Italiaanse wijn kopen: zo lees je etiket en prijs

In het kort

Weet je welke stijl je zoekt? Kijk bij onze Italiaanse wijnen.

Zo lees je een Italiaans wijnetiket

Een Italiaans etiket lees je het snelst vanaf het kleine drukwerk. Daar staat:

• Herkomst en niveau: altijd pal naast elkaar, zoals Roero DOCG of Puglia IGP.
• De maker: die herken je aan woorden als Tenuta, Cascina of Azienda.
• Een fantasienaam: een naam als Johe of Marpione is de naam van de wijn zelf.

Die fantasienaam is een aanwijzing: een eigen wijnnaam hoort vaak bij een blend onder IGT of IGP, waar de maker vrij is in zijn druivenkeuze.

Bij Tenuta Viglione klopt dat. De Johe is Primitivo met Aleatico, de Up-Passione Primitivo met Nero di Troia, allebei Puglia IGP.

Wat vaak ontbreekt, is de druif. Bij DOCG en DOC staat meestal alleen de plaats op de fles, en die verraadt de druif: Roero is Nebbiolo of Arneis, Valdobbiadene minstens 85% Glera. Bij Nebbiolo d'Alba en Barbera d'Alba staat de druif er wel in, gevolgd door de stad.

De grote lijnen per regio en per druif staan in onze gids over Italiaanse wijn. Hier gaat het om wat je koopt.

DOCG, DOC en IGP: wat het niveau over de prijs zegt

DOCG, DOC en IGP zeggen hoe streng de regels zijn, en weinig over hoe duur of hoe goed de wijn is. DOCG en DOC vallen samen onder de Europese term DOP. IGP is de Europese naam voor het Italiaanse IGT.

In onze kelder loopt de prijs dwars door die drie niveaus heen.

Decanter-redacteur James Button zet de cijfers op een rij in zijn uitleg over Italiaanse etiketten:

DOCG

De eerste kwamen er in 1980. Italië telt er nu 77.

DOC

Meer dan 330.

IGT

Meer dan 120. Deze aanduiding bestaat sinds 1992 en is een ruimer kader dan DOC, met meer vrijheid in druiven en werkwijze.

Button noemt het uitdrukkelijk een misverstand dat een DOC vanzelf minder is dan een DOCG. De grootste IGT-streek van het land is Puglia, met bijna 1,46 miljoen hectoliter uit de oogst van 2022.

Twee dingen vallen op als je onze prijslijst zo ordent:

• De goedkoopste DOCG kost minder dan de duurste IGP: de Roero Arneis San Michele van €14,45 tegen de Up-Passione van €17,95.
• Bovenaan staat een DOP: de Marpione, een Primitivo Riserva uit Gioia del Colle van €29,75. Dat is een kwartje duurder dan de DOCG Roero Riserva Colla.

Wat het niveau wel vertelt, is hoeveel ruimte de maker had. Een DOCG kan druif, gebied, opbrengst en rijpingstijd vastleggen. Een IGP laat meer vrijheid, en daarom staan de meeste blends van Puglia erop.

De twee flessen onderaan vallen erbuiten: de Rosato is volgens Battaglino zelf een tafelwijn, de Nebula Nature een Vino Spumante di Qualità.

Riserva, Superiore en Cartizze: waar je extra voor betaalt

Riserva

De wijn heeft langer gerijpt dan de gewone versie van dezelfde herkomst, meestal ongeveer een jaar. De precieze eis verschilt per gebied.

Superiore

Iets strengere regels, vaak met een hoger minimum alcohol.

Classico

Alleen de historische kernzone van een gebied.

In onze kelder verklaren vooral rijping en ligging het prijsverschil. Die definities komen uit de etiketuitleg van Wine Folly.

Leg je onze eigen flessen naast elkaar, dan zie je wat die woorden in euro's kosten. In de eerste drie rijen staan twee flessen van dezelfde maker, zodat vooral dat ene woord verschilt. De laatste rij zet een tankbubbel naast een metodo classico.

Superiore zie je bij ons twee keer, telkens met een andere betekenis. Bij de Barbera d'Alba Superiore Munbèl staat het voor strengere eisen: deze fles haalt 15% alcohol en rijpte twaalf maanden op barrique.

