme hellingen goed rijp wordt. De Les Breches komt van stokken van ruim dertig jaar en kost 33,20. Het is de enige wijn in onze Franse selectie waarvan de druif in geen enkele andere streek terugkomt.

Domaine Vincent Stoeffler maakt wijn in Barr en Ribeauville, midden op de Elzasser wijnroute: zestien hectare verdeeld over tien wijndorpen, al ruim twintig jaar biologisch. Le Blanc uit het lieu-dit Rutscherle is een natuurwijn, ongefilterd en zonder toevoegingen, droog vergist en gerijpt op grote houten foeders. Hij kost 19,45. Wie de stijl van de Elzas alleen kent van halfzoete Gewurztraminer, heeft aan deze fles een verrassing.

Wat Franse wijn kost en wanneer een doos loont

Onze Franse selectie loopt van 11,70 tot 53,85. Het grootste deel zit tussen de 14 en de 21 euro, en daar zit ook het punt waarop je merkbaar meer wijn in het glas krijgt. Een doos van zes is bij vrijwel elke wijn iets voordeliger dan zes losse flessen; het exacte bedrag zie je in de winkelwagen.

Belangrijker dan de dooskorting is hoe wij verzending rekenen. DIRT. heeft geen centraal magazijn: elke wijnboer verstuurt zijn eigen flessen. Verzending kost daarom zes euro per wijnboer, en die vervalt zodra je twaalf flessen of meer bij dezelfde boer bestelt. Bestel je drie flessen bij Domaine Sergent en drie bij Domaine Sol Payre, dan betaal je twee keer zes euro en krijg je twee pakketten. Bestel je die zes allemaal bij een van beiden, dan betaal je een keer zes euro.

Wat ons opvalt als we bestellingen langslopen: mensen verdelen hun order graag over vier of vijf boeren om zo veel mogelijk te proeven, en betalen dan meer aan verzending dan aan hun goedkoopste fles. Wil je breed proeven zonder dat het scheef loopt, neem dan twee boeren uit verschillende streken en pak bij elk een doos.

Bestellen, verzenden en bewaren

Bestellen gaat per fles of per doos van zes, via de webshop. Wij verzenden op dit moment alleen binnen Nederland. Reken op ongeveer twee tot vijf werkdagen nadat je betaling binnen is; in drukke periodes rond de feestdagen kan het iets langer duren. Zodra je bestelling onderweg is, krijg je een mail met track en trace.

Omdat elke boer zijn eigen flessen inpakt en afgeeft aan de bezorgpartner, komt een order bij meerdere boeren in aparte zendingen binnen, vaak op verschillende dagen. Dat voelt onwennig als je een webshop met een magazijn gewend bent, maar het houdt de keten kort. De algemene aanpak staat op onze pagina over wijn online bestellen; wie eerst de makers wil zien, kan terecht bij de wijnboeren achter deze flessen.

Bewaren hoeft bij het grootste deel van deze selectie niet. De witte wijnen uit de Loire, de Elzas en het Maconnais drink je het liefst binnen twee tot drie jaar, zolang het fruit strak staat. De rose drink je in het jaar zelf op. Wijnen met stevige tannine liggen anders: een Madiran Les Noyers of een La Cantilene kan een paar jaar liggen en wordt daar zachter van. Leg ze koel en donker, liggend, en laat ze met rust.