Proefpakket mousserende wijn: zes bubbels uit een kelder

In het kort

Wat een proefpakket mousserende wijn precies is

Een proefpakket mousserende wijn is een doos met meerdere flessen bubbels, meestal zes, die je koopt om te vergelijken in plaats van om voorraad aan te leggen. Jij kiest de richting, de aanbieder kiest de flessen. Bij DIRT. kost zo'n doos 70 euro en komt alles uit de kelder van dezelfde wijnboer.

In de praktijk zie je drie vormen. De eerste is een vaste selectie waarbij de aanbieder alles bepaalt. De tweede is een themapakket, waarbij jij de richting kiest (in dit geval: mousserend) en de aanbieder de flessen. De derde is een zelf samengestelde doos van zes losse flessen, wat strikt genomen geen pakket is maar gewoon een bestelling. Wij doen de tweede vorm, en de derde kan ook gewoon.

Het verschil met een gewone doos wijn zit in de bedoeling. Je koopt zes verschillende flessen in plaats van zes keer dezelfde, en je maakt ze open met aandacht in plaats van tijdens het koken. Bij bubbels is dat extra logisch, want de smaakverschillen tussen een tankwijn uit Puglia en een flesvergiste uit Piemonte zijn groot genoeg om naast elkaar te zetten. Het bredere verhaal staat in onze gids over mousserende wijn en de stijlen die eronder vallen.

Ben je vooral op zoek naar een pakket zonder dat het per se bubbels moeten zijn, dan is ons algemene stuk over proefpakketten een betere start. Daar staat ook de vergelijking met een abonnement in, want dat is iets anders: bij een abonnement komt er elke maand of elk kwartaal opnieuw een doos, bij een proefpakket eenmalig.

Wat er in de DIRT.BOX Mousserend zit

De DIRT.BOX bevat zes flessen van 750 milliliter uit de kelder van een wijnboer en kost 70 euro, ook in de variant Mousserend. Dat komt neer op 11,67 euro per fles. Je maakt bij het bestellen twee keuzes: voor wie de box is, en welke kant het op moet qua stijl.

De eerste keuze is Mijzelf of Cadeau. De tweede keuze is de richting: Mix, Rood, Wit, Rose of Mousserend. Dat zijn samen tien varianten, allemaal voor dezelfde 70 euro en op het moment van schrijven allemaal leverbaar. Bij elke editie zit videomateriaal van de maker zelf, zodat je weet wie die zes flessen heeft gevuld.

Wat je niet kiest, zijn de losse flessen. Elke editie komt uit de kelder van een enkele maker, en welke zes daaruit komen hangt af van wat er dat seizoen staat. Voor de een is dat precies de charme, voor de ander een reden om zelf te kiezen. Wil je liever per fles beslissen, sla dan de box over en ga naar de volgende sectie; daar staan de elf bubbels die nu leverbaar zijn, met prijs.

Zelf zes bubbels samenstellen uit losse flessen

Zelf samenstellen werkt simpel: leg zes losse flessen bij elkaar en je hebt een proefpakket waarvan je elke fles kent. Verzendkosten rekenen wij per wijnboer, dus het scheelt geld als je zes flessen bij dezelfde maker haalt. Op dit moment staan er elf mousserende wijnen leverbaar, verdeeld over vier wijnboeren.

Follador Francesco in Veneto heeft er vier: de Valdobbiadene DOCG Brut en de Extra Dry, allebei 18,50 euro per fles, de Superiore di Cartizze Brut op 26,05 euro en de Testardo Colfondo Agricolo op 16,45 euro. Wie prosecco wil leren kennen, heeft daar in een doos de hele ladder te pakken, van dagelijkse brut tot de kleine topzone. Achtergrond bij die streek staat in ons stuk over prosecco en het gebied rond Valdobbiadene.

Tenuta Viglione in Puglia heeft drie Favìl-spumanti, alle drie 12,95 euro: bianco brut, rosato brut en moscato dolce. Dat is het goedkoopste drietal in de catalogus en meteen het meest uiteenlopende, want droog, roze en zoet in een keer. Domaine des Ruaults in de Loire levert de AOC Saumur Brut Blanc en de Brut Rose voor 16,70 euro en de Pet'Nat Le Puy des Bulles voor 19,45 euro. Battaglino in Piemonte heeft er een: de Nebula Nature Metodo Classico Brut op 26,75 euro, de duurste bubbel die we verkopen.

Een doos die wij zelf vaak samenstellen: twee Favìl bianco brut, een Favìl rosato, een Valdobbiadene Brut, een Testardo Colfondo en de Pet'Nat. Dat zijn drie wijnboeren, dus driemaal verzending, maar wel de vier productiemethodes in een avond. Wie liever bij een boer blijft, pakt de vier Folladors plus twee keer dezelfde en betaalt eenmaal 6 euro verzending.