Bij Follador hoort het bij de officiële naam van de heuvelzone: Conegliano Valdobbiadene Prosecco Superiore DOCG.

Piemonte: Nebbiolo, Barbera en Arneis uit de Roero

Onze Piemontese wijnen komen allemaal van Battaglino, een familiebedrijf van vijf hectare in Vezza d'Alba, in de Roero. Die heuvelstreek ligt op de linkeroever van de Tanaro, tegenover de Langhe van Barolo en Barbaresco.

De bodem is zand met kalk. Dat geeft Nebbiolo hier zachtere tannine en een wijn die eerder op dronk is.

Fabrizio Battaglino noemt de Roero het wilde westen van Piemonte: steile hellingen waar geen tractor komt, dus alles wordt met de hand geplukt. Zijn familie werkt er sinds de jaren zestig, met Arneis voor wit en Nebbiolo en Barbera voor rood.

Ze staan allemaal in de kelder van Battaglino. Meer over de streek zelf lees je in onze gids over Piemonte.

Wijn uit Italië

Monte Tondo

Soave Classico DOC Marta

Witte bloemen, exotisch fruit, amandel, hazelnoot, mineralen€16,00 per flesBekijk Novaia

Valpolicella Classico

Bloemig en fris, verse zwarte kers, een vleug kaneel, nootmuskaat en peper€15,85 per flesBekijk

Veneto: prosecco van de steile heuvels van Valdobbiadene

Uit Veneto hebben we bubbels op basis van Glera, de druif van de prosecco, gemaakt door Follador. Die familie woont al veertien generaties op de heuvels van Santo Stefano bij Valdobbiadene.

Valdobbiadene is de heuvelzone van de prosecco en draagt DOCG, een strenger regime dan de gewone Prosecco DOC. Die komt uit een veel groter gebied in Veneto en Friuli. Een fles kost bij ons €16,45-26,05.

Follador werkt zes hectare in de historische kern van de DOCG, met zo min mogelijk ingrepen in de kelder. Het bedrijf is sinds 2012 lid van de Italiaanse vereniging van onafhankelijke wijnboeren.

Hun Valdobbiadene Brut en Extra Dry kosten allebei €18,60. Extra Dry heeft iets meer restsuiker dan Brut, hoe tegenstrijdig die naam ook klinkt. Over hoe prosecco gemaakt wordt schreven we een aparte gids.

Cartizze, de uitschieter

Volgens de Cartizze-gids van Wine Folly is Cartizze één heuvel van 108 hectare, met meer dan 142 producenten en wijngaardgrond die meer dan een miljoen euro per hectare kost. Alles gaat er met de hand.

De meeste Cartizze wordt als Dry gemaakt, met 17 tot 32 gram restsuiker per liter. Die van Follador, uit hun eigen wijngaard La Riva, is een Brut: droger en strakker.

Testardo, het buitenbeentje

De Testardo is een col fondo, de oude boerenstijl. De wijn hergist op de fles en blijft op zijn eigen gistdepot liggen, ongefilterd en dus troebel in het glas.

Alle vier vind je in de kelder van Follador. Bubbels breder vergelijken, ook met Franse? Begin bij onze koopgids voor mousserende wijn. De rest van wijn uit Veneto, van Soave tot Amarone, beschreven we apart.

Puglia: Primitivo en Nero di Troia van de Murgia

Puglia is bij ons de voordeligste Italiaanse streek: de wijnen van Tenuta Viglione kosten tussen €12,95 en €29,75, en de meeste blijven onder de €14.

Viglione ligt op de Murgia bij Santeramo in Colle, op zo'n 450 meter hoogte. Die hoogte geeft de wijnen frisheid naast de zuidelijke rijpheid.

Viglione werkt met eigen lijnen:

• Maioliche: de alledaagse lijn van staal, vernoemd naar de beschilderde tegels van het zuiden.
• Favìl: de bubbellijn.
• Blend: hier combineert de wijnmaker vrijer druiven.
• Marpione: de Riserva.

Bijna alles draagt Puglia IGP, in de grootste IGT-streek van Italië.

Primitivo heeft de naam zwaar en zoetig te zijn. Van de Murgia valt dat mee, juist door de hoogte. De Marpione uit Gioia del Colle rijpt eerst op grote eiken foeders en daarna enkele maanden op barrique, en haalt 14,5% zonder log te worden.