Fles, tank of pet-nat: waar de bubbel vandaan komt

Alle bubbels in wijn komen uit een tweede gisting, maar waar die gisting plaatsvindt bepaalt de smaak. In een tank blijft het fruit voorop staan; in de fles, op het gistdepot, ontstaan brood- en biscuittonen. Die keuze verklaart meer van het verschil tussen twee bubbels dan de druif of de prijs.

Bij de tankmethode, ook Charmat of Martinotti genoemd, gist de wijn onder druk in een grote stalen tank en gaat hij daarna de fles in. De druk blijft daardoor lager en het resultaat is bloemig en fruitig. Bij de traditionele methode gist de wijn een tweede keer in dezelfde fles waarin hij verkocht wordt, en ligt hij daarna maanden of jaren op het gist. Wine Folly zet de getallen naast elkaar in hun uitleg over hoe mousserende wijn gemaakt wordt: 5 tot 7 atmosfeer druk bij de traditionele methode tegen 2 tot 4 bij de tankmethode, met minimaal 15 maanden rijping voor champagne en 9 maanden voor cava.

Daarnaast bestaan er twee oudere vormen die je in onze kelders tegenkomt. Col fondo is prosecco die in de fles hergist en niet wordt gedegorgeerd, dus met het gistdepot erin blijft zitten; de wijn is troebel en droger dan de gefilterde versie. Pet-nat, kort voor petillant naturel, is een enkele gisting die in de fles wordt afgemaakt, zonder toevoeging achteraf. Die laatste is het minst voorspelbaar: fles voor fles kan verschillen, en dat is precies de reden om er een in een proefdoos te leggen.

Voor de volledigheid: de Europese wijnverordening trekt de grens bij 3 bar overdruk bij 20 graden. Zit een wijn tussen 1 en 2,5 bar, dan heet hij officieel parelwijn, niet mousserende wijn. Frizzante, petillant en spritzig vallen in die categorie. Het verschil merk je aan het glas: parelwijn prikt, mousserende wijn schuimt. Wil je weten hoe die stijlen zich tot elkaar verhouden qua smaak en prijs, dan legt de vergelijking tussen champagne en cava het scherpst uit wat rijping op gist met een wijn doet.

Brut, extra dry of dolce: wat er op het etiket staat

De woorden op een fles bubbels slaan op restsuiker, en de schaal is contra-intuitief: Extra Dry is zoeter dan Brut. De Europese regels leggen per term een suikerbereik vast, van Brut Nature zonder toegevoegde suiker tot Doux met meer dan 50 gram per liter. Wie dat eenmaal weet, koopt nooit meer per ongeluk een zoete fles.

Decanter zet de schaal uiteen in hun uitleg over wat Brut op een etiket betekent. Kort samengevat: Brut Nature tot 3 gram suiker per liter, Extra Brut tot 6, Brut tot 12, Extra Dry tussen 12 en 17, Dry of Sec tussen 17 en 32, Demi-Sec tussen 32 en 50.

In onze eigen catalogus zie je het verschil meteen terug bij Follador Francesco: dezelfde wijnboer, hetzelfde gebied, dezelfde 18,50 euro, en toch een Brut en een Extra Dry naast elkaar. Leg die twee in dezelfde doos en je hebt de zuiverste vergelijking die er bestaat, want alleen de dosage verschilt. Wij vinden de Brut beter bij eten en de Extra Dry beter als apero, maar dat is smaak.

De Favìl Moscato Dolce valt buiten deze schaal in de zin dat hij bewust zoet is en ook zo heet. Zet hem niet aan het begin van een proeverij, want daarna proef je de droge flessen niet meer goed.

Wat een pakket bubbels echt kost, verzending erbij

De prijs op de doos is niet de prijs aan je deur. Verzending kost bij ons 6 euro per wijnboer en vervalt pas vanaf 12 flessen bij dezelfde boer. Voor een proefpakket van zes flessen betekent dat altijd 6 euro erbovenop, of 12 euro als je bij twee makers bestelt.

Wat daarbij opvalt, en wat je op geen enkele vergelijkingssite vindt: een Doos (6) is bij ons niet per definitie voordeliger dan zes losse flessen. Bij Follador Francesco is de doos exact zes keer de flesprijs, 18,50 maal zes is 111,00. Bij Tenuta Viglione staat de doos op 74,35 terwijl zes losse flessen 77,70 kosten, dus daar zit wel een klein voordeel. En bij Battaglino is de Doos (6) met 177,00 euro juist duurder dan zes keer de flesprijs van 26,75. Wij rekenen het per wijn na voordat we iets aanraden, en dat zou je zelf ook moeten doen.

Het echte voordeel zit niet in de doos maar in de verzending. Twaalf flessen van dezelfde wijnboer betekent nul euro verzendkosten, en dat scheelt meer dan welk dooskorting dan ook. Twaalf Favìl-spumanti komen neer op 12,39 euro per fles thuisbezorgd, goedkoper dan de zesfles-variant van dezelfde wijn.

Zo proef je zes bubbels op een avond

Zet de flessen op volgorde van methode, niet van kleur: eerst de tankwijnen, dan de flesvergiste, dan de troebele col fondo of pet-nat, en de zoete als laatste. Schenk per fles een half glas en laat alle glazen staan. Na twintig minuten proef je opnieuw; dan pas laat een bubbel zien wat hij is.

Temperatuur doet bij bubbels meer dan bij stille wijn. Recht uit de koelkast zit je rond de 5 graden en proef je vooral kou; laat de fles tien minuten op tafel staan en er komt geur bij. Wij schenken rond de 8 graden, en de flesvergiste wijnen zoals de Nebula Nature iets warmer dan de tankwijnen, omdat de broodtonen anders wegvallen.

Gebruik geen fluitglas. Een smal glas houdt de bubbels lang vast maar laat geen geur door, en juist bij een vergelijking wil je ruiken. Een gewoon wittewijnglas of een tulpvormig glas werkt beter. Meer daarover staat in ons stuk over welk glas bij welke wijn past, en de praktische kant van schuim en overlopen behandelen we in de uitleg over inschenken.

Bij welk eten je deze flessen zet

Droge bubbels met veel zuur zijn een van de weinige wijnen die naast gefrituurd en zilt eten overeind blijven. De AOC Saumur Brut Blanc van Domaine des Ruaults doet het goed bij schaaldieren, en dat geldt breder: bekijk wat er bij oesters past als je die combinatie wilt uitproberen. De Testardo Colfondo is de enige in dit rijtje die tegen een stevig bord op kan, want het gistdepot geeft body en een broodachtige toon. De Moscato Dolce houd je voor het toetje, of voor fruit en zachte kaas na afloop.

Bezorgen, bewaren en cadeau geven

Reken op ongeveer 2 tot 5 werkdagen nadat je betaling binnen is. Rond de feestdagen kan het langer duren. Je krijgt een mail met track en trace zodra de wijnboer het pakket heeft afgegeven, en per wijnboer komt er een aparte zending. Wij bezorgen alleen binnen Nederland.

Bewaren is bij bubbels eenvoudiger dan mensen denken: zet de flessen rechtop en koel, uit het licht, en drink de tankwijnen binnen een jaar of twee. Flesvergiste wijnen zoals de Nebula Nature kunnen langer, maar dat is geen reden om ze te laten liggen. Een geopende fles houdt met een goede bubbelstop een dag of twee stand; het lepeltje in de hals is een mythe die wij ook ooit hebben geloofd.

Voor cadeau bestaat de DIRT.BOX in de variant Cadeau, voor dezelfde 70 euro, en vul je bij het afrekenen het adres van de ontvanger in. Gaat het om meerdere adressen of grotere aantallen, mail dan michael@dirt.family met het aantal, de adressen en de leverweek. Meer ideeen staan in onze pagina over wijn cadeau geven; dezelfde doos in het rood behandelen we in het stuk over een proefpakket rode wijn.

Wat wij fout deden met bubbels

Onze eerste eigen bubbelproeverij zetten we op kleur: eerst wit, dan rose, dan zoet. Dat werkte niet. De Favìl Rosato viel tussen twee witte in het niet, en de Testardo Colfondo kwam pas als vierde aan bod, terwijl juist die fles de meeste uitleg nodig heeft. Sindsdien sorteren we op methode.

Tweede misser: we schonken alles te koud, omdat bubbels nu eenmaal koud horen. Bij de Nebula Nature betekende dat dat we een wijn van 26,75 euro dronken alsof het een tankwijn van 13 euro was. De broodtonen die het verschil maken, komen pas boven de 7 graden los. Een duurdere fles verdient niet meer glas, maar wel meer geduld.

Derde, en die kost geld: we gingen ervan uit dat een Doos (6) altijd korting geeft. Dat klopt bij ons dus niet overal, en we zijn het pas gaan narekenen toen een klant ernaar vroeg. Bij Battaglino betaal je per doos meer dan zes keer de flesprijs. Wie dat weet, bestelt daar gewoon zes losse flessen.

Wat wel elke keer werkt: begin met de goedkoopste fles. Niet uit zuinigheid, maar omdat je smaakgeheugen aan het begin van een avond het scherpst is en je de verschillen dan ruimer hoort. Wie met de Cartizze opent, drinkt daarna vijf flessen in de schaduw van de eerste.