Nero di Troia is de andere karakterdruif van Puglia: sappig, met donker fruit en een kruidige toets.

Daarnaast zijn er een rosé van Primitivo, een witte Fiano en drie Favìl-bubbels (één zoete Moscato), allemaal €12,95. Ze staan allemaal in de kelder van Tenuta Viglione. De achtergrond van de streek lees je in onze regiogids over Puglia.

Welke Italiaanse fles past bij welk moment

Het snelst kies je Italiaanse wijn bij het eten. Pizza en pasta vragen om sappig en soepel, zoals een Nero di Troia of een droge Primitivo-rosé.

Bij de barbecue past een volle rode uit Puglia, bij het aperitief een droge bubbel uit Valdobbiadene. Voor stoofvlees of wild pak je een Nebbiolo uit de Roero.

Zoek je een cadeau? Pak dan de Cartizze Brut van €26,05 voor wie van bubbels houdt, of de Roero Riserva Colla uit een oplage van 2.500 flessen voor een liefhebber van rood.

Meer combinaties, ook met risotto, staan in onze gids over wijn bij Italiaans eten.

Italiaanse wijn kopen per doos van zes of als eigen mix

Italiaanse wijn kost bij ons €12,95-29,75 per fles, en het grootste deel blijft onder de €20. Zo loopt de prijs op:

Onder €14

In Puglia vind je al sappige rode, frisse witte en droge bubbels.

Rond €18-20

Nebbiolo, Barbera en prosecco uit Valdobbiadene.

Boven €25

Hier betaal je voor Riserva, Cartizze of metodo classico.

Elke wijn staat ook als doos van zes in de webshop. Bij de meeste wijnen is die doos €3,35-13,20 voordeliger dan zes losse flessen. Bij de andere levert de doos niets op.

De grootste doosvoordelen zitten bij de duurdere rode: €13,20 op de Marpione, €11,00 op de Nebbiolo d'Alba Paradi en €8,40 op de Roero Riserva Colla.

Bij de Valdobbiadene Brut en Extra Dry van Follador kost een doos precies zes flessen. En bij zes flessen van Battaglino is de doosprijs op dit moment niet lager dan zes losse flessen: de Rosato, de Munbèl, de Nebula Nature en de drie Arneis. Die koop je gewoon per fles.

Meer dan de doos scheelt de verzending. Elke wijnboer verstuurt zijn eigen flessen, dus je betaalt €6 per boer. Bestel je bij drie verschillende Italiaanse wijnboeren, dan betaal je €18 verzending voor drie zendingen.

Twaalf flessen bij dezelfde boer, los of in twee dozen, gaan gratis de deur uit.

Zes verschillende flessen uit één kelder? Die rekenden we per wijnboer door in ons stuk over een Italiaans proefpakket.

Bestellen, bezorgen en bewaren

Je bestelt per wijnboer zes flessen of een veelvoud daarvan in de webshop en rekent direct af. Bij DIRT. geldt: Rechtstreeks uit de kelder. Door de boer zelf verstuurd.

• Verzending: €6 per wijnboer, gratis vanaf twaalf flessen bij dezelfde boer.
• Levering: vijf tot acht werkdagen na je betaling. We bezorgen alleen binnen Nederland, en je krijgt track en trace per mail.

Omdat elke boer zelf inpakt, komt een bestelling bij Battaglino, Follador en Viglione in drie aparte pakketten, niet altijd op dezelfde dag. Je betaalt dan ook drie keer verzendkosten. Rond de feestdagen kan het iets langer duren.

Komt er een fles gebroken aan? Maak dan een foto van de doos en de fles en mail die naar hi@dirt.family. Dan regelen we een vervanging of je geld terug. Hoe het bestellen verder werkt, lees je bij wijn bestellen bij DIRT.

Bewaren

Bewaren hoeft bij het grootste deel niet. Leg ze koel en donker weg.

Binnen een paar jaar

De Maioliche, de Favìl-bubbels, de Valdobbiadene en de Arneis.

Vijf jaar

De Nebbiolo d'Alba Paradi.

Ongeveer tien jaar

De Roero Colla en Riserva Colla.

Om te bewaren

De Marpione, want die is als Riserva gemaakt om te bewaren.